![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6329 Inne o symbolu podstawowym 632, Zaliczka alimentacyjna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji, III SA/Kr 1033/25 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-02-18, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III SA/Kr 1033/25 - Wyrok WSA w Krakowie
|
|
|||
|
2025-07-22 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | |||
|
Jakub Makuch /sprawozdawca/ Michał Niedźwiedź Urszula Zięba /przewodniczący/ |
|||
|
6329 Inne o symbolu podstawowym 632 | |||
|
Zaliczka alimentacyjna | |||
|
Samorządowe Kolegium Odwoławcze | |||
|
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji | |||
|
Dz.U. 2007 nr 192 poz 1378 Art. 30 ust. 1 Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) WSA Michał Niedźwiedź Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2026 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 maja 2025 r. nr SKO.AI/4112/20/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, |
||||
|
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S. S. (dalej "skarżący") była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 23 maja 2025 r. (nr SKO.AI/4112/20/2025) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa z 7 marca 2025 r. (nr OPS.202.DŚR.531.697.25) o odmowie umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Stan prawny i faktyczny tej sprawy był następujący: 1.1. W dniu 7 stycznia 2025 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w Chrzanowie wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego. Podstawą prawną tego żądania był art. 30 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. We wniosku skarżący oświadczył, że systematycznie spłacał zadłużenie alimentacyjne na rzecz dzieci: D., E. oraz N. Od grudnia 2016 r. do września 2019 r. skarżący dokonywał wpłat na konto Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzebini, natomiast w od października 2019 r. do lipca 2022 r. wpłaty były dokonywane na konto lub bezpośrednio do rąk wierzycielki, matki dzieci. Potwierdzenia dokonanych wpłat zostały dołączone do wniosku. Skarżący zaznaczył, że od lutego 2020 r. wpłaty są dokonywane przez jego pracodawcę na konto Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Chrzanowie, K. G. Na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Rejonowego w Chrzanowie z 8 czerwca 2010 r. (sygn. akt [...]) skarżący został zobowiązany do płacenia miesięcznych alimentów na rzecz: syna D. w wysokości 500 zł, córki E. w wysokości 300 zł, zaś córki N. - w wysokości 200 zł. Podał, że 29 listopada 2022 r. zawarł ugodę sądową z synem D., uchylającą obowiązek alimentacyjny z dniem 1 sierpnia 2018 r. 1.2. Do akt organ I instancji pozyskał zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Chrzanowie K. G. z 3 lutego 2025 r. obrazujące wpłaty dokonywane przez skarżącego za pośrednictwem kancelarii na poczet alimentów. Komornik podał m.in., że od 11 lipca 2011 r. do dnia wydania zaświadczenia, została wyegzekwowana od skarżącego łączna kwota 81 117,80 zł. Komornik stwierdził też (k. 63v), iż w czerwcu 2023 r. brak było wpłaty na poczet zadłużenia. Środki z zakładu pracy skarżącego wpłynęły bowiem do kancelarii dopiero 4 lipca 2023 r. w wysokości 822 zł, a od skarżącego - 5 lipca 2023 r. (500 zł). 2. Burmistrz Miasta Chrzanowa decyzją z 7 marca 2025 r. orzekł o odmowie umorzenia skarżącemu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego dzieci. Przytoczył art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wskazał, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powiązane jest wyłącznie ze skutecznością postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec dłużnika w związku z egzekwowanymi na rzecz osoby uprawnionej alimentami. Dla umorzenia takiej zaległości dłużnika alimentacyjnego istotna jest wyłącznie informacja właściwego komornika, czy i w jakim zakresie egzekucja alimentów była skuteczna. Organ przytoczył pismo komornika z 3 lutego 2025 r. (pkt 1.2. uzasadnienia) wskazując, iż skarżący nie dokonał wpłat w czerwcu 2023 r., albowiem środki z zakładu pracy skarżącego wpłynęły do kancelarii 4 lipca 2023 r. Uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Podał w tym względzie, że miesięczna wysokość zasądzonych alimentów na rzecz córki skarżącego E. wynosi 300 zł, zaś córki N. - 200 zł. Z dołączonego do wniosku o umorzenie zadłużenia powstałego z tytułu niewywiązywania się skarżącego z obowiązku alimentacyjnego - zaświadczenia komornika sądowego wynika natomiast, iż w okresie od 11 lipca 2011 r. do dnia wydania zaświadczenia nie zostały wyegzekwowane w każdym miesiącu należności na poczet spłaty zadłużenia alimentacyjnego. Organ I instancji wskazał, że nie budzi wątpliwości fakt dokonywania przez dłużnika wielokrotnych wpłat przekraczających wymaganą przepisem wysokość, jednak brak regularności określonej w okresach comiesięcznych uniemożliwia spełnienie przesłanek z art. 30 ust. 1 ustawy. 3. W odwołaniu skarżący odniósł się do zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Chrzanowie z 3 lutego 2025 r. o wyegzekwowanych wpłatach na poczet spłaty zadłużenia alimentacyjnego. Podał, że z informacji uzyskanych w Kancelarii Komorniczej wynika, że wpłata od pracodawcy wpłynęła 3 lipca 2023 r. (poniedziałek), a datą księgowania był dzień 4 lipca 2023 r., natomiast wpłata dokonana przez skarżącego wpłynęła 4 lipca 2023 r. (wtorek), a księgowana była 5 lipca 2023 r. Ze szczegółowej listy płac za okresy: 1 maja 2023 - 31 maja 2023 oraz 1 czerwca 2023 - 30 czerwca 2023 wynika, że została potrącona z wynagrodzenia za pracę w każdym miesiącu kwota 822,14 zł na poczet "Komornik alimenty". Skarżący wskazał, że z pozyskanych od pracodawcy wyjaśnień odnośnie braku wpłaty do kancelarii komorniczej w czerwcu 2023 r. wynika, że ze względu na nieobecność pracodawcy w pracy spowodowaną urlopem, dokonał on wpłaty w placówce Poczty Polskiej w dniu 30 czerwca 2023 r. (piątek). Na powyższą okoliczność przedłożył dowód wpłaty od pracodawcy "potwierdzenie dla wpłacającego" wydane przez placówkę Poczty Polskiej potwierdzające datę nadania przekazu pocztowego - 30 czerwca 2023 r. 4. SKO w Krakowie decyzją z 23 maja 2025 r. utrzymało w mocy decyzję objętą odwołaniem. Organ II instancji przytoczył stan sprawy akcentując w szczególności, że z treści zaświadczenia Komornika Sądowego z 3 lutego 2025 r. wynika, iż w toku postępowania egzekucyjnego w okresie od 11 lipca 2011 r. do dnia wydania niniejszego zaświadczenia została wyegzekwowana łączna kwota 81 117,80 zł. Wpłaty na poczet spłaty zadłużenia alimentacyjnego nie były wyegzekwowane w każdym miesiącu. Zgodnie bowiem z informacją zawartą na zaświadczeniu od Komornika w czerwcu 2023 r. brak jest wpłaty na poczet zadłużenia. Środki z zakładu pracy wpłynęły do kancelarii 4 lipca 2023 r. w wysokości 822 zł, a od dłużnika 5 lipca 2023 r. w wysokości 500 zł. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na obronę skarżącego podjętą w sprawie, odnoszoną do dokumentu szczegółowej listy płac za miesiące maj 2023 r. oraz czerwiec 2023 r., z którego wynika, iż z wynagrodzenia za pracę skarżącego, w każdym z tych miesięcy, została potrącona kwota 822,14 zł na poczet alimentów i przekazana na rachunek komornika sądowego. Organ II instancji przypomniał, że względu na nieobecność pracodawcy skarżącego w pracy (urlop), pracodawca ten dokonał wpłaty gotówki na poczet alimentów w placówce Poczty Polskiej w dniu 30 czerwca 2023 r. (piątek). Na powyższą okoliczność skarżący przedłożył dowód wpłaty – kwit z Poczty Polskiej, potwierdzający datę nadania tego przekazu pocztowego. SKO w Krakowie wskazało, iż zobowiązanie z tytułu alimentów jest niewątpliwie zobowiązaniem cywilnoprawnym, co do którego mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące spełnienia świadczenia. Zgodnie z art. 454 § 1 zd. drugie k.c. świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia. Organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do świadczeń bezgotówkowych miejscem spełnienia świadczenia, stosownie do art. 454 k.c., jest rachunek bankowy wierzyciela, chyba że co innego wynika z umowy lub z przepisów szczególnych (wyrok SN z 8 listopada 1989 r., sygn. akt III CRN 345/89). Spełnienie świadczenia bezgotówkowego następuje w dniu uznania rachunku bankowego wierzyciela, chyba że strony stosunku zobowiązaniowego postanowiły inaczej (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 1995 r., sygn. akt III CZP 164/94). W przypadku rozliczenia bezgotówkowego miejscem spełnienia świadczenia jest miejsce, gdzie prowadzony jest bankowy rachunek wierzyciela, dokonanie bowiem wpisu na tym rachunku ("uznanie") jest równoznaczne z uzyskaniem przez wierzyciela możności rozporządzania kwotą, to zaś dopiero może być uznane za równoważne z "otrzymaniem" należności (wyrok SN z 12 lipca 1996 r., sygn. akt II CRN 79/96). Ponadto – argumentowało Kolegium Odwoławcze - w myśl art. 815 § 1 k.p.c., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wszelkich wpłat komornikowi można dokonać gotówką lub poleceniem przelewu na rachunek komornika, a za zgodą komornika także w inny sposób. Pokwitowanie komornika ma taki sam skutek jak pokwitowanie wierzyciela sporządzone w formie dokumentu urzędowego (art. 815 § 2). Uwzględniając powyższe poglądy stwierdziło SKO w Krakowie, że pomimo nadania przekazu pocztowego 30 czerwca 2023 r., spełnienie świadczenia alimentacyjnego na rzecz wierzyciela nastąpiło w chwili uznania rachunku bankowego komornika, co w tej sprawie miało miejsce 4 lipca 2023 r., a zatem brak było comiesięcznych, regularnych wpłat na konto komornika w wysokości nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów w okresie 3, 5 czy też 7 lat poprzedzających złożenie wniosku o umorzenie zaległości alimentacyjnych w trybie art. 30 ust. 1 ustawy. Podkreśliło Kolegium Odwoławcze, że w orzecznictwie przyjmuje się, że z art. 30 ust. 1 ustawy wynika, iż ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków, ani dopuszczalnej przerwy w trakcie biegu określonego w tym przepisie terminu. Bez znaczenia pozostaje również przyczyna braku comiesięcznej wpłaty. Z przepisu tego wynika, że egzekucja w wysokości zasądzonych miesięcznie alimentów musi być skuteczna "przez okres 3, 5 czy też 7 lat". Sformułowanie to wskazuje, że prawo do ulgi (umorzenia należności) przysługuje temu dłużnikowi alimentacyjnemu, od którego sądowy organ egzekucyjny, co miesiąc wyegzekwuje kwoty w wysokości zasądzonych alimentów, a w okresie 3, 5, 7-letnim nie będzie żadnych przerw, tzn. wszystkie wyegzekwowane co miesiąc kwoty będą tworzyły nieprzerwany ciąg wpływów nie niższych niż wysokość zasądzonych alimentów. W sytuacji, gdy wyegzekwowane kwoty w wysokości zasądzonych alimentów są ściągane w sposób nieregularny, wówczas prawo do ulgi nie przysługuje. A zatem swoista premia w postaci tego rodzaju ulgi może być przyznana osobie, z majątku której systematycznie, co miesiąc, ściągana jest kwota w wysokości nie niższej, niż wysokość zasądzonych alimentów i taka skuteczna egzekucja trwa nieprzerwanie w okresach wskazanych w art. 30 ust. 1 ustawy (wyrok WSA w Warszawie z 23 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 353/13). Organ odwoławczy podał, że z pisma komornika wynika, że w sprawie nie było takich systematycznych, comiesięcznie wyegzekwowanych kwot. 5. W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący podniósł zarzuty tożsame względem tych, które sformułował w odwołaniu. 6. SKO w Krakowie domagało się oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 7. Skarga była zasadna. 8.1. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 30 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (aktualny publikator Dz. U. 2026 r., poz. 79; dalej "ustawa"). Wedle tego przepisu, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w określonej tym przepisem wysokości (30%, 50% lub 100%) – jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna - w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów - przez okres odpowiednio 3, 5 lub 7 lat. 8.2. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 stycznia 2012 r. (sygn. akt I OSK 1326/2011) wyjaśnił, że przyjętą przez ustawodawcę aksjologią dla wprowadzonego instrumentu prawnego w postaci zróżnicowania wielkości umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu należności, stanowiła potrzeba stworzenia zachęty dla dłużników, aby zmobilizować ich do systematycznego regulowania ciążących na nich zobowiązań. Instytucja ta znajduje także pełne uzasadnienie w zasadzie sprawiedliwości społecznej, wyrażającej się w tym, aby osoby zobowiązane do dostarczania środków utrzymania dla osób najbliższych nie przerzucały tego ustawowego obowiązku na inne podmioty. Art. 30 ust. 1 ustawy spełnia więc rolę motywacyjną dla dłużników alimentacyjnych i większą wartość przypisuje się temu, aby uprawnieni do alimentów mieli potencjalnie lepszą szansę na ich uzyskanie "na bieżąco" od osób zobowiązanych, kosztem ewentualnej straty w majątku publicznym z tytułu umorzenia należności wypłaconych zastępczo. Ważne jest też to, że okres skutecznej egzekucji w celu umorzenia "zaległych" świadczeń jest liczony w latach, dzięki czemu kształtuje się również właściwe postawy i wzorce zachowania po stronie dłużników alimentacyjnych (odpowiedzialność i systematyczność), co nie jest bez znaczenia dla funkcjonowania całego społeczeństwa (por. wyrok WSA w Gliwicach z 1 grudnia 2017 r., sygn. IV SA/Gl 664/17). 9.1. Z perspektywy cytowanego na wstępie przepisu art. 30 ust. 1 ustawy istotne jest podkreślenie, że przesłanką uwzględnianą przez organ administracji przy ocenie możliwości umorzenia długu z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest comiesięczna skuteczność ściągania należności alimentacyjnych (tj. prowadzonej względem dłużnika alimentacyjnego egzekucji) - w wysokości każdorazowo nie niższej, niż wysokość zasądzonych alimentów. Brak natomiast skuteczności comiesięcznej egzekucji wyklucza uwzględnienie wniosku dłużnika o umorzenie ciążących na nim należności. 9.2. Analiza zaskarżonych decyzji wskazuje, iż orzekające organy administracji wiązały brak skuteczności prowadzonej względem skarżącego egzekucji należności alimentacyjnych z tym, iż nie w każdym miesiącu następowały wpłaty środków pieniężnych na poczet alimentów. Stwierdzenie to – jak wynika z decyzji organu odwoławczego (k. 103 a.a., s. 5 decyzji) – odnosiło się do płatności obejmującej czerwiec 2023 r. Ze stanu sprawy wynika, że pracodawca skarżącego dokonał w placówce Poczty Polskiej, w ostatnim dniu w.w. miesiąca, gotówkowej wpłaty środków z zajętego na poczet zasądzonych alimentów - wynagrodzenia za pracę skarżącego, natomiast księgowanie tych środków na rachunku bankowym komornika nastąpiło 3 lipca 2023 r., tj. w kolejnym miesiącu względem objętego zleceniem płatności. Nie było przy tym sporu między stronami co do tego, że wyżej wskazana wpłata odpowiadała co najmniej kwocie alimentów obciążających skarżącego. Powyższe okoliczności pozwalają zidentyfikować zasadniczy przedmiot sporu w kontrolowanej sprawie, który sprowadza się do oceny i przesądzenia tego, czy z punktu widzenia przesłanki umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego określonej w art. 30 ust. 1 ustawy, tj. "każdomiesięcznej skuteczności egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego" kluczowe znaczenie przypisywać trzeba wyłącznie dacie "pojawienia się" (w danym miesiącu) środków na rachunku bankowym komornika, czy też moment księgowania tych środków, zleconych do przelewu w placówce pocztowej jeszcze przed upływem danego miesiąca – poczytywać należy za pozbawiony doniosłości prawnej. SKO w Krakowie formułując stanowisko o braku podstaw do umorzenia skarżącemu obciążających go należności z funduszu alimentacyjnego wyraziło zapatrywanie, oparte na art. 454 k.c., iż decydujące znaczenie ma moment spełnienia świadczenia, a w przypadku świadczeń bezgotówkowych jest to data uznania rachunku bankowego wierzyciela, co w realiach tej sprawy oznaczało wykluczenie dopuszczalności umorzenia skarżącemu należności w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy – z uwagi na księgowanie środków na rachunku bankowym w następnym (kolejnym) miesiącu względem tego, za który przelew tych środków został zlecony. 9.3.1. W ocenie Sądu, przywołany wyżej pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zasługiwał na akceptację. Wskazać bowiem trzeba, że zasadniczo nieskuteczność egzekucji występuje w sytuacji, gdy mimo prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie udaje się wyegzekwować od dłużnika należnych środków, tj. gdy nie dochodzi do zaspokojenia wierzyciela w całości. Taka sytuacja występuje, co do zasady w przypadku, gdy dłużnik albo w ogóle nie ma majątku, albo nie dysponuje majątkiem w wystarczającej wysokości. W razie egzekucji z wynagrodzenia za pracę, brak skuteczności egzekucji wiązać należy np. z brakiem pozostawania dłużnika w stosunku zatrudniania i związanym z tym całkowitym brakiem dochodów, tudzież, z uzyskiwaniem dochodu z wynagrodzenia za pracę, jednak w wysokości niepozwalającej na dokonywanie potrąceń pełnej kwoty egzekwowanej należności. 9.3.2. Analizując stan faktyczny kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że nie wpisywał się on w prezentowane wyżej sytuacje obrazujące nieskuteczność egzekucji. Przypomnieć bowiem trzeba, iż skarżący w czerwcu 2023 r. niewątpliwie był zatrudniony oraz – co również bezspornie – pobierał (uzyskiwał) wynagrodzenie za pracę, którego wysokość pozwalała efektywnie pokryć egzekwowane należności alimentacyjne. Bezsporne w tej sprawie było też i to, że pracodawca skarżącego zlecił przed upływem terminu płatności – przelew na rzecz komornika stosownej kwoty zajętego wynagrodzenia za pracę skarżącego na poczet prowadzonej egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Dostrzec w tym aspekcie trzeba, że z akt wynika (k. 77 a.a.), iż w ostatnim dniu spornego miesiąca, będącym także ostatnim roboczym dniem tygodnia (piątek), pracodawca skarżącego dokonał (za pośrednictwem Poczty Polskiej) zlecenia płatności na rzecz komornika kwoty 822,14 zł tytułem przelewu zajętej części wynagrodzenia za pracę skarżącego (egzekucji obciążających go alimentów). W ocenie Sądu, w przedstawionych wyżej uwarunkowaniach kontrolowanego przypadku, bez znaczenia dla ustalenia spełnienia przesłanki "skuteczności egzekucji" było to, że zlecony w placówce pocztowej przelew stosownej kwoty zajętego wynagrodzenia za pracę, odnotowany (zaksięgowany) został na rachunku bankowym komornika dopiero w kolejnym miesiącu, tj. 3 lipca 2023 r. (poniedziałek). Zauważyć w tym względzie należy, iż zagadnieniem dotyczącym daty uiszczenia na rachunek bankowy płatności wnoszonej w postaci gotówkowej w placówce Poczty Polskiej zajmował się Sąd Najwyższy w uchwale z 26 lutego 2014 r. (sygn. akt III CZP 112/13). Sąd Najwyższy sformułował w tej uchwale tezę, iż datą uiszczenia płatności w placówce operatora pocztowego (Poczty Polskiej) jest data przyjęcia tej wpłaty przez tego operatora (tj. przez Pocztę Polską). S.N. odwołał się m.in. do powszechnie występującego w społeczeństwie przekonania o "urzędowych" funkcjach Poczty Polskiej, jako instytucji zaufania publicznego, które ma także zakorzenienie systemowe. S.N. argumentował, iż z uwagi na to, że skutki niektórych czynności podejmowanych za pośrednictwem takich jak Poczta Polska - instytucji zaufania publicznego, zwłaszcza czynności należących do prawa publicznego, mogą być łączone z chwilą ich dokonania, niezależnie od tego, kiedy dochodzi do ich rzeczywistej realizacji w sferze prawnej zainteresowanych podmiotów. Poczta Polska – jak podkreślał Sąd Najwyższy – wciąż zachowuje status instytucji zaufania publicznego, także w zakresie świadczenia usług finansowych, co wynika nie tylko z jej renomy utrwalanej w świadomości społecznej przez wiele lat, ale także z tego, że - zapewne również ze względu na tę renomę - powierzono jej odpowiedzialną funkcję pocztowego operatora wyznaczonego, a dowody wpłaty wystawiane przez Pocztę Polską korzystają z mocy prawnej dokumentu urzędowego. Uwzględniając przedstawione rozważania towarzyszące sformułowaniu przez S.N. wskazanej wyżej tezy stwierdzić należy, że choć uchwała ta zapadła na kanwie terminowości wnoszenia (uiszczania) za pośrednictwem Poczty Polskiej opłaty sądowej, to jednak brak jest usprawiedliwionych podstaw, aby stanowiska uchwały nie odnosić także do innych, niż opłata sądowa płatności, które wywierają skutki (konsekwencje) w obszarze prawa publicznego (na ten też aspekt zwracał uwagę S.N. – por. wyżej). Spełnienie bowiem przez dłużnika warunków uprawniających do skorzystania z publicznoprawnego uprawnienia do umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego (art. 30 ust. 1 ustawy) nie można bowiem postrzegać – jak uczyniło to Kolegium Odwoławcze - jedynie tylko przez pryzmat cywilnoprawnych konstrukcji dotyczących daty i miejsca spełnienia świadczenia pieniężnego (art. 454 k.c.), z jednoczesnym całkowitym pominięciem (zaniechaniem uwzględnienia) ogółu okoliczności indywidualizujących kontrolowany przypadek. Do tych indywidualizujących okoliczności zaliczyć bowiem należało: wpłatę gotówkową dokonaną w placówce Poczty Polskiej (instytucji zaufania publicznego), uczynienie tej wpłaty przed terminem płatności należności alimentacyjnych, a przede wszystkim - bezsporne zapewnienie przez skarżącego w danym miesiącu (czerwiec 2023 r.) środków na poczet należności alimentacyjnych – z uwagi na pozostawanie w zatrudnieniu i wypracowanie wynagrodzenia, którego wysokość przekraczała kwotę zajętych potrąceń. Ogół wskazanych okoliczności, przy jednoczesnym uwzględnieniu stanowiska S.N. zawartego w powołanej uchwale, przeczy stanowisku o możliwości wystąpienia w kontrolowanym przypadku "nieskuteczności egzekucji" w rozumieniu zaprezentowanym w punkcie 9.3.1. uzasadnienia. Nadto, przyjęcie, że miarodajna dla uznania skuteczności egzekucji jest wyłącznie data księgowania środków na rachunku komornika, stanowiłoby w istocie niedopuszczalne przerzucenie na skarżącego skutków działania osób (podmiotów) trzecich, tj. w ocenianej sprawie - instytucji finansowej pośredniczącej w płatnościach (Poczty Polskiej). Nie do zaakceptowania jest przy tym stanowisko z którego wynika, że skutki działań w.w. podmiotu (sposób zorganizowania systemu przekazywania płatności) bezpośrednio przekładałyby się na utratę przez obywatela prawa do ulgi, tj. umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Przyjęta więc przez organ administracji wykładania przepisu art. 30 ust. 1 ustawy stanowiłaby w konsekwencji zaprzeczenie aksjologii towarzyszącej wprowadzeniu instytucji umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego (por. punkt 8.2 uzasadnienia), skoro dłużnik, mimo dopełnienia wszelkich koniecznych czynności do skorzystania z ustawowego uprawnienia (comiesięczne zapewnianie środków na płatność alimentów z uwagi na uzyskiwanie wynagrodzenia za pracę zajętego następnie przez komornika) i tak pozbawiany byłby możliwości skorzystania z umorzenia należności, albowiem podmiot na działanie którego nie ma wpływu – przekazał odbiorcy wpłatę środków – w kolejnym miesiącu rozliczeniowym. 10.1. Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że zaprezentowana w kontrolowanych decyzjach wykładnia art. 30 ust. 1 ustawy nie była poprawna i świadczyła o naruszeniu tego przepisu w stopniu, który miał wpływ na wynik tej sprawy. Z uwagi na powyższe, Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143). 10.2. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią przedstawione rozważania i dokonają oceny wniosku skarżącego przyjmując, iż w czerwcu 2023 r. egzekucja alimentów skarżącego była skuteczna. |
||||