Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Michał Ilski po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi X. X. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ustalającej wysokość łącznego zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r.; postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P..

Skarżąca pismem z 29 maja 2018 r. wniosła skargę na decyzję wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. W terminie otwartym do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 10 lipca 2018 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł skarżąca wniosła o zwolnienie jej z opłaty od skargi oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie skarżąca przedłożyła sporządzony na urzędowym formularzu 28 lipca 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni podniosła, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania z uwagi na brak majątku. Skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami. Wnioskodawczyni jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2, poza tym skarżąca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, praw majątkowych wierzytelności jak również przedmiotów o wartości powyżej 5.000,00 zł. Wnioskodawczyni uzyskuje emeryturę w kwocie [...]zł. Zobowiązania i stałe wydatki skarżącej przedstawiają się następująco: opał [...] zł, leki [...] zł, wyżywienie od [...] do [...] zł, woda [...] zł oraz prąd [...] zł.

Zarządzeniem referendarza sądowego z 02 sierpnia 2018 r. (k. [...]) wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie wskazanych w tym zarządzeniu dokumentów oraz informacji.

W piśmie nadanym 09 sierpnia 2018 r. skarżąca wyjaśniła m.in., że jej mąż posiada gospodarstwo rolne z którego wspólnie spłacane jest zadłużenie podatkowe oraz zadłużenie w KRUS. 11 sierpnia 2018 r. nadano odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z 20 marca 2012 r., [...] ustanawiającego rozdzielność majątkową pomiędzy wnioskodawczynią a jej mężem, informacje w sprawie podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego, zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę małżonka skarżącej, zawiadomienie o zajęciu nadpłaty skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych, decyzję o przyznaniu skarżącej emerytury, nakazy płatnicze za 1999 oraz 1998 r. Wnioskodawczyni wyjaśniła również, że nie posiada rachunków bankowych, lokat bankowych ani kart kredytowych. Skarżąca użytkuje samochód marki [...] z 1993 r. Poza dochodami z tytułu emerytury skarżąca nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Wnioskodawczyni nie posiada udziałów w spółkach jak również nie pełni w nich żadnych funkcji. Skarżąca nie darowała również nikomu żadnych z należących do niej składników majątku jak również nie korzystała z pomocy społecznej.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarty w przytoczonym ostatnio przepisie zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Strona, która chce skorzystać z prawa pomocy powinna podać we wniosku okoliczności wskazujące na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w postępowaniu sądowym. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady zgodnie z którą każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkowy charakter przepisów regulujących przesłanki przyznawania prawa pomocy oznacza, że nie można ich interpretować według zasad wykładni rozszerzającej. Zwolnienie strony od kosztów sądowych jest bowiem przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na Skarb Państwa.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje udzielone na wezwanie referendarza sądowego okazały się wystarczające dla wykazania przesłanek warunkujących przyznanie tego prawa. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe osiągając dochód z emerytury w kwocie [...]zł. Skarżąca jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2. Wnioskodawczyni nie posiada innych wartościowych składników majątku. Zobowiązania i stałe wydatki skarżącej przedstawiają się następująco: opał [...] zł, leki [...] zł, wyżywienie od [...] do [...] zł, woda [...] zł oraz prąd [...] zł (łącznie ok. [...] zł). Jak wynika z odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z 20 marca 2012 r., [...] pomiędzy wnioskodawczynią a jej mężem ustanowiony został ustrój rozdzielności majątkowej. Zarówno wobec skarżącej jak i jej męża prowadzone było postępowanie egzekucyjne. Wnioskodawczyni uzyskuje pojazd [...] z 1993 r.

Zestawienie powyższych danych prowadzi do wniosku, że skarżącej po opłaceniu stałych zobowiązań pozostaje do dyspozycji w skali miesiąca kwota ok. [...] zł. O złej kondycji finansowej wnioskodawczyni świadczy również to, że zarówno względem niej jak również względem jej małżonka prowadzone były postępowania egzekucyjne. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych innych dochodów, ani oszczędności i majątku, które mogłyby stanowić dodatkowe źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Powyższe przemawia za przyjęciem, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.