Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 336/22 o odrzuceniu jej: wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2022 r., nr 2201-IOV-2.4103.404.2021/10/09 w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji

1.1. Postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 336/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wnioski (zawarte w piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2023 r.) S. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Spółka lub Skarżąca). We wspomnianym piśmie Spółka wniosła o: -przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy; - przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi; - przywrócenie terminu do wniesienia skargi; - wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

1.2. W odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd stwierdził, że wniosek ten był niedopuszczalny, gdyż uchybienie terminowi, o którego przywrócenie Skarżąca wnosiła, nie powodował dla niej ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Z kolei przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają żadnych terminów, które zawężałyby okres, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

1.3. W odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Sąd za bezzasadny uznał motyw Spółki, iż ta otrzymała nieprawidłowe i niejasne wezwanie do zapłaty wpisu sądowego. Zdaniem Sądu Skarżąca otrzymywała pouczenia również w zakresie możliwości przyznania prawa pomocy i skutku nie zastosowania się do wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Sąd tu zauważył jeszcze, że Spółka składając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie dokonała czynności, dla której określony był termin, bowiem nie uiściła żądanego wpisu sądowego, pomimo wiedzy o uchybieniu w tym zakresie.

1.4. W zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd stwierdził, że wniosek ten również podlega odrzuceniu, albowiem skarga została wniesiona w terminie.

1.5. Z kolei w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd wyjaśnił, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają podstawy prawnej do ochrony tymczasowej po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Tymczasem w realiach tej sprawy postanowienie z dnia 5 września 2022 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o odrzuceniu skargi (z uwagi na nie uiszczenie przez Spółkę w zakreślonym terminie żądanego wpisu sądowego od skargi) jest prawomocne od dnia 8 grudnia 2022 r.

2. Zażalenie

W zażaleniu Skarżąca, zaskarżając postanowienie Sądu pierwszej instancji, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

W zażaleniu wskazała, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Uzasadniając zażalenie Skarżąca podkreśliła, że "nawet jeżeli hipotetycznie przyjąć, że została prawidłowo wezwana do zapłaty wpisu sądowego, to uważała, że bieg terminu do uiszczenia opłaty został przerwany poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych".

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

3.2. Nie sposób jest podzielić argumentacji Spółki, aby w sprawie nieprawidłowo i niejasno była wzywana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 24 marca 2022 r. - zawierającym stosowne pouczenia, w tym dotyczącym możliwości ubiegania się o prawo pomocy - Przewodniczący Wydziału I wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy. Następnie - po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie złożonego przez Stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy - zarządzeniem z dnia 21 lipca 2022 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 marca 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Skarżąca w reakcji na to zarządzenie nie uiściła żądanej opłaty, lecz złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy (drugi). W związku zaś z faktem, który pomija Skarżąca w zażaleniu, że rzeczony wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Kwestia ta została przesądzona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt I FZ 257/22 utrzymującym w mocy postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi Spółki. W takich okolicznościach Spółka obecnie bezzasadnie podnosi, że nieprawidłowe i niejasne było wezwanie o wpis. Skarga została odrzucona gdyż Spółka nie uiściła wymaganego wpisu, przy czym w odpowiedzi na wezwania sądowe do opłacenia skargi Skarżąca nadsyłała wnioski o przyznanie prawa, co już wskazuje, że zdawała sobie sprawę z wymogu opłacenia skargi. O skutkach nie opłacenia skargi w terminie została wyraźnie poinformowana w zarządzeniu z dnia 21 lipca 2022 r. wzywającym Spółkę do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 marca 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu.

3.3. Skoro zatem pismem z dnia 4 stycznia 2023 r. Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a postępowanie ze skargi na tę decyzję zakończyło się prawomocnie, w sytuacji gdy przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają podstawy prawnej do ochrony tymczasowej po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego, to Sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., zasadnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji odrzucił.

3.4. Właściwe było również odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają żadnych terminów, które zawężałyby okres, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zatem strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w każdym momencie postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy był niedopuszczalny i jako taki na podstawie art. 86 w związku z art. 88 P.p.s.a. podlegał odrzuceniu. Prawidłowe było również przekazanie przez Sąd nadesłanego przez Skarżącą przy piśmie z dnia 4 stycznia 2023 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem Przewodniczącemu Wydziału w celu zarejestrowania jako nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy.

3.5. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi również podlegał odrzuceniu, co trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji. W tym obszarze właściwie Sąd dostrzegł i wyjaśnił, że Skarżąca wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie uiściła wymaganego wpisu, pomimo obowiązku wynikającego z art. 86 i 87 P.p.s.a., składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przy czym brak było podstaw do wezwania Skarżącej o usunięcie braków wniosku, czy też kolejnego wezwania do uiszczenia wpisu, gdyż sprawa w tym zakresie zastała już prawomocnie rozstrzygnięta. Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 lipca 2022 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 marca 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wydane zostało w związku z prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W związku z nieuiszczeniem wpisu sądowego od skargi, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 5 września 2022 r., działając na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę (prawidłowość tego rozstrzygnięcia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 grudnia 2022 r. sygn. akt I FZ 257/22 oddalającym zażalenie).

3.6. W zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że wniosek ten podlega odrzuceniu, albowiem skarga została wniesiona w terminie. Okoliczność ta nie jest kwestionowana w uzasadnieniu zażalenia.

3.7. Właściwie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wnioski zawarte w piśmie procesowym Spółki z dnia 4 stycznia 2023 r. podlegały odrzuceniu. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.