Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..]. nr [..] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]. w sprawie przyznania A. K. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami dla córek K. i O. K. na okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2007 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy, powołując na art. 24 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), stwierdził, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym upłynął wniosek osoby uprawnionej. W sytuacji, gdy A. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych w dniu 24 lipca 2007 r., świadczenia te mogły być przyznane dopiero od miesiąca lipca 2007 r.

A. K. w skardze do sądu administracyjnego, kwestionując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, podniosła, że zasiłki rodzinne na rzecz córek K. i O. powinny być przyznane także za okres od września 2006 r. do czerwca 2007 r. Do dnia 31 sierpnia 2006 r. córki otrzymywały zasiłki rodzinne, które wypłacał pracodawca. We wrześniu 2006 r. nie mogła złożyć dokumentacji w sprawie świadczeń rodzinnych, gdyż córki nie posiadały orzeczeń o niepełnosprawności. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniami z dnia 4 września 2006 r. nie zaliczył córek do osób niepełnosprawnych. Dopiero na skutek wyroku z dnia 11 maja 2007 r. córki uzyskały orzeczenia o niepełnosprawności, co umożliwiło złożenie stosownej dokumentacji w lipcu 2007 r.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważy, co następuje:

Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, jakkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Z art. 127 kpa wynika, że wdrożenie postępowania przed organem odwoławczym uwarunkowane jest wniesieniem odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może bowiem działać z urzędu. Dopiero czynność strony, jaką jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień jakie są przewidziane dla organu odwoławczego. Zatem powinnością wynikającą z art. 7 kpa jest wyjaśnienie, czy pismo strony stanowi odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Ustalenie bowiem treści żądania strony, w tym również ustalenie, czy wniesione pismo stanowi odwołanie od oznaczonej decyzji, jest elementem stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 kpa.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy uchylił się od jednoznacznego ustalenia, czy pismo (pisma) potraktowane jako odwołanie, stanowi odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wskazanej jako zaskarżonej w decyzji z dnia [...], Nr [...].

Z decyzji tej wynika, że wydano ją w następstwie rozpatrzenia odwołania A. K. od decyzji organu pierwszej instancji dnia [...], znak: [.../ZP/...], przyznającej A. K. na rzecz córek K. i O. K. zasiłki rodzinne oraz dodatki z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnych córek.

Analiza akt sprawy wskazuje, że w dniu [...] organ pierwszej instancji nie wydał decyzji o takim znaku. Wydał decyzję o znaku [.../ZR/...] Stanowi to zapewne oczywistą omyłkę (ozn. ZP zamiast ZR), niemniej jednak organ pierwszej instancji nie wydał decyzji o znaku wskazanym przez organ odwoławczy. Ma to o tyle znaczenie, że w dniu [...]. organ odwoławczy w odniesieniu do tych samych osób (K. i O. K.) wydał inne decyzje z symbolem ZP [...] i [...]. Nadto z treści pisma (pism) A. K. z dnia 14 sierpnia 2007 r. potraktowanych jako odwołanie od decyzji dotyczącej zasiłków rodzinnych i dodatków do nich z tytułu kształcenia i rehabilitacji K. i O. K. nie wynika jednoznacznie, by stanowiły one odwołanie od tej decyzji organu pierwszej instancji. O ile nie budzi wątpliwości , że pisma te ze względu na określony w nich przedmiot (zasiłki pielęgnacyjne) oraz wskazane w każdym z nich imiona (K. oraz O.) stanowią odwołania od decyzji znak [...] i [...], rozpatrywanych przez organ odwoławczy, a następnie sąd administracyjny w odrębnych sprawach (II SA/Lu 768/07 i II SA/Lu 769/07), to uznanie tych pism za odwołanie również w niniejszej sprawie, nasuwa zastrzeżenia. Wynikają one z faktu, że w treści tych pism nie wskazano znaku sprawy organu pierwszej instancji, a organ odwoławczy wskazał znak sprawy, w której organ pierwszej instancji nie wydał decyzji. Uniemożliwia to identyfikację zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Nadto organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy w sytuacji, gdy każde z tych pism będące odwołaniami od odrębnych decyzji dotyczących zasiłków pielęgnacyjnych, zawiera w swej treści dane wskazujące, że pisma te stanowią również odwołanie (odwołania) od decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej w sprawie dotyczącej zasiłków rodzinnych i dodatków do nich. Może na to wskazywać data wydania tej decyzji ([...]). Powinien to jednak wyjaśnić organ odwoławczy, czego wbrew wymogom art. 7 kpa nie uczynił.

Wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku bowiem ustalenia, że A. K. nie wniosła odwołania od decyzji w sprawie zasiłków rodzinnych i dodatków do nich, brak byłoby podstaw do rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zaskarżona decyzja jako wydana w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa podlegałaby stwierdzeniu nieważności.

W przedstawionych powyżej okolicznościach zaskarżoną decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy wyjaśni, czy A. K. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] w sprawie zasiłków rodzinnych i dodatków z tytułu kształcenia i rehabilitacji K. i O. K., a w szczególności, czy pisma A. K. z dnia 14 sierpnia 2007 r. stanowią odwołanie od wydanej w tej sprawie decyzji pierwszoinstancyjnej. W zależności od poczynionych ustaleń organ odwoławczy podejmie dalsze stosowne czynności.

Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.