Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Zofia Przegalińska Protokolant Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. S.A. Spółki komandytowo-akcyjnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2400/12 w sprawie ze skargi I. S.A. Spółki komandytowo-akcyjnej w P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. (sygn. akt V SA/Wa 2400/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę I. P. S.A. S.K.A. w P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

Wnioskiem z [...] września 2010 r., złożonym w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013, skarżąca zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR, Agencja lub organ) o pomoc finansową, tj. uruchomienie zakładu produkcji pelletu poprzez zakup 3 linii technologicznych.

Po wymaganych uzupełnieniach wniosku, zaskarżonym pismem z [...] czerwca 2012 r. ARiMR odmówiła przyznania pomocy finansowej, ze względu niespełnienia warunku określonego w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz. 1444 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem z 17 października 2007 r.), który odnosi się do opisu wymogów i celów w odniesieniu do poprawy ogólnych wyników przedsiębiorstwa zawartego w rozdziale 5.3.1 załącznika do obwieszczenia MRiRW w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P. z 2007 r. Nr 94, poz. 1035). Organ odmawiając przyznania pomocy wskazał dwie przyczyny: brak środków na sfinansowanie inwestycji oraz zakwestionował cenę zakupu linii technologicznej od firmy F. S.A. S.K.A.

Organ wywiódł, że skarżąca w Biznes Planie wskazała, iż część operacji zostanie sfinansowana z zaliczki 7.174.000 zł oraz ze środków kredytu zaciągniętego pod zabezpieczenie hipoteczne na dwóch nieruchomościach – 16 mln zł. Pozostała część inwestycji miała zostać zrealizowana z własnych środków pochodzących z dywidend od spółek zależnych oraz z działalności operacyjnej skarżącej.

Organ zauważył, że w trakcie przebiegu weryfikacji wniosku o dofinansowanie skarżąca została trzykrotnie wezwana przez ARiMR do wyjaśnienia i udokumentowania środków finansowych na realizację inwestycji. Pomimo powyższego nie dostarczyła do Agencji odpowiedniej dokumentacji, tj. promesy kredytowej lub promesy pożyczki na 16 mln zł, a taką kwotę kredytów skarżąca zawarła w prognozach finansowych. Przedstawione oświadczenie Banku B. nie może być traktowane jako promesa i nie potwierdza pozytywnej decyzji kredytowej.

Natomiast powodem zakwestionowania przez organ ceny zakupu linii technologicznej od F. P. S.A. S.K.A. był brak powszechnie dostępnych informacji o produkcji lub dystrybucji linii do produkcji pelletu ze słomy przez tę firmę. Istotne wątpliwości organu dotyczyły wyceny przedmiotowej linii technologicznej, której wartość blisko trzykrotnie przekraczała wartości linii o porównywalnej wydajności dotychczas dostępnych na rynku. Zdaniem organu, pomimo stosownych wezwań skarżąca nie wykazała, aby linia technologiczna do produkcji pelletu proponowana przez F. P. S.A. S.K.A. w sposób znaczący wyróżniała się pod względem wydajności lub innych parametrów technicznych od pozostałych linii tego typu. Takich szczególnych informacji nie zawierała także przedłożona oferta, nadto w wyjaśnieniach nie przedstawiono bliższych danych technicznych na ten temat dotyczących linii doświadczalnej, która od roku miała być już produkowana przez F. P.S.A. S.K.A. Natomiast zebrany materiał dowodowy uprawniał do ocen, że oferent nie jest producentem przynajmniej części z elementów linii, co mogło mieć wpływ na ustalenie ostatecznej ceny linii.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

I. S.A. w P. zaskarżyła informację zawartą w piśmie ARiMR z dnia [...] czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który skargę oddalił.

Sąd I instancji wywiódł, iż przesłanki przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 mają swoje źródło w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L z 2005 r. Nr 277, s. 1) i w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/20061 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L z 2006, Nr 368, s. 15) oraz w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE.L z 2011 r. Nr 25, s. 8), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 65/2011. Natomiast w zakresie przepisów krajowych przesłanki te określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm. - zwana dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz. 1444 – dalej rozporządzenie z 17 października 2007 r.).

Wymienione rozporządzenie określa przesłanki konieczne do przyznania pomocy.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r. pomoc jest przyznawana na operacją obejmującą wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności, o której mowa w art. 28 ust. 1 lit. b/ tiret pierwsze rozporządzenia nr 1698/2005, w zakresie co najmniej jednego z rodzajów działalności wymienionych w wykazie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia lub w zakresie przetwórstwa roślin na produkty, które są wykorzystywane na cele energetyczne: spełniającą wymagania określone w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, (...), w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celów działania, o którym mowa w § 1.

W myśl opisu zamieszczonego w rozdziale 5.3.1. "Opis wymogów i celów w odniesieniu do poprawy ogólnych wyników przedsiębiorstw" załącznika do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007 r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P. Nr 94, poz. 1035 ze zm.) pomoc może być przyznawana podmiotom zdolnym do realizacji planowanego przedsięwzięcia, co weryfikowalne jest na podstawie analizy danych ekonomicznych dotychczasowej działalności gospodarczej oraz projekcji finansowych zawartych w planie przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 kontrole administracyjne wniosków o wsparcie obejmują w szczególności weryfikację racjonalności zaproponowanych kosztów, którą ocenia się za pomocą odpowiedniego systemu oceny, takiego jak koszty referencyjne, porównanie różnych ofert lub komitet oceniający.

Uwzględniając powyższe regulacje, zdaniem Sądu I instancji Agencja prawidłowo zakwestionowała możliwości skarżącej na sfinansowanie planowanego przedsięwzięcia. Zasadnie organ wskazał, że załączone oświadczenie Banku B. S.A. nie jest promesą bankową, gdyż pismo z [...] maja 2012 r. ma tylko i wyłącznie charakter informacyjny. Skarżąca występując o pomoc finansową winna zapoznać się ze wszystkimi dokumentami i do nich się zastosować, czego w zakresie promesy nie uczyniła.

Sąd zwrócił uwagę, że Agencja nie miała możliwości weryfikacji cen linii technologicznych pod kątem ich wiarygodności, gdyż skarżąca mimo wielokrotnych wezwań nie była w stanie wskazać poszczególnych elementów linii produkcyjnej i jej szczegółowych kosztów.

Natomiast z uwagi na obowiązujące regulacje prawne Agencja miała uzasadnione podstawy do zbadania wybranej przez skarżącą oferty pod kątem zasadności kosztów na dostawę i montaż 3 linii do produkcji pelletu o wydajności 2 tony na godzinę o wartości 9 mln zł każda i 60-miesięcznej gwarancji.

Zebrany materiał dowodowy i stanowisko skarżącej pozwalały organowi na ocenę, że wskazana w ofercie cena linii produkcyjnej jest ceną niemającą oparcia na racjonalnych podstawach, gdyż jest to cena szacunkowa i nieuwzględniająca rzeczywistych kosztów zastosowanych maszyn i urządzeń. Nadto dostawca linii produkcyjnych nie przedstawił projektu technologicznego oraz nie miał skompletowanych elementów niezbędnych do budowy linii i mimo to przedstawił wycenę linii produkcyjnej.

Sąd uznał za bezzasadny zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia przez ARiMR wizyty referencyjnej, gdyż organ nie miał takiego obowiązku. Sąd przywołując regulacje zawarte w art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wywiódł, że to na skarżącej spoczywał obowiązek udowodnienia wszystkich okoliczności uzasadniających przyznanie wnioskowanego dofinansowania, w tym racjonalnego uzasadnienia kosztów linii produkcyjnej oraz możliwości finansowych skarżącej. Zdaniem Sądu, przeprowadzona przez organ ocena dokumentacji wniosku nie narusza powyższych uregulowań.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła I. P. S.A. S.K.A. w P., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego, w postaci § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r., polegającym na błędnym zastosowaniu wskazanego przepisu i przyjęciu, iż organ administracji prawidłowo odmówił udzielenia wnioskowanej pomocy przy przyjęciu, iż skarżąca nie wykazała zdolności sfinansowania inwestycji i racjonalności ceny linii produkcyjnej, a zatem nie jest zdolna do realizacji projektu w rozumieniu rozporządzenia,

2) postępowania, w postaci art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 20 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. mającym wpływ na wynik niniejszej sprawy, a polegającym na niezastosowaniu wskazanych przepisów i zaniechaniu uchylenia zaskarżonego aktu, mimo iż Sąd winien był uchylić zaskarżony akt, albowiem nosił on cechy dowolności, nie zawierał przekonującego i jasnego uzasadnienia co do faktów oraz nie został wydany po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu przez organ administracji całokształtu materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącą (art. 21 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia radcowskiego ustalonego według norm przepisanych i wykazanych wydatków radcy prawnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że Sąd I instancji odniósł się jedynie do pisma banku B. z dnia [...] maja 2012 r. i kwestionuje jego przydatność jako promesy bankowej, podczas gdy podstawowy sposób finansowania wskazany przez skarżącą we wniosku o dofinansowanie opierał się o źródła finansowania w postaci nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży. Zostały one wskazane pismem z dnia [...].06.2011 r. ARiMR pismem z dnia [...].10.2011 zażądała dodatkowych wyjaśnień, które otrzymała (uchwały o dywidendach oraz wyceny nieruchomości). Kredyt, o którym mowa w zaskarżonym akcie, miał być finansowaniem pomostowym do czasu realizacji sprzedaży nieruchomości - nie jest więc wskazany jako podstawowe źródło finansowania.

Wnioskodawca od samego początku posiadał źródła finansowania w postaci nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży i wypłaty dywidend, a ARiMR, wbrew twierdzeniom w piśmie o odmowie udzielenia pomocy, otrzymała dokumenty potwierdzające dostępność środków (wypisy z ewidencji gruntów, wyceny nieruchomości, uchwały o dywidendach). Sąd do tych kwestii nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zarzucono, że oferta banku B. na finansowanie transakcji dotyczyła grup przedsiębiorców, a nie tylko tego danego przedsiębiorstwa. Wystawiane przez bank promesy faktycznie nie różnią się od propozycji przedstawionej przez skarżącą, co oznacza, że posiadała ona promesę kredytu, która zapewniłaby finansowanie projektu.

Zakwestionowano stanowisko Sądu I instancji akceptujące ocenę organu, który zakwestionował cenę zakupu linii technologicznej oraz dotyczącą nieuwzględnienia wniosku o wizytę referencyjną.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodni.

Rozpatrywana w granicach określonych w art. 183 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. Zarzut sformułowany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej dotyczy niewłaściwego zastosowania prawa materialnego. Natomiast zarzut zawarty w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej odnosi się do kwestionowania ustaleń faktycznych i ocen zebranego materiału dowodowego, a więc dotyczy naruszenia przepisów postępowania. Ponieważ błędne (niewłaściwe) zastosowanie bądź niezastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej – dowiedzenia ich wadliwości, w pierwszym rzędzie wymaga odniesienia się do zarzutu sformułowanego w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono m.in. naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. polegające na ich niezastosowaniu i zaniechaniu uchylenia zaskarżonego aktu.

Otóż, przepisy art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. wskazują, że kontrola jaką sprawują sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, pomoc w ramach działań, o których mowa w tym przepisie (co należy odnieść m.in. do działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej"), jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Natomiast w myśl art. 22 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Z kolei z art. 22 ust. 4 tejże ustawy jasno wynika, że w przypadku, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Z powyższych regulacji wynika zatem, że kontrola sądowoadministracyjna aktów, o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, z uwagi na odpowiednie stosowanie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., odbywa się według kryterium legalności w rozumieniu art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a.

W takim też zakresie Sąd I instancji przeprowadził kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia, zatem o naruszeniu powyższych przepisów mowy być nie może. W tym wypadku nie znajduje zastosowania art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., gdyż przepisy te określają uprawnienia orzecznicze sądów administracyjnych wobec skarg na decyzje (art. 3 § 2 pkt 1) albo decyzje lub postanowienia (art. 145 § 1). Zatem także i w tym przypadku Sąd I instancji nie mógł naruszyć powyższych przepisów postępowania.

Sąd kasacyjny ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1). W ramach zarzutu określonego w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż zdaniem skarżącej Sąd I instancji wadliwie podzielił stanowisko organu odnoszące się do okoliczności dotyczących sfinansowania przedmiotowej inwestycji.

Skarżąca zarzuciła, że Sąd I instancji odnosząc się do jej możliwości finansowych uwzględnił tylko pismo banku B. z [...] maja 2012 r., natomiast nie ustosunkował się do źródeł finansowania w postaci nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży. Skarżąca w tym zakresie sformułowała zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Odnosząc się do tak określonego zarzutu wskazać należy, iż art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie to musi być przy tym na tyle znaczące, aby mogło mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Oznacza to, że autor skargi kasacyjnej formułując zarzut naruszenia art. 141 § 4 k.p.a. musi wskazać na czym naruszenie powołanego przepisu przez Sąd I instancji polegało i jaki to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Stawiając zatem zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który jest przepisem procesowym, kasator jest obowiązany uprawdopodobnić istnienie związku przyczynowego między wskazanym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia.

Tych wymogów konstrukcja zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zawartego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie spełnia.

Fakt, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się, jak to stwierdza skarżąca, do przedstawionych przez nią kwestii, nie oznacza, że tego rodzaju uchybienie uzasadnia trafność zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Nie jest też usprawiedliwiony zarzut, w którym skarżąca kwestionuje ocenę Sądu I instancji akceptującą stanowisko organu odnośnie oceny przedłożonego dokumentu bankowego. Istota tego problemu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy pismo Banku B. z dnia [...] maja 2012 r. zatytułowane "Oświadczenie" stanowi promesę bankową.

Oczywiście trafnie zauważa skarżąca, że na gruncie obowiązujących w niniejszym postępowaniu regulacji nie ma legalnej definicji promesy bankowej. Jednocześnie oczywistym jest, że promesa bankowa to nic innego jak zobowiązanie (obietnica, przyrzeczenie) banku do zawarcia umowy kredytowej po spełnieniu przez wnioskodawcę warunku w niej określonego. Promesa potwierdza przede wszystkim zdolność kredytową wnioskodawcy. Czynność banku jaką jest przyrzeczenie udzielenia kredytu uzależniona jest od treści wniosku kredytowego i jego uzasadnienia oraz załączonych do wniosku dokumentów. W udzielonej promesie kredytowej bank kredytujący deklaruje wstępnie udzielenie wnioskodawcy kredytu w określonej kwocie, na określony cel (warunek, od spełnienia którego uzależnione jest jego udzielenie). Ponadto promesa bankowa określa warunki spłaty, okres realizacji, formę zabezpieczenia spłaty kredytu i okres jej ważności. Innymi słowy, promesa określa warunki przyszłej umowy kredytowej.

Wbrew zarzutom skarżącej, powyższych elementów nie zawiera "Oświadczenie" Banku B. S.A. z dnia [...] maja 2012 r.

W piśmie tym Bank jedynie poinformował, iż wyraża zainteresowanie udzieleniem finansowania dla skarżącej na przedmiotową inwestycję. Finansowanie to miałoby przybrać formę kredytu inwestycyjnego do wysokości kwoty 16.537.075,00 PLN na okres do 5 lat pod wskazanymi warunkami co do wysokości przyznanej dotacji. Wskazano przy tym, że zabezpieczeniu kredytu inwestycyjnego miałyby służyć hipoteki na nieruchomościach należących do skarżącej.

Aczkolwiek w dokumencie tym Bank operuje kwotą ewentualnego przyszłego kredytu inwestycyjnego, to jednakże brak w nim pozostałych istotnych warunków jego udzielenia i spłaty. Co istotne, w dokumencie tym wyraźnie Bank stwierdza, iż warunkiem ewentualnego finansowania są poza uzyskaniem pozytywnej decyzji ARiMR także uzyskanie pozytywnej decyzji kredytowej właściwych szczebli decyzyjnych Banku. Z żadnego fragmentu pisma Banku nie wynika, aby skarżąca złożyła wniosek kredytowy, który byłby podstawą do formułowania jej zdolności kredytowej. Wyraźnie w piśmie tym Bank wskazuje jedynie na informacyjny charakter złożonego oświadczenia, podkreślając, że następuje to na wniosek skarżącej. Wobec takiej treści przedmiotowego dokumentu bankowego nie może być uznana za dowolną i sprzeczną z materiałem dowodowym sprawy ocena, iż pismo to nie stanowi promesy bankowej, a ma wyłącznie charakter informacyjny. Trafnie też wywiódł Sąd I instancji, że organ prawidłowo wskazał, iż w Instrukcji przygotowania biznes planu zawarto informacje o obowiązku dołączenia do dokumentacji promesy udzielenia kredytu, której wzór był umieszczony na stronach internetowych ARiMR. Skarżąca kwestionując powyższą ocenę Sądu nie wykazała, aby przepisy Banku B. S.A. zawierały takie regulacje (dotyczące udzielenia promesy kredytowej), które uprawniałyby do odmiennej oceny pisma tego Banku z dnia [...] maja 2012 r. od tej oceny, jakiej dokonywał organ i którą zaakceptował Sąd.

Nie są też trafne dalsze zarzuty, w których skarżąca podnosi, iż kredyt miał być finansowaniem pomostowym do czasu realizacji sprzedaży nieruchomości, co w jej ocenie oznacza, że wykazała ona, iż posiada źródła finansowania planowanej inwestycji.

Otóż, skarżąca pierwotnie wskazała jako źródło finansowania kwotę ze sprzedaży trzech nieruchomości. Następnie wskazała jako źródło finansowania kwotę 16 mln zł ze środków kredytu, który planowała zaciągnąć pod zabezpieczenie hipoteczne dwóch z trzech nieruchomości. Tak określone sposoby pozyskania źródeł finansowania nie mogły być uznane za wiarygodne i pewne zabezpieczenie finansowe planowanej inwestycji, skoro nieruchomości pierwotnie przeznaczone do sprzedaży miały w znacznej części stanowić zabezpieczenie hipoteczne kredytu, o pozyskanie którego skarżąca miała zamiar dopiero się ubiegać. Bez znaczenia przy tym jest, że z przedłożonych dokumentów, jak: wypisy z ewidencji gruntów czy wyceny nieruchomości, wynikały ewentualne szacunkowe wartości tychże nieruchomości, skoro skarżąca nie przedstawiła dowodów na realne pozyskanie środków finansowych, jak np. umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości lub w przypadku środków kredytowych, promesa kredytu bankowego.

Podkreślić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego do WSA w W. rozstrzygnięcia organ wyjaśnił przyczyny odmowy przyznania pomocy finansowej, w szczególności w zakresie oceny ekonomicznej. Ocena ta była oparta o załączone dokumenty finansowe, ze szczególnym uwzględnieniem rachunku przepływów pieniężnych oraz możliwych do pozyskania źródeł finansowania. Organ nie tylko wskazał źródła finansowania całości operacji ale wyjaśnił z jakich przyczyn uznał, że niektóre przedstawione przez skarżącą źródła finansowania nie mogą być pozytywnie zweryfikowane. Skarżąca w ramach sformułowanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie zakwestionowała skutecznie tej oceny, która została zaakceptowana przez Sąd I instancji.

Nie są też trafne pozostałe zarzuty dotyczące zakwestionowania przez organ oceny zakupu linii technologicznej do produkcji pelletu.

Skarżąca zarzuciła, że wyboru oferenta dokonała prawidłowo w oparciu o określone parametry, tj. wydajność, technologię – brak procesu suszenia, pięcioletni okres gwarancji, zaś przedmiotem zamówienia była kompletna linia technologiczna.

Wobec tak sformułowanych zarzutów wskazać należy, że w dokonanej przez organ weryfikacji ceny linii technologicznej uwzględniono przedstawione przez skarżącą parametry. Rzecz w tym, że cechował je bardzo wysoki stopień ogólności. Przedstawiona przez skarżącą oferta firmy F. P. S.A. S.K.A. dotyczyła dostawy montażu 3 linii do produkcji pelletu ze słomy o wydajności 2 tony na godzinę i wartości 9 mln zł każda z 60-miesieczną gwarancją. Organ powziął wątpliwość odnośnie ceny przedmiotowej linii z uwagi na ceny rynkowe podobnych linii technologicznych. W kierowanych do skarżącej zapytaniach organ usiłował uzyskać szczegółowe informacje w zakresie wszystkich istotnych parametrów technicznych, rozwiązań konstrukcyjnych czy technologicznych. Podkreślał przy tym, że ceny przedstawione w projekcie dla linii o wydajności 2 tony na godzinę są 2 lub 3 krotnie wyższe od cen linii o podobnych parametrach oferowanych przez wielu producentów lub dostawców. Organ wskazał, że to na skarżącej ciąży obowiązek udokumentowania zasadności ceny przedstawionej w projekcie linii technologicznej. W ramach wyjaśnień skarżąca wskazała, iż według przeprowadzonej przez nią analizy rynku jedynie F. P. S.A. S.K.A. oferuje linię do produkcji pelletu pozwalającą na przetwarzanie surowca o wysokiej wilgotności wynoszącej 25%. Jednocześnie firma ta do dnia złożenia tychże wyjaśnień przez skarżącą, tj. [...] października 2011 r. (ponad rok od otrzymania zaakceptowanej oferty), nie była w stanie podać konkretnych maszyn i urządzeń oraz ich cen w zastosowanej linii produkcyjnej. W tym stanie rzeczy organ ustalił, że firma S. O. Sp. z o.o. wyceniła swoją linię do produkcji pelletu na kwotę 6 mln zł (tj. taniej o 3 mln zł od firmy F. P. S.A. S.K.A.), która przetwarza surowiec o wilgotności 25% i wydajności 4-5 ton na godzinę. Tym samym organ zakwestionował cenę linii produkcyjnych zaoferowanych przez skarżącą w projekcie.

To stanowisko organu zaakceptował Sąd I instancji i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasługuje ono na pełną aprobatę. W szczególności Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę, że trzy linie produkcyjne wybrane przez skarżącą o wartości ok. 27 mln zł miały produkować 36.000 ton rocznie, zaś jedna o wartości ok. 6 mln zł miała produkować 20.000 ton rocznie porównywalnego pelletu ze słomy. Słusznie też Sąd zauważył, że różnica w cenie linii produkcyjnych jest znacząco wysoka, co wymagało ze strony skarżącej szczegółowego uzasadnienia przyczyn wyboru tej, a nie innej oferty oraz że skarżąca z tego obowiązku się nie wywiązała. Trafne jest stanowisko Sądu, że złożone w tej kwestii wyjaśnienia stanowią ogólniki niedające się zweryfikować. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej, wykazanych przez organ wątpliwości skarżąca nie wyjaśniła w sposób dostateczny. Aktualnie skarżąca zarzuca, iż ocena Sądu I instancji jest błędna, gdyż przyjęta do porównania przez organ linia do produkcji pelletu jest bez suszarni, co nie jest równoznaczne z linią przystosowaną do produkcji pelletu bez wykorzystania suszarni. Otóż tego rodzaju zarzut skarżąca formułowała już w postępowaniu przed organem i Sądem I instancji, nie precyzując na czym polega zasadnicza różnica w tak określonych technologiach i jakie znajduje to przełożenie na cenę przedmiotowej linii produkcyjnej.

Sąd I instancji słusznie więc wywiódł, że stwierdzenie skarżącej, iż jej linia produkcyjna będzie inna, gdyż nie będzie stosowała odrębnego procesu suszenia, było zupełnie niewystarczające, skoro nie wykazała ona racjonalności ponoszenia tak znacznych kosztów na zakup linii. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnej argumentacji na poparcie powyższego zarzutu, a przecież skarżąca stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania powinna uprawdopodobnić istnienie związku przyczynowego między wskazywanym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia. Zatem zarzut ten jest całkowicie chybiony.

Nie jest też trafny zarzut dotyczący pominięcia przez organ tzw. wizyty referencyjnej. Skarżąca zarzuciła, że celem przeprowadzenia tej czynności było udowodnienie zasadności i racjonalności przyjętego wariantu technologicznego. Skarżąca nie wskazała jednak gdzie miała odbyć się ta wizyta referencyjna i w jaki sposób czynność ta miała umożliwić wykazanie zasadności twierdzeń o racjonalności przyjętego projektu technologicznego, a także z jakich to przyczyn wykazanie tychże okoliczności nie mogło nastąpić za pomocą innych środków dowodowych. Tym samym skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia związku przyczynowego między wskazywanymi naruszeniami a treścią rozstrzygnięcia. Brak więc podstaw do twierdzenia, że naruszono zasadę wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Przede wszystkim zasada ta została sformułowana w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (a nie jak błędnie wskazano w skardze kasacyjnej w art. 21 ust. 3 pkt 2), który do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, z uwagi na treść art. 22 ust. 2 zdanie drugie tej ustawy, znajduje jedynie odpowiednie zastosowanie, podobnie jak art. 21 ust. 3. Obowiązujące przepisy dotyczące przedmiotowego działania nie nakładają na organ obowiązku przeprowadzenia wizyty referencyjnej. Natomiast wbrew zarzutom, Agencja rozpatrzyła cały zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazany nie tylko we wniosku i złożonych przez skarżącą dokumentach, ale także zgromadzony przez organ. Skarżąca w toku prowadzonego postępowania miała pełną swobodę w realizacji obowiązku określonego w art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Z tych wszystkich przyczyn zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 i 3 ww. ustawy należało uznać za bezzasadny. To zaś oznacza, że skarżąca nie obaliła przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych.

W konsekwencji takiej oceny zarzutów sformułowanych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej za chybiony należało uznać zarzut niewłaściwego zastosowania § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r. Stosownie do uregulowań wynikających z powołanego powyżej przepisu pomoc jest przyznawana na operację obejmującą wyłącznie inwestycje bliżej w tym przepisie określone, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów. Trafnie więc odmówiono wnioskowanej pomocy, skoro z niezakwestionowanych skutecznie ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, iż skarżąca nie wykazała zdolności sfinansowania planowanej inwestycji wobec braku wymaganych środków finansowych oraz nieracjonalność ceny linii technologicznej zaoferowanej przez F. P. S.A. S.K.A.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.