III SA/Lu 60/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2023-06-13	
Data wpływu	2023-02-08	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie	
Sędziowie	Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)	
Hasła tematyczne	Drogi publiczne	
Sygn. powiązane	II GSK 2287/23	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 259; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 nr 0 poz 1376; art. 40 ust. 1, ust. 12 pkt 1; Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 22 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.	
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 grudnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 4 października 2022 r. nr [...] nakładającą na C. Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

W dniu 25 kwietnia 2022 r. podczas kontroli terenowej stwierdzono ekspozycję reklamy bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi. Reklama została umieszczona w pasie drogowym drogi wojewódzkiej ul. [...] (działka ewid. nr [...], obr. [...], ark[...]) na trawniku, przy skrzyżowaniu ul. [...] z ul. [...]. Podczas kontroli dokonano pomiaru powierzchni reklam w oparciu o wskazania standardowej taśmy mierniczej o długości 5,00 mb. Wyniki pomiarów zostały utrwalone w protokole kontroli.

Decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta Lublin nałożył na C. Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca" lub "Spółka") karę pieniężną w wysokości 23 042,88 zł za zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej ul. [...] (działka o nr ewid.[...], obr. [...], ark. [...]) w związku z ekspozycją reklamy dwustronnej o łącznej powierzchni reklamowej 10,64 m2 bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi. Kara została naliczona za stwierdzony i udokumentowany czas ekspozycji reklamy od 25 kwietnia 2022 r. do 17 czerwca 2022 r. (54 dni).

W wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania, decyzją z dnia 22 lipca 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie uchyliło w całości ww. decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zarzucił niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, polegające na nieustaleniu w sposób jednoznaczny właściciela reklamy, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin reklamy, który mógłby pozwolić na ustalenie właściciela reklamy oraz niezałączenie do akt sprawy urzędowego dokumentu geodezyjnego określającego linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 z późn. zm.), dalej jako "u.d.p." i kolizję umieszczonej w pasie drogowym reklamy z tymi liniami, pozwalającą stwierdzić przypadek zajęcia tego pasa drogowego.

W wykonaniu wytycznych organu odwoławczego, w dniu 30 sierpnia 2022 r. organ I instancji przeprowadził oględziny pasa drogowego oraz załączył do akt sprawy dotyczące działki o nr ewid. [...]: uproszczony wypis z rejestru gruntów, mapę zasadniczą i mapę ewidencyjną.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 4 października 2022 r. nr Prezydent Miasta Lublin nałożył na C. Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 54 620,16 zł za zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej ul. [...] (działka o nr ewid.[...], obr. [...], ark. [...]) w związku z ekspozycją reklamy dwustronnej o łącznej powierzchni reklamowej 10,64 m2 bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi. Kara została naliczona za stwierdzony i udokumentowany czas ekspozycji reklamy od 25 kwietnia 2022 r. do 30 sierpnia 2022 r. (128 dni).

Skarżąca Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając, że organ bezpodstawnie przyjął, że to Spółka jest właścicielem reklamy.

Decyzją z dnia 22 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się dokumenty opatrzone pieczęciami Wydziału Geodezji: kopia mapy ewidencyjnej (k. 64) i mapy zasadniczej (k. 63), z zaznaczonym miejscem posadowienia przedmiotowej reklamy i granicami pasa drogowego oraz wypis z rejestru gruntów wskazujący na tytuł prawny do nieruchomości stanowiącej drogę publiczną (k. 62), a także protokół kontroli z dnia 25 kwietnia 2022 r. (k. 1) wraz z materiałem fotograficznym (k. 3) oraz protokół oględzin pasa drogowego z dnia 30 sierpnia 2022 r. (k. 60), określający powierzchnię zajętego pod reklamę pasa drogowego. Dokumenty te zostały zgromadzone przez organ I instancji zgodnie z wytycznymi wskazanymi w decyzji organu odwoławczego z dnia 22 lipca 2022 r. i świadczą o zajęciu pasa drogowego, poprzez umieszczenie w jego obrębie przedmiotowej reklamy, co nastąpiło bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że na reklamie promującej "[...]" widnieje logo firmy C. oraz adres ([...]), pod którym mieści się galeria handlowa o tej samej nazwie, usytuowana na działkach stanowiących własność spółki C. S.A. z siedzibą w W., będącej jednocześnie zarządcą w/w galerii. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, należy przyjąć należy, że to właśnie spółka jest właścicielem ww. reklamy, odpowiedzialnym za jej umieszczenie w pasie drogowym. Wskazał, że zarówno na samej reklamie, jak i na konstrukcji nośnej czy posadowieniu brak jest oznaczeń, które mogłyby wskazywać na innego niż skarżąca właściciela reklamy, zaś skarżąca, mimo kwestionowania własności reklamy, nie wskazała podmiotu, który reklamę tę posadowił. Trudno natomiast przyjąć, że nieznany skarżącej podmiot, działając na własny koszt, zmieścił na tak znaczny okres reklamę sklepów dywanowych mieszczących się w galerii handlowej C., mogącą przynieść skarżącej korzyść w postaci wzmożonego zainteresowania w/w asortymentem ze strony potencjalnych nabywców. Dlatego też za niewiarygodne tut. Kolegium uznało twierdzenia skarżącej, że to nie ona jest właścicielem przedmiotowej reklamy i nie jest jej znana osoba, która reklamę w pasie drogowym umieściła. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za prawidłowe obciążenie skarżącej Spółki karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego drogi.

Wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargą z dnia 20 stycznia 2023 r. Spółka zaskarżyła powyższą decyzje w całości, zarzucając naruszenie:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 u.d.p., poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca Spółka jest podmiotem zajmującym pas drogowy, zobowiązanym do zapłaty kary pieniężnej za brak stosownego zezwolenia w sytuacji, gdy tak nie jest, zaś reklama wraz z logo spółki została umieszczona bez jej wiedzy przez osobę trzecią, za działania której nie ponosi odpowiedzialności, zaznaczając, że na tablicy "reklamuje się sklep znajdujący się w galerii handlowej, a nie galeria";

2) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." w zw. z art. art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 u.d.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że skarżąca Spółka jest stroną niniejszego postępowania, podczas gdy nie jest właścicielem ani reklamy, ani konstrukcji nośnej i nie dokonała zajęcia pasa drogowego, a w konsekwencji, przypisanie skarżącej Spółce odpowiedzialności za delikt zajęcia pasa drogowego sporną reklamą bez zezwolenia, popełniony przez osobę trzecią;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym i niewszechstronnym rozpatrzeniu wszelkich okoliczności w sprawie i nierzetelnym przeprowadzeniu postępowania, a także powieleniu licznych błędów organu pierwszej instancji w tym zakresie, co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ, że skarżąca jest właścicielem reklamy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz umorzenie postępowania w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka zarzuciła, że na żadnym etapie sprawy nie przeprowadzono postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na identyfikację podmiotu, który dopuścił się zajęcia pasa drogowego bez stosownego zezwolenia i na który powinna zostać nałożona kara pieniężna. Brak jest również jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że to spółka umieściła reklamę w obrębie pasa drogowego, a już na pewno twierdzenia takiego nie można wywodzić z faktu, że na przedmiotowej reklamie widnieje logo oraz jej adres. Zdaniem organu na samej reklamie brak jest oznaczeń, które mogłyby wskazywać na innego niż skarżąca właściciela reklamy, co jest oczywistą nieprawdą, bowiem organ pomija fakt, że na reklamie umieszone zostały również oznakowania innych firm, których sklepy stacjonarne znajdują się w galerii C. w L. przy ul. [...], zajmujących się sprzedażą dywanów. Mimo tego organy na żadnym etapie postępowania nie zwróciły się do ich przedstawicieli z prośbą o wyjaśnienie, czy reklama jest ich własnością, czy są oni odpowiedzialni za jej umieszczenie w pasie drogowym, ewentualnie ustalenie czy z właścicielami sąsiednich działek podmioty te nie zawierały umów dzierżawy pod reklamę.

Zdaniem skarżącej nie sposób przyjąć, aby reklama mogła przynieść jej jakiekolwiek korzyści w postaci wzmożonego zainteresowania reklamowanym asortymentem ze strony potencjalnych nabywców. Spółka nie jest sprzedawcą dywanów, a jedynie zarządcą galerii handlowej, w której znajdują się sklepy z dywanami. Co więcej, reklama ta nie jest reklamą galerii handlowej, lecz konkretnych sklepów mieszczących się w galerii. Również opisy zamieszczone na reklamie wykazują, że jedynymi rzeczywistymi beneficjentami są właściciele sklepów widniejących na reklamie, dlatego prawdopodobnym jest, że te podmioty dokonały zajęcia pasa, a co winno zostać ustalone w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p., pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

W świetle ustawy o drogach publicznych regułą jest generalny zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności nie związanych z ruchem drogowym, w szczególności lokalizowania w nim obiektów i urządzeń niezwiązanych z ruchem drogowym, który ma na celu ochronę pasa drogowego przed niszczeniem lub uszkodzeniem drogi i jej urządzeń albo zmniejszeniem jej trwałości oraz bezpieczeństwa ruchu drogowego (art. 39 u.d.p.).

Wyjątek od tej reguły został przewidziany w art. 40 ust. 1 u.d.p., zgodnie z którym, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, stosownie do art. 40 ust. 2 u.d.p., dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;

3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.

Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę, którą ustala, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (ust. 3 i ust. 11 u.d.p.). Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 6). Zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 jest traktowane jak zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 10).

Stosownie zaś do art. 40 ust. 12 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego:

1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,

2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,

3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c

- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie kwestionuje samego usytuowania reklamy w pasie drogowym, braku zezwolenia, okresu zajęcia oraz wysokości kary pieniężnej. Niemniej jednak sąd dokonał analizy powyższych okoliczności i doszedł do przekonania, że nie budzą one wątpliwości.

W aktach sprawy znajduje się wydruk z mapy zasadniczej (k. 63 akt adm.) z zaznaczoną lokalizacja położenia reklamy. Wynika z niej, że reklama (zaznaczona kolorem czerwonym) została usytuowana na działce ewidencyjnej oznaczonej nr [...], w granicach pasa drogowego (zaznaczonym kolorem zielonym). Przeznaczenie działki pod cele drogowe wynika z wypisu z rejestru gruntów (k. 62 akt adm.), w którym wskazano kod "dr" – droga oraz mapy ewidencyjnej, na której również znajduje się takie oznaczenie (k. 64 akt adm.). W materiale dowodowym znajduje się ponadto protokół kontroli z dnia 25 kwietnia 2022 r. (k. 1 akt adm.) wraz z dokumentacją fotograficzną oraz protokół oględzin pasa drogowego z dnia 30 października 2022 r. (k. 60 akt adm.), w którym zawarto informacje o powierzchni zajętego pasa drogowego.

Nie budzi także wątpliwości sądu okres zajęcia pasa drogowego. Obecność reklamy stwierdzono i udokumentowano po raz pierwszy podczas kontroli pasa drogowego w dniu 25 kwietnia 2022 r. (k. 1 akt adm.). Prawidłowo więc przyjęto ten dzień, jako początek terminu zajęcia. W aktach sprawy znajduje się również protokół oględzin pasa drogowego z dnia 30 sierpnia 2022 r., który potwierdza, że w tym dniu reklama pozostawała w dotychczasowej lokalizacji bez zgody zarządcy drogi.

Za prawidłowe należy uznać także wyliczenie wysokości kary pieniężnej, które nastąpiło zgodnie z art. 40 ust. 6 i ust. 12 u.d.p. oraz uchwałą nr [...] Rady Miasta L. z dnia 29 marca 2012 r., zmienionej uchwałą nr [...] Rady Miasta L. z dnia 21 listopada 2019 r. i zostało szczegółowo opisane, a także przedstawione działania matematyczne w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.

Bezspornym również jest, że skarżąca nie legitymuje się zezwoleniem właściwego zarządcy drogi na zajęcie pasa drogi.

Istotę sporu stanowi natomiast ocena czy organy właściwie ustaliły podmiot odpowiedzialny za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, na który powinna być nałożona ww. kara pieniężna. W ocenie Spółki organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i bezpodstawnie przyjęły, że to skarżąca jest właścicielem reklamy. Natomiast zgodnie ze stanowiskiem organu, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, to właśnie skarżąca Spółka jest właścicielem reklamy.

Wobec powyższego wyjaśnienia przede wszystkim wymaga, że zawarte w art. 40 ust. 12 pkt 1 i 2 u.d.p. pojęcie "zajęcie pasa drogowego" jest przede wszystkim kwestią faktu, a nie prawa. O "zajęciu pasa drogowego" można bowiem mówić dopiero w przypadku faktycznego jego zajęcia. Z powyższego wynika, że przesłankami niezbędnymi do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie umieszczenia w pasie drogowym określonych urządzeń czy obiektów (np. reklamy) bez zezwolenia zarządcy drogi. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w piśmiennictwie jednolicie przyjmuje się, że odpowiedzialność administracyjna za zajęcie pasa drogowego winna obciążać podmiot, który faktycznie zajął pas drogowy bez zezwolenia, a do wymierzenia kary pieniężnej istotne jest, kto dokonał faktycznego zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z ruchem drogowym, bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy (por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 października 2008 r., III SA/Łd 272/08 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 maja 2010 r., II SA/Gl 57/10).

Faktycznego zajęcia pasa drogowego nie można jednak ograniczać jedynie do fizycznego umieszczenia reklamy w pasie drogowym. Istotne jest bowiem to, czy podmiot, który dokonał faktycznego zajęcia pasa drogowego działał na własną rzecz i we własnym imieniu (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 3850/16). Z tych względów, odpowiedzialność za omawiany delikt może również ponosić podmiot, którego dotyczyła informacja wizualna na nośniku (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1305/21).

Wobec powyższego, w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjęto, że co do zasady stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym, a zatem obowiązanym do uzyskania stosownej decyzji zarządcy drogi jest właściciel danej reklamy. On jest bowiem w tym zakresie podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacjach z organem administracji publicznej. Zatem to właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi jest biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, toczącym się w trybie przepisu art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. (wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 560/08).

Ustalenie właściciela reklamy usytuowanej w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi ma bowiem z konieczności charakter domniemania faktycznego, które może zostać wzruszone przez odpowiednie przeciwdowody. Oznacza to, że w konkretnym stanie faktycznym może okazać się, że to nie właściciel obiektu powinien być podmiotem kary pieniężnej wymierzonej za samowolne zajęcie pasa drogowego. Chodzi w szczególności o sytuację, gdy zostanie wykazane, że osobą, która faktycznie dokonała zajęcia pasa drogowego przez umieszczenie określonego obiektu, jest osoba inną niż właściciel tego obiektu, a okoliczności sprawy nie pozwalają na obciążenie właściciela odpowiedzialnością za działalność takiej osoby.

Jak wynika z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy reklama promuje "[...]". W górnej części reklamy zostały umieszczone logo sklepów: D. , C. , Y. oraz C. . Poniżej wymienieniu zostali wytwórcy dywanów, których produkty można kupić w ww. sklepach. W prawej dolnej części reklamy znajduje się natomiast logo firmy C. oraz zapisany dużymi literami adres [...].

Pod tym adresem mieści się galeria handlowa C., która usytuowana jest na działkach stanowiących własność spółki C. S.A. z siedzibą w W. (k. 65 i 66 akt. adm.). Spółka ta jest jednocześnie zarządcą galerii.

Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby na reklamie znajdowały się jakiekolwiek oznaczenia wskazujące na inny podmiot, który mógłby być uznany za właściciela reklamy.

W ocenie sądu powyższe okoliczności były wystarczające do uznania, że podmiotem odpowiedzialnym za umieszczenie reklamy w pasie drogowym bez zezwolenia jest C. S.A. z siedzibą w W.. Treść reklamy i jej układ graficzny przemawiają za przyjęciem, że jest to reklama galerii handlowej C., oferującej szeroki wyrób sklepów z dywanami, których logo zostały umieszczone w górnej części reklamy. Z pewnością w interesie zarządcy galerii jest rozpowszechnienie wiedzy wśród potencjalnych klientów galerii o sklepach, jakie się w niej znajdują, co przekłada się na wzmożony ruch w galerii, a tym samym stabilizację umiejscowionych w niej sklepów i ciągłość jej funkcjonowania.

Jednocześnie skarżąca nie wykazała, że faktycznego zajęcia pasa drogowego dokonał inny podmiot. W szczególności brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że właścicielem reklamy są właściciele konkurencyjnych względem siebie sklepów, którzy rzekomo zdecydowali się na wspólną reklamę. Mimo wielokrotnego informowania przez organ o wszczętym postępowaniu i umożliwieniu wypowiedzenia się w sprawie, pisma organu pozostawały bez odpowiedzi (k. 7-11 akt adm.). Dopiero w odwołaniu od decyzji z dnia 20 czerwca 2022 r. skarżąca podniosła, że nie jest właścicielem reklamy, nie wskazując jednak, kto miałby dokonać takiego zajęcia. Pomimo wcześniejszego zawiadomienia (k. 57-58 akt adm.) skarżąca nie wzięła również udziału w przeprowadzonych przez organ oględzinach (k. 60 akt adm.), ani nie odpowiedziała na późniejsze pisma organu informujące o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań (k. 67 i 68 akt adm.). Dopiero w odwołaniu od decyzji z dnia 4 października 2022 r. podniosła, że interes w umieszczeniu reklamy mogli mieć właściciele wymienionych na niej sklepów, jednak nie poparła takiego twierdzenia żadnymi dowodami. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżąca podjęła jakiekolwiek kroki prawne, mające na celu doprowadzenie do zaprzestania używania nazwy galerii oraz jej logo jako znaku unikalnego i identyfikującego spółkę.

Nie ulega wątpliwości, że stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a., na organie administracji publicznej spoczywa ciężar udowodnienia faktów stanowiących podstawę orzekania. Zauważyć jednak należy, że z zasady oficjalności postępowania dowodowego nie wynika, że strona może zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie podkreśla się, że strona, która z danych faktów zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne, zobowiązana jest wskazać organowi te fakty i przedstawić dowody, które mogą potwierdzić jej stanowisko (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2000 r., sygn. akt III SA/2431/99, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r.). Jakkolwiek zatem organ administracji jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, to jednak strona postępowania nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji tego obowiązku. Od 11 kwietnia 2011 r. zmieniono brzmienie art. 7 k.p.a., statuującego zasadę legalizmu, prawdy obiektywnej, przez wyraźne podkreślenie, że zebranie materiału dowodowego sprawy następuje zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. W ten sposób nałożono na stronę obowiązek współdziałania z organem w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oznacza to, że na zasadzie prawdy obiektywnej nie można już opierać twierdzenia, że jest ona źródłem ciężaru dowodowego spoczywającego wyłącznie na organie prowadzącym postępowanie. W sytuacji, gdy dany środek dowodowy służący do ustalenia konkretnej okoliczności faktycznej, z istnienia której strona wywodzi dla siebie skutki prawne, nie znajduje się w posiadaniu organu, to wynikający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek organu prowadzącego postępowanie ogranicza się do konieczności poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się i przedstawienia posiadanych dowodów.

Powyższe oznacza, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracyjnym, ale także na stronie, która w swym własnym interesie, powinna wykazywać należytą dbałość o przedstawienie odpowiednich i przekonujących środków dowodowych. Dlatego też nie ma racji spółka zarzucając organowi zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych, które miałyby potwierdzić jej wersję, w sytuacji gdy swobodna ocena całego zgromadzonego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu zasad logiki i doświadczenia życiowego, nie nasuwa wątpliwości co do podmiotu odpowiedzialnego za posadowienie przedmiotowej reklamy.

Z tych względów, w ocenie sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy prawidłowo przyjęły, że to właśnie spółka jest właścicielem reklamy, odpowiedzialnym za jej umieszczenie w pasie drogowym.

Reasumując stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, przeprowadziły niezbędne w sprawie postępowanie i wyjaśniły wszystkie istotne jej okoliczności. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany przez organy wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należy uznać za spójne i logiczne. W szczególności prawidłowe są ustalenia organów w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie reklamy w pasie drogowym, co zostało przez organy w sposób wyczerpujący uzasadnione. Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów skutecznie podważających ustalenia organów. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako "p.p.s.a.".

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżąca nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy.