Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na przewoźnika oddala skargę

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...] orzeczono o nałożeniu na przewoźnika M. z siedzibą w R., kary administracyjnej w wysokości 3.000 euro, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosiło 12.598,50 zł, za to iż w dniu [...] sierpnia 2011r. przywiózł on do granicy Rzeczypospolitej Polskiej autokarem o numerze rejestracyjnym [...] relacji M. ([...]) - P. ([...]) obywatelkę U. - O. K., która nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Po rozpatrzeniu odwołania przewoźnika M. z siedzibą w R. od ww. decyzji organu wojewódzkiego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012r.

W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podał, że w dniu [...] września 2011 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wymierzenie kary administracyjnej przewoźnikowi - M. wskazując, iż w dniu [...] sierpnia 2011r. przywiózł on do granicy Rzeczypospolitej Polskiej autokarem o numerze rejestracyjnym [...] relacji M. ([...]) - P. ([...]) obywatelkę U. - O. K., która nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wjazdu na terytorium Polski. W wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Straży Granicznej kontroli pasażerów wskazanego autokaru stwierdzono, że O. K. posiadała dokument podróży wydany w dniu 12 sierpnia 2011r. przez władze U. i udawała się tranzytem przez Polskę do R. W toku postępowania wyjaśniającego cudzoziemka stwierdziła, że mieszka i pracuje w B. i w poprzednim dokumencie podróży zamieszczony był stosowny tytuł pobytowy na terytorium R. Dokument ten utracił jednak ważność i został zatrzymany przez władze U. przy wymianie na nowy paszport.

Wobec faktu, że O. K. nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wjazdu na terytorium Polski, uwzględniając wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w K., decyzją z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...] Wojewoda [...] orzekł o nałożeniu na M. kary administracyjnej, przewidzianej w art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573), w wysokości 3.000 euro, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosiło 12.598,50 zł.

Pełnomocnik przewoźnika wniósł za pośrednictwem organu I instancji odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego i niewyjaśnienie sprawy. Zdaniem pełnomocnika strony, pani O. K. posiadała ważny [...] tytuł pobytowy uprawniający do wjazdu i pobytu na terytorium obszaru Schengen, który z niewiadomych przyczyn został zatrzymany przez władze U.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemiec może przekroczyć granicę i przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada:

1) ważny dokument podróży;

2) ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym

terytorium, jeżeli są wymagane;

3) zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane w przypadku przejazdu tranzytem.

Warunek posiadania ważnej wizę lub innego ważnego dokumentu w rozumieniu powyższego przepisu jest spełniony wówczas, gdy cudzoziemiec posiada te dokumenty przy sobie i może je okazać do kontroli stosownym służbom przy przekraczaniu granicy państwa.

Zgodnie z art. 135 ust 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.

Z kolei zgodnie z art. 138 ust. 1, 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nie posiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. Przepis ust. 1 dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Przeliczenia równowartości euro, o której mowa w ust 1, na złote dokonuje się według średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej.

Organ centralny podkreślił, że art. 135 ustawy o cudzoziemcach nakłada na przewoźników określonego typu obowiązki. Przewoźnik jest obowiązany do "podjęcia działania dla upewnienia się", że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Należy wskazać, iż ustawodawca wyraźnie przesądził, że obowiązek ten dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym. Zakres obowiązków sformułowany został precyzyjnie. Wynika z niego jasno, że przewoźnik chcąc wykonywać usługi przewozu osób nie będących obywatelami polskimi przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (nawet tranzytem) obowiązany jest zapoznać się z przepisami dotyczącymi przekraczania granic i pobytu w Polsce, jak również w krajach, do których wykonuje transport. Należy podkreślić, że ryzyko nieznajomości przepisów obowiązujących w tym zakresie obciąża przewoźników. Skoro na mocy art. 135 ustawy o cudzoziemcach na przewoźniku ciążyły określone obowiązki kontrolne względem cudzoziemców to przewoźnik ten powinien powierzyć ich wykonywanie osobie, która dostatecznie zna zakres tych obowiązków. Ponieważ ustawodawca nałożył na przewoźników pewnego typu obowiązki to przewoźnik obowiązany był w tym przypadku do zdobycia określonej wiedzy, aby móc obowiązki te efektywnie wykonywać. Należy również dodać, że przewoźnik zagraniczny chcący wykonywać czynności zawodowe na terenie innego kraju nie jest zwolniony z przestrzegania norm prawnych obowiązujących na terytorium tego państwa zwłaszcza w zakresie związanym z tą działalnością. Przed podjęciem działalności powinien się z tymi normami zapoznać. Skutki zaniechania tej powinności ustawa określa jasno w art. 138 ustawy o cudzoziemcach, który ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organy administracji publicznej do wydania decyzji o nałożeniu na przewoźnika kary administracyjnej w określonym w tym przepisie przypadku.

Wzór i wygląd wiz powinien być znany osobom zajmującym się transportem międzynarodowym ludzi. Wizy posiadają wyraźnie wskazaną datę rozpoczęcia i zakończenia jej ważności oraz liczbę dni uprawniającą cudzoziemca do pobytu na terytorium obszaru Schengen. Termin ważności tych wiz nie przekracza terminu ważności dokumentu podróży. Jeżeli cudzoziemiec uzyskał zgodę na dłuższy pobyt w danym kraju obszaru Schengen, władze tego kraju mogą wydać mu oddzielny dokument uprawniający do pobytu, to jest kartę pobytu. Ponieważ O. K. nie posiadała takiej karty można przypuścić, że zezwolenie na pobyt w R. został zamieszczony w formie pieczęci lub naklejki w paszporcie cudzoziemki. Utraciwszy ten paszport wraz z zamieszczonym w nim tytułem pobytowym, przed udaniem się w podróż do R. przez Polskę O. K. powinna uzyskać stosowną wizę w nowym dokumencie podróży, uprawniającą do przejazdu tranzytowego przez Polskę.

W ocenie organu odwoławczego, kierowca - w tym przypadku obywatel R. P. R. - który przywiózł cudzoziemkę z terytorium U. do granicy Rzeczypospolitej Polskiej, nie dopełnił nawet minimum staranności aby ustalić, czy O. K. posiadała w dniu [...] sierpnia 2011r. ważne zezwolenie uprawniające do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawdzenie dokumentu podróży cudzoziemki byłoby wystarczające do stwierdzenia, że nie ma w nim takiego zezwolenia. Wystarczyło również poprosić pasażerkę o wyjaśnienia w tym przedmiocie aby dowiedzieć się, że nie posiada ona w danym dniu żadnego tytułu uprawniającego do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który mogłaby okazać funkcjonariuszom Straży Granicznej. Wiedząc o tym, mając na względzie obowiązujące w Polsce przepisy, kierowca autokaru powinien nie wyrazić zgody na dalszą podróż cudzoziemki. Natomiast pan P. R. w ogóle nie weryfikował dokumentów podróży pasażerów autokaru. Z jego wypowiedzi w czasie przesłuchania w dniu 26 sierpnia 2012r. wynika, że nigdy nie sprawdza dokumentów pasażerów, albowiem na trasie U. - R. zazwyczaj rozpoczyna jazdę tuż przed granicą polską zmieniając kierowcę [...]. Zaniechanie powinności weryfikacji dokumentów podróży pasażerów w celu sprawdzenia, czy posiadają oni uprawnienia na wjazd na terytorium Polski obciąża przewoźnika odpowiedzialnością za naruszenie art. 135 ustawy o cudzoziemcach i wyczerpuje dyspozycje zawartą w art. 138 tej samej ustawy.

Za chybiony i nie zasługujący na uwzględnienie organ uznał wniosek pełnomocnika strony o ponowne przesłuchanie wyżej wymienionego kierowcy i pani O. K. oraz drugiego kierowcy - S. N. na okoliczność dokonania przez uprawnionych pracowników T. kontroli dokumentów pasażerów wskazanego wyżej autokaru oraz na okoliczność posiadania przez cudzoziemkę wymaganego dokumentu do przekroczenia granicy, albowiem - jak to wyżej wykazano - wjeżdżając do Polski pani O. K. takiego dokumentu nie posiadała - co sama stwierdziła podczas składania wyjaśnień - a P. R. przyznał, że przed wjazdem do Polski nie dokonał sprawdzenia dokumentów cudzoziemki.

Wobec powyższego, organ stwierdził, że nie ma znaczenia, czy i jaką kontrolę pasażerów przeprowadzili wcześniej pracownicy przewoźnika. Zakładając, że taka kontrola została przeprowadzona należałoby uznać, że była ona nieskuteczna, albowiem wskazany wyżej autokar pozostający w dyspozycji T., przywiózł w dniu [...] sierpnia 2011 r. do granicy Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemkę nie posiadająca wymaganego zezwolenia na wjazd, co stwierdzili funkcjonariusze Straży Granicznej podczas dokonanej kontroli.

W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że nałożenie kary administracyjnej na przewoźnika było całkowicie uzasadnione.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2012r. wniósł M. z siedzibą w R.

Strona skarżąca podniosła, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 135 i 138 ustawy o cudzoziemcach oraz przepisów procedury administracyjnej tj. art. 6, 7, 8, 9, 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podano, że trasę rozpoczynał inny kierowca, który nie został przesłuchany na okoliczność, czy upewnił się, czy obywatelka U. O. K. spełniała kryteria wymagane do przekroczenia granicy polskiej. W skardze podano, że O. K. posiadała uprawnienia do wjazdu do R., ale dokument został zatrzymany przy wymianie w [...] urzędzie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z ustaleń dokonanych w toku postępowania przed organami administracji wynika jednoznacznie, że przewoźnik M. w dniu [...] sierpnia 2011 r. przywiózł do granicy Rzeczypospolitej Polskiej autokarem o numerze rejestracyjnym [...] relacji M. ([...]) - P. ([...]) obywatelkę U. - O. K., która nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wjazdu na terytorium Polski.

Warunek posiadania ważnej wizę lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej jest spełniony wówczas, gdy cudzoziemiec posiada te dokumenty przy sobie i może je okazać do kontroli stosownym służbom przy przekraczaniu granicy państwa. W sprawnie niniejszej taka sytuacja nie miała miejsca bowiem funkcjonariusze Straży Granicznej stwierdzili, że O. K. nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wjazdu na terytorium Polski.

Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 138 ust 1, 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. Przepis ust. 1 dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Przeliczenia równowartości euro, o której mowa w ust. 1, na złote dokonuje się według średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej.

Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 135 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik jest obowiązany do upewnienia się że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane.

Sąd stwierdza, że w sprawie niniejszej przewoźnik nie wywiązał się z tego obowiązku.

Podnoszone przez stronę okoliczności, że w toku przejazdu autokaru następowała zmiana kierowców nie mają w sprawie znaczenia. Jest to wyłącznie sprawa wewnętrznej organizacji pracy przewoźnika, która pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność przewoźnika za przywiezienie do granicy polskiej cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy

Bez znaczenia jest, czy i jaką kontrolę pasażerów przeprowadzili wcześniej pracownicy przewoźnika. Niezaprzeczalnym faktem pozostaje okoliczność, że autokar firmy M. przywiózł w dniu [...] sierpnia 2011r. do granicy Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemkę nie posiadająca wymaganego zezwolenia na wjazd, co stwierdzili funkcjonariusze Straży Granicznej podczas dokonanej kontroli.

W tej sytuacji nałożenie kary administracyjnej na przewoźnika było całkowicie uzasadnione.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).