Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant asystent sędziego Joanna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. D. i B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 857/21 w sprawie ze skargi E. D. i B. D. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 26 maja 2021 r. nr WINB-WOA.7722.74.2021.AS w przedmiocie przedłożenia protokołu kontroli oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 listopada 2021 r., II SA/Gl 857/21, oddalił skargę E. D. i B. D. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej WINB) z dnia 26 maja 2021 r. w przedmiocie przedłożenia protokołu kontroli.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chorzowie (dalej PINB) postanowieniem z 24 lutego 2021 r. na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2020.1333 ze zm.; dalej p.b.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2021.735; dalej k.p.a.) nałożył na właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego w Chorzowie przy ul. [...] E. D. i B. D. obowiązek przedłożenia protokołu kontroli bezpiecznego użytkowania przedmiotowego obiektu.

Zaskarżonym postanowieniem WINB, po rozpoznaniu zażalenia E. D. i B. D., na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Skargę na tę decyzję wnieśli E. D. i B. D.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniesioną skargę.

Sąd podał, że organ odwoławczy rozpoznając zażalenie stwierdził, że postanowienie organu I instancji wydane zostało w oparciu o wadliwie przyjęte przepisy. Kwestionowane w zażaleniu postanowienie wydane zostało na podstawie art. 62 ust. 1 p.b., natomiast organ odwoławczy po zapoznaniu się z aktami sprawy doszedł do przekonania, że przedmiotowe postępowanie powinno być prowadzone w oparciu o regulacje zamieszczone w art. 50 i następne tej ustawy, a zatem w ramach prowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego powinien uruchomić procedurę naprawczą. Sąd wskazał, że powodem wydania kwestionowanego postanowienia były uchybienia o charakterze procesowym, których dopuścił się organ I instancji, zatem można uznać, że organ odwoławczy uprawniony był do podjęcia rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym. Skoro wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie decyzji kasacyjnej, to Sąd rozważył, czy organ odwoławczy dopełnił obowiązku wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a., a mianowicie, czy podejmując przedmiotowe postanowienie wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Na tak postawione pytanie Sąd udzielił odpowiedzi twierdzącej, ponieważ końcowa część uzasadnienia zaskarżonego postanowienia zawiera wskazania dla organu I instancji jakie ma podejmować działania, aby prowadzone przez niego postępowanie było prawidłowe i odpowiadało obowiązującym przepisom prawa. W świetle powyższego uznać należy, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy zastosował rozstrzygnięcie kasacyjne i dopełnił ciążących na nim obowiązków.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli E. D. i B. D., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzucili naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.) w zw. z art. 51 p.b., poprzez oddalenie skargi, podczas gdy brak było przesłanek do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 p.b. przed organem nadzoru budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Stosownie do art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Z dyspozycji tej normy wynika, że oddalenie skargi kasacyjnej jest następstwem uznania jej przez sąd za bezzasadną. Skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części (por. np. wyroki NSA z 17 maja 2011 r., I OSK 113/11; z 20 stycznia 2006 r., I OSK 344/05 i I OSK 345/05). Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie Również w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku sąd I instancji dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdy jego sentencja jest prawidłowa (wyrok NSA z 3 lutego 2011 r., II GSK 221/10).

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie było podstaw do jej uwzględnienia, bowiem kontrolowane rozstrzygnięcie odpowiada prawu, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w motywach zaskarżonego postanowienia i zaskarżonego wyroku.

Na obecnym etapie postępowania przedwczesne byłoby orzekanie o sposobie załatwienia sprawy, a także o tym, w jakim trybie postępowanie to powinno być prowadzone. Bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności nie można w szczególności przesądzić zarówno tego, że powinno być prowadzone postępowanie naprawcze, jak i tego, że należało przedłożyć protokół kontroli przeprowadzonej w trybie art. 62 ust. 1 p.b. Słusznie zatem organ II instancji uwzględnił zażalenie skarżących kasacyjnie i uchylił postanowienie PINB nakładające obowiązek przedłożenia protokołu kontroli oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. WINB nietrafnie jednak na tym etapie postępowania doszedł do przekonania, że przedmiotowe postępowanie powinno być prowadzone w trybie art. 50-51 p.b. WSA natomiast słusznie uznał rozstrzygnięcie organu II instancji za prawidłowe, niesłusznie jednak zaakceptował motywy przedstawione przez WINB. Prawidłowo przy tym doszedł do wniosku, że organ odwoławczy uprawniony był do podjęcia rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym i dopełnił obowiązku wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a., bowiem w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie decyzji kasacyjnej, jednak należało inaczej stanowisko to umotywować. Uchylenie postanowienia PINB nakładającego obowiązek przedłożenia protokołu kontroli i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji powinno bowiem nastąpić nie z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego, ale w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, by po prawidłowo dokonanych ustaleniach podjąć właściwe rozstrzygnięcie. Nie przesądzając zatem, czy prawidłowe może być przedłożenie protokołu kontroli przeprowadzonej w trybie art. 62 ust. 1 p.b., czy prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 p.b., czy jakieś inne rozstrzygnięcie, stwierdzić trzeba, że obecnie przedwczesne jest jednoznaczne orzekanie o sposobie załatwienia przedmiotowej sprawy. Nie zmienia to jednak faktu, że uchylenie przez WINB postanowienia PINB było prawidłowe, a zatem oddalenie skargi na takie rozstrzygnięcie było zgodne z prawem, chociaż i zaskarżony wyrok, i zaskarżone postanowienie nie zostały prawidłowo umotywowane. Zauważyć przy tym wypada, że uchylenie przez WINB postanowienia PINB było wynikiem wniesienia przez skarżących kasacyjnie zażalenia, a zatem samo to rozstrzygnięcie było zgodne z ich oczekiwaniami. Skarżący nie zgadzali się jednak z motywami zaskarżonego postanowienia, a następnie z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku. W istocie zatem – chociaż ich skarga kasacyjna została oddalana – Naczelny Sąd Administracyjny przyznał im rację, że motywy kwestionowanych przez nich rozstrzygnięć były wadliwe.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie, że pomimo iż uzasadnienia zaskarżonego wyroku i zaskarżonego postanowienia dotknięte były błędami, to jednak zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.