{\rtf1\ansi\ansicpg1252
\deff0{\fonttbl{\f0\froman\fcharset0 Times New Roman;}{\f1\froman\fcharset0 Helvetica;}{\f2\froman\fcharset0 Arial;}{\f3\froman\fcharset0 unknown;}}
{\colortbl\red0\green0\blue0;\red255\green255\blue255;\red192\green192\blue192;}
{\stylesheet 
{\style\s1 \ql\fi0\li0\ri0\f2\fs32\b\cf0 heading 1;}
{\style\s2 \ql\fi0\li0\ri0\f2\fs28\b\i\cf0 heading 2;}
{\style\s3 \ql\fi0\li0\ri0\f2\fs26\b\cf0 heading 3;}
{\style\s0 \ql\fi0\li0\ri0\f2\fs24\cf0 Normal;}
}
{\*\listtable
}
{\*\listoverridetable
}
{\info}
\paperw11907\paperh16840\margl1440\margr1120\margt1720\margb1440
{\footer \pard\plain\s0\ql\fi0\li0\ri0\plain\f0 2026-04-15 22:34\par
}{\header \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trqc\trgaph10\trpaddl0\trpaddr0\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrb\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrr\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrt\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrl\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7630
\cellx7630\clbrdrb\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrr\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrt\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrl\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1716
\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f0 Centralna Baza Orzecze\u324? S\u261?d\u243?w Administracyjnych
\cell\pard\plain\intbl\s0\qr\fi0\li0\ri0\plain\f0 Str \f3{\field{\*\fldinst PAGE}{\fldrslt  }}\f0  / \f3{\field{\*\fldinst NUMPAGES \\* Arabic}{\fldrslt 1 }}
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trqc\trgaph10\trpaddl0\trpaddr0\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrb\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrr\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrt\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrl\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7630
\cellx7630\clbrdrb\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrr\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrt\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrl\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1716
\cellx9346\row
\pard}\pgwsxn11907\pghsxn16840
\marglsxn1440\margrsxn1120\margtsxn1720\margbsxn1440\pard\plain\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs24\b II OSK 411/23 - Wyrok\b0\par
\par\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw30\brdrcf0
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw30\brdrcf0
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b Data orzeczenia\b0
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18 2025-08-13
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw30\brdrcf0
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw30\brdrcf0
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b Data wp\u322?ywu\b0
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18 2023-02-22
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b S\u261?d\b0
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18 Naczelny S\u261?d Administracyjny
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b S\u281?dziowie\b0
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18 Jacek Chlebny /przewodnicz\u261?cy sprawozdawca/
\par Miros\u322?aw Gdesz
\par Tomasz Zbrojewski
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b Symbol z opisem\b0
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18 6361 Rejestr\u160? zabytk\u243?w
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b Has\u322?a tematyczne\b0
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18 Zabytki
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b Sygn. powi\u261?zane\b0
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18 VII SA/Wa 1177/22
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b Skar\u380?ony organ\b0
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b Tre\u347?\u263? wyniku\b0
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18 Oddalono skarg\u281? kasacyjn\u261?
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b Powo\u322?ane przepisy\b0
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18 Dz.U. 2022 nr 0 poz 840; art. 3 pkt 15 i art. 9 ust. 2; Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytk\u243?w i opiece nad zabytkami  (t.j.)
\par Dz.U. 2021 nr 0 poz 735; art. 7, art. 10 \u167? 1, art. 11, art. 77 \u167? 1, art. 80 i art. 107 \u167? 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post\u281?powania administracyjnego - tekst jedn.
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth9346
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b Sentencja\b0
\par\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs22 Naczelny S\u261?d Administracyjny w sk\u322?adzie: Przewodnicz\u261?cy s\u281?dzia NSA Jacek Chlebny (spr.) S\u281?dziowie: s\u281?dzia NSA Tomasz Zbrojewski s\u281?dzia NSA Miros\u322?aw Gdesz Protokolant starszy asystent s\u281?dziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Og\u243?lnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojew\u243?dzkiego S\u261?du Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1177/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. w W. na decyzj\u281? Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 28 kwietnia 2022 r. znak DOZ-OAIK.650.152.2022.UB w przedmiocie odmowy wpisu do rejestru zabytk\u243?w oddala skarg\u281? kasacyjn\u261?.
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth9346
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth9346
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs18\b Uzasadnienie\b0
\par\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain\f1\fs22 Wyrokiem z 17 listopada 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1177/22, Wojew\u243?dzki S\u261?d Administracyjny w Warszawie, dzia\u322?aj\u261?c w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. w W. (dalej: Stowarzyszenie), uchyli\u322? decyzj\u281? Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: Minister albo organ II instancji) z 28 kwietnia 2022 r. o odmowie wpisu do rejestru zabytk\u243?w.
\par 
\par Wyrok zosta\u322? wydany w nast\u281?puj\u261?cym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
\par 
\par Mazowiecki Wojew\u243?dzki Konserwator Zabytk\u243?w (dalej: MWKZ albo organ I instancji) decyzj\u261? z 26 stycznia 2022 r. odm\u243?wi\u322? wpisania do rejestru zabytk\u243?w dzia\u322?ek nr [...], [...], [...] i cz\u281?\u347?ci dzia\u322?ki nr [...], po\u322?o\u380?onych u zbiegu ulic [...] i [...] w W. jako otoczenia zabytku \u8211? budynku ko\u347?cio\u322?a [...] po\u322?o\u380?onego przy ul. [...] w W. wraz z ogrodzeniem posesji i fragmentem muru [...] i parafii [...] w granicach wy\u380?ej wymienionego ogrodzenia (tj. teren dzia\u322?ki nr [...], obr\u281?b [...]). Budynek ko\u347?cio\u322?a wraz z wymienionymi przyleg\u322?o\u347?ciami zosta\u322? wpisany do rejestru zabytk\u243?w nieruchomych wojew\u243?dztwa mazowieckiego decyzj\u261? MWKZ z 27 listopada 2020 r. Post\u281?powanie w sprawie wpisu do rejestru otoczenia tego zabytku zosta\u322?o wszcz\u281?te w zwi\u261?zku z wnioskiem organizacji spo\u322?ecznej, tj. Stowarzyszenia. Organ I instancji nie podzieli\u322? wniosk\u243?w zawartych w opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa (dalej: NID) z 12 listopada 2020 r., uzupe\u322?nionej pismami z 12 kwietnia 2021 r. i 15 maja 2021 r., w kt\u243?rych wskazano na potrzeb\u281? ochrony spornego obszaru jako otoczenia zabytku. MWKZ pozytywnie oceni\u322? natomiast ekspertyz\u281? sporz\u261?dzon\u261? na zlecenie jednej ze stron post\u281?powania, B. Sp\u243?\u322?ki z ograniczon\u261? odpowiedzialno\u347?ci\u261? sp. k. w W. (dalej: Sp\u243?\u322?ka), sporz\u261?dzonej przez prof. dr hab. arch. J.G.. Z akt sprawy wynika, \u380?e Sp\u243?\u322?ka jest u\u380?ytkownikiem wieczystym dzia\u322?ki nr [...] oraz wsp\u243?\u322?w\u322?a\u347?cicielem cz\u281?\u347?ci dzia\u322?ki nr [...] (d. dzia\u322?ek [...] i [...]).
\par 
\par Odwo\u322?anie od tej decyzji wnios\u322?o Stowarzyszenie, kwestionuj\u261?c stanowisko organu I instancji co do braku wiarygodno\u347?ci opinii NID. Stowarzyszenie zarzuci\u322?o te\u380? organowi I instancji bezkrytyczne zaakceptowanie ekspertyzy sporz\u261?dzonej przez prof. dr hab. arch. J.G. na zlecenie jednej ze stron post\u281?powania, Sp\u243?\u322?ki, kt\u243?ra planuje na tym terenie inwestycj\u281? w postaci budynku w formie [...] o wysoko\u347?ci 170 m. Stowarzyszenie podnios\u322?o ponadto, \u380?e organ I instancji nie wzi\u261?\u322? pod uwag\u281? planowanej inwestycji i jej rozmiar\u243?w.
\par 
\par Minister decyzj\u261? z 28 kwietnia 2022 r. utrzyma\u322? w mocy decyzj\u281? organu I instancji. Zdaniem organu II instancji w sprawie nie zachodzi przes\u322?anka, o kt\u243?rej mowa w art. 3 pkt 15 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytk\u243?w i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840 ze zm.), dotycz\u261?ca ochrony warto\u347?ci widokowych zabytku. Budynek ko\u347?cio\u322?a po\u322?o\u380?ony przy ul. [...] w W. nie wymaga tak odleg\u322?ej ekspozycji (tj. od strony naro\u380?nika ulic [...] i [...]). Minister podkre\u347?li\u322?, \u380?e jest to obiekt po\u322?o\u380?ony na du\u380?ej naro\u380?nej dzia\u322?ce, usytuowany w oddaleniu od ul. [...] i wystarczaj\u261?c\u261? ekspozycj\u281? zapewnia mu ju\u380? wpisany do rejestru zabytk\u243?w obszar. W zwi\u261?zku z powy\u380?szym ochrona widoku otwieraj\u261?cego si\u281? na ko\u347?ci\u243?\u322? z odleg\u322?ego naro\u380?nika ulic [...] i [...] jest nieuzasadniona. W ocenie Ministra nie ma potrzeby wprowadzenia dodatkowej ochrony tego zabytku przed szkodliwym oddzia\u322?ywaniem czynnik\u243?w zewn\u281?trznych. Budynek ko\u347?cio\u322?a jest bowiem oddalony o oko\u322?o 46 m od granicy dzia\u322?ki, a pozosta\u322?e zabytki obj\u281?te przedmiotowym wpisem do rejestru s\u261? obiektami ma\u322?ej architektury i zabezpieczenie ich w przypadku prowadzenia w s\u261?siedztwie rob\u243?t budowlanych nie wymaga ustanawiania dodatkowo strefy chronionego otoczenia.
\par 
\par Skarg\u281? na powy\u380?sz\u261? decyzj\u281? z\u322?o\u380?y\u322?o Stowarzyszenie. Zarzuci\u322?o naruszenie art. 6 k.p.a., art. 8 \u167? 1, art. 10 \u167? 1, art. 75 \u167? 1 i art. 107 \u167? 3 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 \u167? 1 i art. 80 tego kodeksu. Wskaza\u322?o na brak odniesienia si\u281? do planowanej na spornym terenie inwestycji, tj. budynku w formie [...] o wysoko\u347?ci 170 m i jej wp\u322?ywu na zabytek. Podano, \u380?e organ II instancji nie odni\u243?s\u322? si\u281? do znajduj\u261?cej si\u281? w aktach sprawy opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
\par 
\par Wojew\u243?dzki S\u261?d Administracyjny w Warszawie stwierdzi\u322?, \u380?e post\u281?powanie przed organem Il instancji zosta\u322?o przeprowadzone z naruszeniem zasad wynikaj\u261?cych z k.p.a. Minister nie oceni\u322? \u380?adnego z dowod\u243?w przeprowadzonych przez MWKZ, w tym opinii NID, pomimo \u380?e tre\u347?\u263? rozstrzygni\u281?cia organu I instancji odbiega\u322?a od oceny zawartej w tej opinii. S\u261?d I instancji zwr\u243?ci\u322? uwag\u281?, \u380?e organ I instancji zdecydowa\u322? o skorzystaniu z profesjonalnej opinii NID, po czym organ odwo\u322?awczy nie odni\u243?s\u322? si\u281? do jej wniosk\u243?w w uzasadnieniu swojego rozstrzygni\u281?cia, cho\u263? na podstawie art. 80 k.p.a obowi\u261?zek taki na nim spoczywa\u322?. Takie same zastrze\u380?enia S\u261?d zg\u322?osi\u322? do braku oceny dokumentu prywatnego, jakim jest z\u322?o\u380?ona przez stron\u281?, a zaakceptowana przez organ I instancji opinia sporz\u261?dzona przez prof. dr hab. arch. J.G. W konsekwencji tych narusze\u324? nie jest jasne, czy dow\u243?d z opinii NID i dokumentu prywatnego zosta\u322?y przez Ministra ocenione, a w przypadku ich nieuwzgl\u281?dnienia \u8211? nie s\u261? znane przyczyny takiego stanowiska. W ocenie S\u261?du I instancji ustalenie, \u380?e budynek ko\u347?cio\u322?a zlokalizowany jest w odleg\u322?o\u347?ci 46 m od granicy dzia\u322?ki, natomiast elementy ogrodzenia i stacje Drogi Krzy\u380?owej s\u261? obiektami o niewielkiej skali, kt\u243?rych zabezpieczenie jest mo\u380?liwe przy u\u380?yciu wsp\u243?\u322?czesnych technik budowlanych, by\u322?o niewystarczaj\u261?cym uzasadnieniem tezy o braku ewentualnego szkodliwego oddzia\u322?ywania czynnik\u243?w zewn\u281?trznych.
\par 
\par W skardze kasacyjnej Minister zaskar\u380?y\u322? wyrok w ca\u322?o\u347?ci, zarzucaj\u261?c na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2020 r. Prawo o post\u281?powaniu przed s\u261?dami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), naruszenie przepis\u243?w post\u281?powania, kt\u243?re mog\u322?o mie\u263? istotny wp\u322?yw na wynik sprawy, tj.:
\par 
\par 1) art. 145 \u167? 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz w zw. z art. 10 \u167? 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez b\u322?\u281?dne przyj\u281?cie, \u380?e organ II odwo\u322?awczy naruszy\u322? zasad\u281? prawdy obiektywnej, nie uwzgl\u281?dni\u322? interesu spo\u322?ecznego oraz nie wyja\u347?ni\u322? i nie uzasadni\u322? w wystarczaj\u261?cy spos\u243?b swojej decyzji, podczas gdy organ w spos\u243?b prawid\u322?owy i pe\u322?ny dokona\u322? uzasadnienia swojej decyzji;
\par 
\par 2) art. 145 \u167? 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 \u167? 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez b\u322?\u281?dne przyj\u281?cie przez S\u261?d I instancji, \u380?e merytoryczne post\u281?powanie administracyjne przed organem Il instancji zosta\u322?o przeprowadzone z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowod\u243?w oraz, \u380?e organ w niewystarczaj\u261?cy spos\u243?b zebra\u322? i rozpatrzy\u322? materia\u322? dowodowy; S\u261?d b\u322?\u281?dnie uzna\u322? ponadto, \u380?e organ odwo\u322?awczy nie dokona\u322? oceny dowodu w postaci opinii NID w sytuacji gdy uzasadnienie decyzji zosta\u322?o sporz\u261?dzone w spos\u243?b prawid\u322?owy, a organ dokona\u322? swobodnej oceny zgromadzonych dowod\u243?w, z uwzgl\u281?dnieniem tak\u380?e okoliczno\u347?ci, \u380?e organ jest wyspecjalizowany w dziedzinie ochrony zabytk\u243?w;
\par 
\par 3) art. 145 \u167? 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 107 \u167? 3 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie przez S\u261?d I instancji, \u380?e organ II instancji nie podda\u322? decyzji organu I instancji wszechstronnej analizie i nie dokona\u322? merytorycznej oraz prawnej oceny zasadno\u347?ci tej decyzji i tym samym nie zawar\u322? wynik\u243?w tej oceny w uzasadnieniu decyzji, podczas gdy organ odwo\u322?awczy dokona\u322? analizy akt sprawy I instancji, i uznaj\u261?c \u380?e decyzja jest prawid\u322?owa pod wzgl\u281?dem formalnym i merytorycznym, przyj\u261?\u322? ustalenia organu I instancji za w\u322?asne, co zosta\u322?o prawid\u322?owo stwierdzone w decyzji organu Il instancji.
\par 
\par Skar\u380?\u261?cy kasacyjnie zarzuci\u322? tak\u380?e naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 15 ustawy o ochronie zabytk\u243?w i opiece nad zabytkami poprzez jego b\u322?\u281?dn\u261? wyk\u322?adni\u281? polegaj\u261?c\u261? na przyj\u281?ciu, \u380?e w przypadku ustalenia, i\u380? nie wyst\u281?puje jedna z przes\u322?anek zawartych w tym przepisie, konieczne jest badanie drugiej przes\u322?anki, podczas gdy prawid\u322?owa wyk\u322?adnia tego przepisu powinna prowadzi\u263? do wniosku, i\u380? stwierdzenie przez organ, \u380?e nie ma potrzeby zapewnienia zabytkowi dodatkowej ochrony warto\u347?ci widokowych powoduje, \u380?e prowadzenie post\u281?powania w zakresie wyst\u281?powania czynnik\u243?w szkodliwych jest ju\u380? zb\u281?dne (i na odwr\u243?t).
\par 
\par Skar\u380?\u261?cy kasacyjnie wni\u243?s\u322? o uchylenie w ca\u322?o\u347?ci zaskar\u380?onego wyroku, oraz wobec okoliczno\u347?ci, \u380?e istota sprawy zosta\u322?a w stopniu wystarczaj\u261?cym wyja\u347?niona, o oddalenie skargi Stowarzyszenia, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy S\u261?dowi I instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zas\u261?dzenie koszt\u243?w post\u281?powania kasacyjnego.
\par 
\par W pi\u347?mie z 3 lutego 2023 r. Stowarzyszenie wnios\u322?o o oddalenie skargi kasacyjnej organu, uznaj\u261?c zaskar\u380?ony wyrok za odpowiadaj\u261?cy prawu. Podtrzyma\u322?o swoje stanowisko w pi\u347?mie z 3 listopada 2023 r.
\par 
\par W pismach z 25 lipca 2023 r. i 16 czerwca 2025 r. uczestnik post\u281?powania B. sp\u243?\u322?ka z ograniczon\u261? odpowiedzialno\u347?ci sp. k. z siedzib\u261? w W. uzna\u322? decyzje organ\u243?w za prawid\u322?owe. Zakwestionowa\u322? wyrok S\u261?du I instancji, wskazuj\u261?c na b\u322?\u281?dne przyj\u281?cie, \u380?e organ odwo\u322?awczy nie dokona\u322? oceny materia\u322?u dowodowego. Wni\u243?s\u322? o dopuszczenie dowodu z dokument\u243?w, tj. decyzji MWKZ z 24 kwietnia 2023 r., w kt\u243?rej organ udzieli\u322? pozwolenia konserwatorskiego Parafii [...] na budow\u281? budynku plebanii na dzia\u322?ce nr [...], obr\u281?b [...] w W., decyzji [...] z 1 czerwca 2023 r. o udzieleniu pozwolenia na budow\u281? tego budynku, a tak\u380?e projektu zagospodarowania terenu. Uczestnik wskaza\u322?, \u380?e nowa plebania zostanie zrealizowana znacznie bli\u380?ej zabytku ni\u380? teren b\u281?d\u261?cy przedmiotem post\u281?powania. Podkre\u347?lono, \u380?e powstanie budynku, kt\u243?ry przes\u322?oni w znacznej mierze widok na zabytkowy ko\u347?ci\u243?\u322? od strony ul. [...] czyni bezprzedmiotowymi rozwa\u380?ania dotycz\u261?ce zasadno\u347?ci ochrony tego widoku przez ograniczenie mo\u380?liwo\u347?ci zabudowy dzia\u322?ek le\u380?\u261?cych w dalszej odleg\u322?o\u347?ci.
\par 
\par Stowarzyszenie w pi\u347?mie z 25 lipca 2025 r. wskaza\u322?o, \u380?e budowa nowej plebanii nie ma wp\u322?ywu na wynik sprawy, albowiem skala tego budynku jest znacznie mniejsza ni\u380? planowana inwestycja na spornym terenie (nowa plebania ma by\u263? tylko 5-pi\u281?trowa, a nowa inwestycja ma mie\u263? wysoko\u347?\u263? 170 m).
\par 
\par Naczelny S\u261?d Administracyjny zwa\u380?y\u322?, co nast\u281?puje:
\par 
\par 1. Skarga kasacyjna nie zas\u322?ugiwa\u322?a na uwzgl\u281?dnienie.
\par 
\par 2. Nie s\u261? zasadne zarzuty naruszenia art. 145 \u167? 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10 \u167? 1, art. 11, art. 77 \u167? 1, art. 80 i art. 107 \u167? 3 k.p.a., albowiem organ II instancji wyda\u322? decyzj\u281? w oparciu o sprzeczny materia\u322? dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, bez wyja\u347?nienia rozbie\u380?no\u347?ci czy powo\u322?ania dodatkowych dowod\u243?w. Nie odni\u243?s\u322? si\u281? do argument\u243?w w tym zakresie podniesionych w odwo\u322?aniu od decyzji organu I instancji.
\par 
\par W pierwszej kolejno\u347?ci podnie\u347?\u263? nale\u380?y, \u380?e administracyjne post\u281?powanie odwo\u322?awcze w polskim porz\u261?dku prawnym nie ma charakteru jedynie kontrolnego, lecz merytoryczny. Zadaniem organu odwo\u322?awczego jest powt\u243?rne rozpoznanie i rozstrzygni\u281?cie sprawy administracyjnej, a nie tylko poddanie weryfikacji ustale\u324? faktycznych i prawnych poczynionych przez organ I instancji. W tym celu organ II instancji powinien wyja\u347?ni\u263? stan faktyczny sprawy, bazuj\u261?c zar\u243?wno na dowodach przeprowadzonych przez organ I instancji, jak i w toku post\u281?powania odwo\u322?awczego, w oparciu o art. 136 \u167? 1 k.p.a. Na organie odwo\u322?awczym ci\u261?\u380?y obowi\u261?zek oceny materia\u322?u dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji, a tak\u380?e dowod\u243?w przeprowadzonych w post\u281?powaniu odwo\u322?awczym. Decyzja organu odwo\u322?awczego jest decyzj\u261? w pe\u322?ni samodzieln\u261? i musi spe\u322?nia\u263? wymagania wymienione w art. 107 \u167? 3 k.p.a., w tym wskazanie przyczyn, z powodu kt\u243?rych innym dowodom odm\u243?wi\u322? wiarygodno\u347?ci i mocy dowodowej. Niezb\u281?dno\u347?\u263? takiego dzia\u322?ania jest donio\u347?lejsza, je\u380?eli w sprawie wyst\u281?puj\u261? sprzeczne dowody, kt\u243?rych \u322?\u261?czne uwzgl\u281?dnienie nie prowadzi do jednoznacznych ustale\u324?. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
\par 
\par W aktach znajduje si\u281? opinia przygotowana na wniosek MWKZ przez NID z 12 lipca 2020 r. wraz z dwiema opiniami uzupe\u322?niaj\u261?cymi z 12 kwietnia 2021 r. i 15 maja 2021 r., a tak\u380?e ekspertyza sporz\u261?dzona przez prof. dr hab. arch. J.G. na zlecenie uczestnika post\u281?powania (tzw. opinia prywatna). Zosta\u322?y one ocenione przez organ I instancji (tylko jeden z nich, tj. opini\u281? prywatn\u261?, organ I instancji uzna\u322? za wiarygodny). S\u261?d I instancji trafnie zwr\u243?ci\u322? uwag\u281?, \u380?e Minister w mechaniczny spos\u243?b opar\u322? si\u281? na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji, nie wyja\u347?niaj\u261?c motyw\u243?w, kt\u243?rymi kierowa\u322? si\u281?, utrzymuj\u261?c w mocy decyzj\u281? z dnia 26 stycznia 2022 r. Minister w uzasadnieniu decyzji jedynie na wst\u281?pie powo\u322?a\u322? si\u281? na sporz\u261?dzon\u261? na zlecenie organu I instancji opini\u281? NID, nie po\u347?wi\u281?ci\u322? jednak temu dowodowi uwagi w ramach uzasadnienia podj\u281?tego rozstrzygni\u281?cia. By\u322?o to konieczne, poniewa\u380? w tej opinii przedstawiono odmienny tok rozumowania oraz inn\u261? konkluzj\u281? dotycz\u261?c\u261? obj\u281?cia terenu dzia\u322?ek nr [...], [...], [...] i cz\u281?\u347?ci dzia\u322?ki nr [...] jako otoczenia ko\u347?cio\u322?a [...] ochron\u261? konserwatorsk\u261?. Jak wynika z tre\u347?ci opinii NID, do pe\u322?nej oceny warto\u347?ci obj\u281?tego post\u281?powaniem terenu jako otoczenia zabytku, niezb\u281?dny jest dok\u322?adny opis planowanej na tym terenie inwestycji. Takiego opisu nie przedstawi\u322? organ I instancji, wyst\u281?puj\u261?c o sporz\u261?dzenie opinii. W ocenie NID uniemo\u380?liwi\u322?o to pe\u322?ne odniesienie si\u281? do kwestii ochrony warto\u347?ci widokowych i stanu zachowania zabytku (por. s. 8 opinii NID). NID poda\u322?, \u380?e organ I instancji nie wyja\u347?ni\u322?, jaka konkretnie inwestycja ma powsta\u263? na tym terenie, z tego powodu opinia zawiera jedynie og\u243?lne wnioski. NID wyja\u347?ni\u322? nast\u281?pnie, \u380?e brak zabudowy na obszarze u zbiegu ulicy [...] i ulicy [...] gwarantuje w\u322?a\u347?ciw\u261? ekspozycj\u281? \u347?wi\u261?tyni i otaczaj\u261?cej j\u261? zieleni, co jest istotne zw\u322?aszcza w sytuacji, gdy otoczenie parceli parafialnej jest wype\u322?nione zwart\u261? siatk\u261? zabudowy pierzejowej (s. 8 opinii NID). W ocenie NID sporny teren gwarantuje ekspozycj\u281? dominant architektonicznych \u347?wi\u261?tyni oraz panoramy "zielonego masywu" rozleg\u322?ego terenu pocmentarnego wok\u243?\u322? niej, zapewnia otwarcie widoku \u347?wi\u261?tyni z [...], p\u243?\u322?nocnego skraju ulicy [...] i zbiegu jej z ulic\u261? [...]. NID podkre\u347?li\u322?, \u380?e warto\u347?\u263? spornego terenu pod wzgl\u281?dem ochrony widoku zabytku jest znaczna, zw\u322?aszcza \u380?e nie jest zabudowany. Najw\u322?a\u347?ciwszym rozwi\u261?zaniem by\u322?oby zagospodarowanie go jako terenu zielonego, a ewentualna akceptacja wprowadzenia na tym terenie zabudowy powinna uwzgl\u281?dnia\u263? wy\u322?\u261?cznie ulokowanie tu niewielkich gabarytowo obiekt\u243?w (s. 9 opinii NID). NID zwr\u243?ci\u322? r\u243?wnie\u380? uwag\u281? na to, \u380?e teren obj\u281?ty post\u281?powaniem od lat 80. XVIII w. stanowi\u322? cz\u281?\u347?\u263? za\u322?o\u380?enia przestrzennego cmentarza [...] (s. 7 opinii NID). Organ I instancji wydaje si\u281? nie podziela\u263? tej tezy, albowiem wskaza\u322? w uzasadnieniu decyzji, \u380?e: "[...] okoliczne tereny i kwarta\u322?y nie by\u322?y podporz\u261?dkowane parafii. [...] widok z terenu obj\u281?tych post\u281?powaniem dzia\u322?ek jest wt\u243?rny i przypadkowy". Organ II instancji nie odni\u243?s\u322? si\u281? do tej kwestii.
\par 
\par Organ I instancji opar\u322? swoje ustalenia na ekspertyzie sporz\u261?dzonej przez prof. dr hab. arch. J.G. na zlecenie uczestnika post\u281?powania (tzw. opinia prywatna), kt\u243?ra jest sprzeczna z opini\u261? NID i zawiera odmienne wnioski. Organ I instancji nie wyja\u347?ni\u322? wszystkich rozbie\u380?no\u347?ci, a organ II instancji nie odni\u243?s\u322? si\u281? do tych dowod\u243?w w og\u243?le. W powo\u322?anej opinii prywatnej wskazano m.in., \u380?e teren obj\u281?ty post\u281?powaniem: "nigdy nie wchodzi\u322? w sk\u322?ad cmentarza" (s. 1 ekspertyzy), a "widok na ko\u347?ci\u243?\u322? od strony skrzy\u380?owania ulic [...] i [...] nigdy nie by\u322? uwa\u380?any za szczeg\u243?lnie istotny" (s. 33 ekspertyzy), "widok poprzez teren zaplecza parafii nie zas\u322?uguje na ochron\u281? z pozycji konserwatorskiej" (s. 35 ekspertyzy).
\par 
\par Podkre\u347?lenia wymaga te\u380?, \u380?e do twierdze\u324? zawartych w powo\u322?anej ekspertyzie prof. dr hab. arch. J.G. odni\u243?s\u322? si\u281? NID w opinii uzupe\u322?niaj\u261?cej z 6 kwietnia 2021 r., w kt\u243?rej podtrzyma\u322? swoje stanowisko o konieczno\u347?ci ochrony konserwatorskiej obj\u281?tego post\u281?powaniem terenu. NID wyja\u347?ni\u322? m.in., \u380?e: "Niezale\u380?nie od stopnia "atrakcyjno\u347?ci" widoku ul. [...] a zw\u322?aszcza skrzy\u380?owanie ul. [...] i [...] i odcinek tej ulicy \u322?\u261?cz\u261?cy z [...], cho\u263?by tylko ze wzgl\u281?du na rol\u281? wa\u380?nej arterii komunikacyjnej i posadowione tu instytucje, a wi\u281?c i znaczn\u261? liczb\u281? przemieszczaj\u261?cych si\u281? t\u281?dy os\u243?b, stanowi\u322?y istotne miejsce ogl\u261?du za\u322?o\u380?enia ko\u347?cielnego. Spos\u243?b utylitarnego zagospodarowania i ukszta\u322?towania zaplecza parafii [...], u styku ul. [...] i [...] oraz istniej\u261?ca zabudowa [...] nie stanowi\u322?y dla tego ogl\u261?du znacznej przeszkody." (s. 4 opinii uzupe\u322?niaj\u261?cej NID z 6 kwietnia 2021 r.). Organ II instancji r\u243?wnie\u380? do tego dokumentu si\u281? nie ustosunkowa\u322?.
\par 
\par Tym samym, podj\u281?ta przez Ministra decyzja nie zosta\u322?a oparta na rzetelnej ocenie materia\u322?u dowodowego. S\u261?d I instancji trafnie zidentyfikowa\u322? naruszenie przez Ministra zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), kt\u243?re polega\u322?o na niewyja\u347?nieniu rozbie\u380?no\u347?ci w materiale dowodowym, w tym nieuzupe\u322?nieniu materia\u322?u dowodowego o nowe dowody, kt\u243?re pozwoli\u322?yby na ich wyja\u347?nienie (np. dodatkowe opinie bieg\u322?ych czy dodatkowe ogl\u281?dziny). Minister przedwcze\u347?nie zaaprobowa\u322? ustalenia faktyczne organu I instancji. Uchybienie to nie mia\u322?o jedynie charakteru marginalnego, poniewa\u380? odmiennie, ani\u380?eli to wskazano w pi\u347?mie uczestnika post\u281?powania z dnia 25 lipca 2023 r., Minister nie tyle pomin\u261?\u322? wyra\u378?ne odniesienie si\u281? do tre\u347?ci opinii NID, ile w rzeczywisto\u347?ci nie wyja\u347?ni\u322? powod\u243?w, dla kt\u243?rych nie podzieli\u322? argumentacji oraz wniosk\u243?w ko\u324?cowych w niej zawartych. Z tych wzgl\u281?d\u243?w Minister naruszy\u322? art. 80 k.p.a., nie dokonuj\u261?c sp\u243?jnej i logicznej oceny zebranego materia\u322?u dowodowego, a tak\u380?e art. 107 \u167? 3 k.p.a., zgodnie z kt\u243?rym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawiera\u263? wskazanie fakt\u243?w, kt\u243?re uzna\u322? do udowodnione, dowod\u243?w, na kt\u243?rych si\u281? opar\u322?, oraz przyczyn, z powodu kt\u243?rych innym dowodom odm\u243?wi\u322? wiarygodno\u347?ci i mocy dowodowej. Doda\u263? nale\u380?y, \u380?e NID jest wyspecjalizowan\u261? w dziedzinie zabytk\u243?w pa\u324?stwow\u261? instytucj\u261? kultury. Dzia\u322?a m. in. na podstawie ustawy o ochronie zabytk\u243?w i opiece nad zabytkami, jego celem statutowym jest inicjowanie i podejmowanie dzia\u322?a\u324? na rzecz na rzecz zr\u243?wnowa\u380?onej ochrony dziedzictwa kulturowego, w tym poprzez wydawanie opinii i ekspertyz dotycz\u261?cych dzia\u322?a\u324? przy zabytkach na rzecz organ\u243?w administracji publicznej (por. \u167? 3 i 5 ust. 1 pkt 3 Statutu Narodowego Instytutu Dziedzictwa, stanowi\u261?cego za\u322?\u261?cznik do zarz\u261?dzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 30 stycznia 2020 r. (obowi\u261?zuj\u261?cego w dacie wydania zaskar\u380?onego aktu). W ocenie Naczelnego S\u261?du Administracyjnego Minister powinien przedstawi\u263? argumenty, kt\u243?re skutecznie podwa\u380?y\u322?yby opini\u281? NID, instytucji niew\u261?tpliwie przygotowanej - z uwagi na ustawowe zadania i zasoby kadrowe - do profesjonalnej oceny w kwestii walor\u243?w zabytkowych nieruchomo\u347?ci. Jak wskazuje si\u281? w orzecznictwie, zaniedbanie organu w kwestii ustosunkowania si\u281? do istotnych r\u243?\u380?nic w opiniach bieg\u322?ych powo\u322?anych w sprawie, zaniechanie skonfrontowania tych rozbie\u380?nych opinii w toku post\u281?powania administracyjnego, w zwi\u261?zku z czym uzasadnienie decyzji nie wyja\u347?nia tych kwestii, stanowi istotne naruszenie przepis\u243?w post\u281?powania administracyjnego maj\u261?ce wp\u322?yw na wynik sprawy (por. wyrok NSA w Warszawie z 30 grudnia 1980 r., SA 645/80 [za:] A. Wr\u243?bel [w:] M. Ja\u347?kowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wr\u243?bel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu post\u281?powania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 107, pkt 13). Jest to tym bardziej istotne, \u380?e w odwo\u322?aniu od decyzji organu I instancji zawarto argumentacj\u281?, w kt\u243?rej podwa\u380?ono uznanie tej opinii za niewiarygodn\u261?. Do zarzut\u243?w odwo\u322?ania w tym zakresie organ II instancji tak\u380?e si\u281? nie odni\u243?s\u322?.
\par 
\par Naruszony zosta\u322? tak\u380?e art. 11 k.p.a., poniewa\u380? poprzestanie na argumentacji zaprezentowanej przez organ I instancji w sprawie dotycz\u261?cej obiekt\u243?w budowlanych znajduj\u261?cych si\u281? w centrum W., wzbudza szerokie zainteresowanie r\u243?\u380?nych grup interes\u243?w. Zwr\u243?cono na to trafnie uwag\u281? w pi\u347?mie Stowarzyszenia z 3 lutego 2023 r., w kt\u243?rym zauwa\u380?ono, \u380?e przeciwko planowanej zabudowie terenu przy ul. [...] wypowiedzia\u322?o si\u281? kilka podmiot\u243?w reprezentuj\u261?cych interes spo\u322?eczny.
\par 
\par 3. Odnosz\u261?c si\u281? do zarzutu naruszenia prawa materialnego polegaj\u261?cego na b\u322?\u281?dnej wyk\u322?adni art. 3 pkt 15 ustawy o ochronie zabytk\u243?w i opiece nad zabytkami, Naczelny S\u261?d Administracyjny wskazuje, \u380?e nie jest on zasadny. Wskaza\u263? nale\u380?y, \u380?e wpis do rejestru zabytk\u243?w otoczenia zabytku, na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o ochronie zabytk\u243?w i opiece nad zabytkami, ma charakter akcesoryjny, tj. zawsze jest zwi\u261?zany z wpisem zabytku nieruchomego. Mo\u380?e on by\u263? dokonany razem z wpisem zabytku nieruchomego, jak i w osobnej decyzji. Decyzja o wpisie do rejestru zabytk\u243?w otoczenia zabytku mo\u380?e zosta\u263? zatem wydana po wydaniu decyzji o wpisie do zabytku samego zabytku, w p\u243?\u378?niejszym czasie. Taki wpis mo\u380?e mie\u263? charakter prewencyjny, a dzia\u322?ania organu mog\u261? by\u263? podejmowane w zwi\u261?zku z planowan\u261? w najbli\u380?szym s\u261?siedztwie zabytku konkretn\u261? inwestycj\u261?. W takiej sytuacji znaczenie w sprawie mo\u380?e mie\u263? charakter planowanej inwestycji, jej skala i wp\u322?yw na otoczenie, w tym na s\u261?siaduj\u261?cy z ni\u261? zabytek. Organ w toku post\u281?powania dotycz\u261?cego wpisu do rejestru zabytk\u243?w otoczenia zabytku ma w\u243?wczas obowi\u261?zek zbada\u263? przes\u322?anki, o kt\u243?rych mowa w art. 3 pkt 15 tej ustawy, w odniesieniu do konkretnego stanu rzeczy na gruncie i konkretnych zamierze\u324? inwestora (je\u380?eli takie istniej\u261? na dzie\u324? wydania decyzji).
\par 
\par S\u322?usznie S\u261?d I instancji wskaza\u322?, \u380?e warunkiem koniecznym wpisu otoczenia zabytku do rejestru jest kumulatywne wykazanie obu przes\u322?anek, o kt\u243?rych mowa w art. 3 pkt 15 powo\u322?anej ustawy, tj. ochrona warto\u347?ci widokowych zabytku oraz ochrona zabytku przed szkodliwym oddzia\u322?ywaniem czynnik\u243?w zewn\u281?trznych. W tej sytuacji spe\u322?nienie wy\u322?\u261?cznie warto\u347?ci widokowych nie jest wystarczaj\u261?ce do wpisania terenu jako otoczenia zabytku. Naczelny S\u261?d Administracyjny podziela w pe\u322?ni to stanowisko wyra\u380?one w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 30 stycznia 2024 r., II OSK 1077/21). Pami\u281?ta\u263? przy tym nale\u380?y, \u380?e przes\u322?anki wymienione w art. 3 pkt 15 tej ustawy maj\u261? charakter nieostry i pozostaj\u261? ze sob\u261? w zwi\u261?zku tre\u347?ciowym. Zwr\u243?ci\u263? trzeba uwag\u281? na r\u243?\u380?norodno\u347?\u263? czynnik\u243?w, kt\u243?re mog\u261? wp\u322?ywa\u263? negatywnie na zabytek. Jak trafnie stwierdza si\u281? w orzecznictwie, nale\u380?y je interpretowa\u263? jako oddzia\u322?ywanie, kt\u243?re w spos\u243?b niekorzystny, destrukcyjny, bezpo\u347?rednio lub po\u347?rednio, mo\u380?e wp\u322?ywa\u263? na warto\u347?ci zabytku, kt\u243?re podlegaj\u261? ochronie (por. wyrok NSA z 3 pa\u378?dziernika 2024 r, II OSK 1404/24, wyrok NSA z 6 lipca 2023 r. sygn. akt II OSK 596/21), w tym np. na ekspozycj\u281? zabytku (co ma \u347?cis\u322?y zwi\u261?zek z ochron\u261? warto\u347?ci widokowych). Organ powinien wzi\u261?\u263? to pod uwag\u281? i zbada\u263? spraw\u281? w spos\u243?b szeroki, uwzgl\u281?dniaj\u261?c cele i funkcje wprowadzenia przez ustawodawc\u281? instytucji ochrony otoczenia zabytku, na co prawid\u322?owo zwr\u243?ci\u322? uwag\u281? S\u261?d I instancji.
\par 
\par 4. Rozpoznaj\u261?c ponownie spraw\u281?, organ II instancji powinien przeprowadzi\u263? post\u281?powanie dowodowe, w zakresie niezb\u281?dnym do wyja\u347?nienia opisanych wy\u380?ej rozbie\u380?no\u347?ci, a tak\u380?e przy uwzgl\u281?dnieniu okoliczno\u347?ci opisanych przez uczestnika post\u281?powania w pi\u347?mie z 16 czerwca 2025 r. dotycz\u261?cych budowy na terenie dzia\u322?ki nr [...] budynku plebanii. Organ powinien ustali\u263?, jaki wp\u322?yw na warto\u347?ci obj\u281?tego post\u281?powaniem terenu jako otoczenia zabytku ma ta inwestycja.
\par 
\par Podkre\u347?li\u263? przy tym nale\u380?y, \u380?e Naczelny S\u261?d Administracyjny nie przes\u261?dza wyniku tego post\u281?powania.
\par 
\par 5. Maj\u261?c powy\u380?sze na uwadze, Naczelny S\u261?d Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddali\u322? skarg\u281? kasacyjn\u261?.
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrt\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clbrdrl\brdrs\brdrw5\brdrcf2
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth9346
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrb\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrr\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrl\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrb\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrr\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrl\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain
\cell\pard\plain\intbl\s0\fi0\li0\ri0\plain
\cell \trowd
\trftsWidth3\trwWidth9347\trql\trgaph10\trpaddl50\trpaddr50\trpaddfl3\trpaddfr3
\clbrdrb\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrr\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrl\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth1869
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx1869\clbrdrb\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrr\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clbrdrl\brdrs\brdrw10\brdrcf1
\clcbpat1
\clftsWidth3
\clwWidth7477
\clpadl50\clpadt50\clpadr50\clpadb50\clpadfl3\clpadft3\clpadfr3\clpadfb3\cellx9346\row
\pard}