Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Sławomira L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

II SA/Bd 206/05

UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w B., decyzją z [...] 2004 r. - rozkazem personalnym nr [...], utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w T. z [...] 2004 r., którym zwolniono skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] 2004 r.

Rozstrzygnięcie swoje organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:

W dniu [...] 2004 r. Komendant Miejski Policji w T. wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] 2004 r., na podstawie którego zwolnił ze służby w Policji z dniem [...] 2004 r. post. Sławomira L. aplikanta Referatu Patrolowo-Interwencyjnego Sekcji Prewencji Komisariatu Policji [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji z dnia 06.04.1990 r. jednocześnie powołując się na rozporządzenie MSWiA z dnia 20.06.2002 r. w sprawie warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg, na podstawie § 5 pkt 3 lit. a, nie przyznał zwolnionemu nagrody rocznej za 2004 r., a także świadczeń pieniężnych określonych art. 114 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu tej decyzji Komendant Miejski Policji w T. wskazał, iż wyrokiem Sądu Rejonowego II Wydziału Karnego w T. z dnia [...] 2004 r. uznano post. S. L. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, polegającym na nieumyślnym naruszeniu art. 26 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym z 20.06.1997 r., to jest wyczerpał znamiona art. 177 § 1 kk i wymierzył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszonej na okres 3 lat tytułem próby.

Zgodnie z cyt. art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji, można zwolnić policjanta ze służby w Policji w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w art. 41 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy.

Natomiast pozostawienie policjanta skazanego w służbie wymaga zgody właściwego komendanta wojewódzkiego Policji.

Komendant Miejski Policji w T. nie występował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o zgodę na pozostawienie post. S. L. w służbie z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel Polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany itd. Pozostawienie w służbie karanego policjanta jest negatywnie odbierane przez społeczeństwo i narusza dobre imię Policji.

Decyzji o zwolnieniu post. S. L. nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny, który przejawia się tym, że w odczuciu społecznym naganne jest zatrudnianie funkcjonariusza karanego za przestępstwa.

Post. S. L. w ustawowym terminie, z pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w T. od w/w rozkazu złożył odwołanie, w którym wnosi o zmianę zaskarżonego rozkazu personalnego i przywrócenie do pracy w Policji, po uprzednim wyrażeniu przez niego zgody. W uzasadnieniu podaje okoliczności popełnionego przez siebie czynu, które wskazują na istnienie możliwości dalszego wykonywania pracy w Policji. Należą do nich: popełnienie błędu w prowadzeniu pojazdu w sposób nieumyślny; przyczynienie się pokrzywdzonego do zaistnienia wypadku, tj. niedostrzeżenie przez niego zbliżającego się pojazdu. Ponadto post. S. L. wskazał, że kierował pojazdem z niewielką prędkością odpowiednio dostosowaną do warunków panujących na drodze.

Komendant Miejski Policji w T. przesyłając odwołanie post. S. L. organowi II instancji wskazał w swoim stanowisku, że przy podejmowaniu swojej decyzji brał pod uwagę dotychczasowy przebieg służby policjanta i jego opinię służbową, uzyskiwane wyniki oraz wyróżnienia. Podkreślił również, że na jego ocenę miało wpływ wymierzenie post. S. L. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w związku z przekroczeniem uprawnień (kara ta nie zostanie wykonana z uwagi na wydanie decyzji o zwolnieniu policjanta z art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji). Nadmienił, że w powyższej sprawie toczy się przed Sądem Rejonowym w T. postępowanie karne.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Komendant Miejski Policji w T. uznał, iż pozostawienie wymienionego policjanta w służbie będzie negatywnie odebrane przez społeczeństwo i wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego rozkazu.

Rozstrzygając powyższą sprawę organ II instancji wziął pod uwagę zarówno stan prawny, jak i faktyczny, istniejący w chwili rozpatrywania odwołania.

Podstawą prawną wydania zaskarżonego rozkazu personalnego jest art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji z dnia 06.04.1990 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Zgodnie z dyspozycją tego przepisu policjanta można zwolnić ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w ust. 1 pkt 4 cyt. artykułu. Artykuł 41 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy określa podstawę obligatoryjnego zwolnienia ze służby i jest nią skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Organem uprawnionym do zwolnienia policjanta - zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji - jest przełożony wymieniony w art. 32 ust. 1 cyt. ustawy i w stosunku do post. S. L. jest nim Komendant Miejski Policji w T.

Powyższa regulacja wskazuje, że decyzja o zwolnieniu leży w gestii uprawnionego przełożonego i ma charakter uznaniowy. Komendant Miejski Policji w T. uznając, iż pozostawienie w służbie karanego policjanta jest negatywnie odbierane przez społeczeństwo i narusza dobre imię Policji, miał pełne prawo zwolnić go ze służby.

Argumenty podniesione przez post. S. L. w odwołaniu należy uznać za chybione. Wskazywanie okoliczności zdarzenia oraz stopnia przyczynienia się pokrzywdzonego, jak i jego samego do zaistnienia zdarzenia, jak i innych czynników mających wpływ na wynik w procesie karnym, nie należy do oceny organu odwoławczego, lecz do sądu, który rozpatrywał przedmiotową sprawę i wydał w niej wyrok skazujący.

W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, czyniąc zarzut, że treść przepisu art. 41 ust. 2 ustawy o Policji nakłada na organy obowiązek wszechstronnego rozważenia okoliczności leżących u podstaw ewentualnego zwolnienia ze służby, a więc również i tych, które przemawiały na jego korzyść, czego zaniechano.

Skarżący powołał się też na okoliczność, że przyczyną spowodowania przez niego wypadku był jego błąd, jednak popełniony w sposób nieumyślny.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, opierając się na dotychczasowej argumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za zasadną.

Skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z [...] 2004 r. za popełnienie nieumyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. W tej sytuacji organ I instancji, z mocy art. 41 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy z 6 kwietnia 1990 r. dysponował uprawnieniem do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Treść tego przepisu zawiera bowiem sformułowanie, że w wyżej opisanej sytuacji "policjanta można zwolnić ze służby", co oznacza też, że ewentualna decyzja o zwolnieniu, winna być podjęta w ramach instytucji uznania administracyjnego.

W konsekwencji, kontrola Sądu zaskarżonej decyzji ograniczała się do zbadania, czy poczynione ustalenia faktyczne niezbędne do wydania orzeczenia, odpowiadają stanowi rzeczywistemu oraz czy wyciągnięte z nich konkluzje są prawidłowe.

Przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, w trybie art. 41 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, obok prawidłowo poczynionych ustaleń co do skazania go prawomocnym wyrokiem za przestępstwo nieumyślne, rzeczą organów było również poczynienie ustaleń w zakresie dotychczasowego przebiegu jego służby. Dokonanie oceny w tym zakresie, winno stanowić istotny element procesu decyzyjnego, który organy winny były prawidłowo zakwalifikować jako przemawiający za lub przeciw zwolnieniu skarżącego ze służby.

Tymczasem organy obu instancji element ten całkowicie pominęły, uznając że wystarczającą przesłanką do zwolnienia ze służby jest fakt, że pozostawienie w niej karanego policjanta będzie negatywnie odbierane przez społeczeństwo i narusza dobre imię Policji. Powyższa argumentacja nie może być uznana za wystarczającą z dwóch zasadniczych powodów.

Po pierwsze nie odnosi się ona do postawy i oceny tej postawy w dotychczasowym wykonywaniu obowiązków policjanta przez skarżącego, z których to obowiązków ma być on zwolniony. Jest więc to całkowite pominięcie kryteriów podmiotowych i odejście od zindywidualizowanego podejścia do konkretnego przypadku.

Po wtóre odwołanie się do negatywnego odbioru przez społeczeństwo pozostawienia w służbie karanego policjanta, bez poczynienia dodatkowych ustaleń, czy odbiór taki rzeczywiście zaistniał i w jakim rozmiarze, wobec popełnionego przez skarżącego przestępstwa, czyni argument ten na tyle ogólnym, że można go wykorzystać w wielu innych, podobnych przypadkach, co oznaczałoby niemożność poddania argumentu tego właściwej weryfikacji przez Sąd.

Tym bardziej jest to istotne, że skoro ustawodawca przewidział możliwość pozostawienia w służbie policjanta karanego sądownie, to dopuścił też negatywny tego odbiór przez społeczeństwo. Tenże więc negatywny odbiór społeczeństwa, nie może stanowić sam w sobie jedynej i przesądzającej przesłanki wydalenia policjanta ze służby.

Jakkolwiek organ odwoławczy, poza tą właśnie przesłanką, zwrócił uwagę na fakt wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w związku z przekroczeniem uprawnień, to jednak nie wyjaśnił, czy orzeczenie w tym zakresie jest ostateczne, czy tez zostało przez skarżącego zaskarżone.

Okoliczności tej nie można ustalić w oparciu o nadesłane kserokopie akt administracyjnych, w których brak jest jakiejkolwiek adnotacji o wymierzeniu tejże kary, jak również brakuje w nich kat osobowych skarżącego.

Naruszenie więc przepisów postępowania przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych jej okoliczności, mogło więc mieć wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących okoliczności popełnionego przez skarżącego przestępstwa, to należy uznać, że dokonana ich ocena przez organ II instancji jest trafna. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest jedynie fakt popełnienia przestępstwa nieumyślnego.

Na marginesie jednak należy tu dodać, że nie ma racji skarżący twierdząc, że przyczyną wypadku był jego błąd, popełniony w sposób nieumyślny. Okoliczność ta nie została bowiem stwierdzona. Jak wynika z treści wyroku karnego, skarżący w sposób nieumyślny dopuścił się naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym i nieumyślnie spowodował wypadek. Z sentencji wyroku sadu, nie wynika jednak, że skarżący w sposób nieumyślny dopuścił się naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym. Ustawa z 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym, stanowi w jej art. 2 p. 22, o obowiązku zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego zbliżającego się do przejścia dla pieszych, z którą ściśle wiąże się wyraźny zakaz: - wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim, omijania pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu (art. 26 ust. 3 pkt 1 i 2 w/w ustawy).

Przerzucenie więc na ofiarę wypadku współodpowiedzialności za jego powstanie, należy w kontekście przedmiotowej sprawy uznać za całkowicie chybione.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji wyroku.