Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Spółki . z o.o. w [...] na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru czynnych podatników VAT postanawia: odrzucić skargę

Spółka z o.o. w dniu [...] lutego 2020 r. złożyła skargę na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w przedmiocie wykreślenia Spółki z rejestru podatników VAT.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 96 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020, poz. 106 dalej u.p.t.u.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż wystąpiły przesłanki mające wystarczającą podstawę do wykreślenia skarżącego z rejestru podatników VAT.

2. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r, poz. 900 ze zm. dalej Ordynacji podatkowej) poprzez wykreślenie skarżącego z rejestru podatników VAT bez wskazania podstaw tego wykreślenia oraz bez wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie w formie umożliwiającej skarżącemu skorzystanie z prawa zaskarżenia tej czynności,

- art. 210 § 1 i § 4 w zw. z art. 121 i art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie przez organ, że czynność wykreślenia skarżącego z rejestru podatników VAT może odbyć się bez zawiadomienia o takim wykreśleniu i założeniu, że organ może dokonać takiego wykreślenia bez umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów skutkujących podjętą czynnością organu a także, że wykreślenie z rejestru podatników VAT nie wymaga wydania decyzji administracyjnej i zachowania jej stosownej formy, a w szczególności uzasadnienia faktycznego, prawnego oraz stosownych pouczeń w trybie odwoławczym,

- art. 122 w związku z art. 180 § 1 oraz 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak podejmowania przez organ działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, pominięcia dowodów w sprawie, w zakresie w jakim wskazywało na nieprzerwane wypełnianie obowiązków podatkowych, w tym nieprzerwanego składania deklaracji podatkowych przez skarżącego i jego aktywnej działalności gospodarczej.

Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z powodu niedochowania terminu do jej wniesienia, a w razie braku przesłanek do odrzucenia - o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy, tj. wizja lokalna z dnia [...] lipca 2019 r., a także brak reakcji na wezwania do złożenia wyjaśnień w zakresie adresu siedziby oraz miejsca wykonywania działalności gospodarczej, oraz złożenia stosownych dokumentów, tj. dokumentu potwierdzającego uprawnienia do korzystania z lokalu mieszczącego się w P. [...] i zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie danych uzupełniających [...], wskazywały na istnienie przesłanek do wykreślenia z rejestru podatników VAT. Pomimo wezwań skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów oraz wyjaśnień świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej pod ww. adresem oraz nie uprawdopodobniła, iż adres siedziby Spółki mieści się pod wskazanym adresem. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności oraz całokształt przepisów dotyczących rejestracji w podatku VAT organ zobowiązany był do wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT czynnych, na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 u.p.t.u.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że obowiązek poprzedzenia czynności wykreślenia z rejestru podatników VAT czynnych, przeprowadzonym postępowaniem podatkowym i dokonania jej w formie decyzji nie wynika z przepisów prawa podatkowego. Zaskarżona czynność ma charakter czynności materialno-technicznej, która nie wymaga jej podjęcia w formie decyzji administracyjnej. Organ podatkowy nie informuje podatnika o wykreśleniu z rejestru jako podatnika VAT, gdyż z woli ustawodawcy zawartej w przepisach art. 96 ust. 9 u.p.t.u. czynność materialno-techniczna dokonana w ww. zakresie nie wymaga zawiadamiania podatnika.

Ponadto skarżąca skorzystała z przysługującego jej uprawnienia, tj. złożyła w dniu [...] września 2019 r. do organu wniosek w sprawie przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT czynnego. Na podstawie art. 96 ust. 9h u.p.t.u. od dnia [...] sierpnia 2019 r. organ dokonał przywrócenia statusu czynnego podatnika VAT spółce bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R.

Jednocześnie organ argumentując wniosek o odrzucenie skargi podkreśli, że została ona złożona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Jak wynika bowiem z uzasadnienia skargi skarżący dowiedział się o wykreśleniu z rejestru podatników VAT na przełomie lipca i sierpnia 2019 r. Skarżący zatem nie zachował ustawowego terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Nie wskazał także w żaden sposób, że niezachowanie terminu nastąpiło bez jego winy.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W myśl art. 53 § 2 jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

Przedmiotem skargi jest czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie wykreślenia Spółki z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 u.p.t.u.

Przepis ten stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą.

Na gruncie przytoczonej regulacji prawnej wykreślenie z rejestru podatników VAT nie wymaga przeprowadzenia postępowania podatkowego i wydania decyzji, lecz wystarczające są czynności sprawdzające. Jest to zatem czynność z zakresu administracji publicznej inna niż decyzja lub postanowienie, dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że termin do wniesienia skargi na taką czynność określa cytowany wyżej art. 53 § 2 p.p.s.a.

Z akt administracyjnych sprawy, a także z treści samej skargi nie wynika w jakim dokładnie dniu Spółka dowiedziała się o podjęciu przez organ przedmiotowej czynności, na pewno jednak nie nastąpiło to później niż [...] września 2019 r., gdyż w tej dacie strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i złożyła wniosek w sprawie przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT czynnego. W skardze strona przyznała, że dowiedziała się o podjęciu przez organ przedmiotowej czynności na przełomie lipca – sierpnia 2019 r. Natomiast skarga do Sądu została sporządzona w dniu [...] lutego 2020 r. i wpłynęła do organu [...] lutego 2020 r., a więc po upływie trzydziestu dni od dnia, w którym Spółka dowiedziała się o wykreśleniu jej z rejestru podatników VAT.

Odnosząc się do kwestii winy spółki w niedochowaniu terminu oraz do zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, że wykreślenie z rejestru podatnika podatku od towarów i usług na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.t.u. jest czynnością materialno-techniczną albowiem z uwagi na niemożność skontaktowania się z podatnikiem (jak w niniejszej sprawie brak reakcji Spółki na wezwania organu) lub fakt nieistnienia podmiotu, ustawodawca w regulacji tej przewidział, że wykreślenie z rejestru dokonywane jest po przeprowadzeniu czynności sprawdzających i bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika. Czynność ta nie wymaga zatem przeprowadzenia postępowania podatkowego, lecz ogranicza się do ustalenia - w oparciu o wyniki podjętych czynności sprawdzających - że podatnik nie istnieje lub, że mimo podjętych udokumentowanych prób podatnik nie stawia się na wezwania organu. Wydanie decyzji lub postanowienia związane jest natomiast ze stosowaniem określonej procedury, mającej na celu m.in. zapewnienie udziału podatnika w postępowaniu podatkowym. Tymczasem z woli ustawodawcy o wykreśleniu na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.t.u. organ podatkowy nie informuje podatnika, gdyż jego udział w postępowaniu prowadzonym przez organ nie jest przez ten przepis wymagany. Jednakże przy zastosowaniu formy czynności materialnotechnicznej strona miała możliwość kwestionowania wykreślenia poprzez złożenie skargi do Sądu. Jej interesy więc były zabezpieczone możliwością złożenia efektywnego środka odwoławczego. Trzeba również zauważyć, że w art. 96 ust. 9 h u.p.t.u. ustawodawca przewidział instytucję przywrócenia podatnika do rejestru podatników. Z powyższego uprawnienia skarżąca skorzystała składając do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...] września 2019 r. wniosek w sprawie przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT czynnego. Na podstawie ww. cytowanego przepisu od dnia [...] sierpnia 2019 r. Naczelnik dokonał przywrócenia statusu czynnego podatnika VAT bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Podkreślenia również wymaga, że Spółka jest osobą prawną, która prowadzi działalność gospodarczą. Jest to zatem podmiot, który powinien być odpowiednio zorganizowany w celu realizacji określonych zadań, wymagających również niekiedy wystąpienia na drogę postępowania sądowego. Nieznajomość prawa nie uwalnia od negatywnych skutków uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Natomiast uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 r., I FZ 522/11, LEX nr 1115932). W omawianej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że strona nie zachowała terminu do wniesienia skargi w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. Skarżąca nie wykazała również, że niezachowanie terminu nastąpiło bez jej winy, co uzasadniałoby merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.