III SA/Lu 756/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-05-22	
Data wpływu	2024-12-02	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie	
Sędziowie	Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Drwal	
Symbol z opisem	6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze	
Hasła tematyczne	Oświata	
Skarżony organ	Kurator Oświaty	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; ART. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572; art. 5 ust. 2 pkt 3; art. 82 ust. 5 w zw. z ust. 2 pkt 1 i 3;; Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Dz.U. 2024 nr 0 poz 737; art. 168; art. 8 ust. 2 pkt 3;; Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Lubelskiego Kuratora Oświaty w Lublinie z dnia 17 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie sprostowania wpisu w ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych oddala skargę.	
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 października 2024 r., nr [...], Lubelski Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Biłgoraja z dnia 1 lipca 2024 r. nr [...], umarzającą w całości postępowanie w sprawie z wniosku K. G. o sprostowanie wpisu w ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych dotyczącego Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego B. w B., obowiązującego w latach 2015-2016.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 17 lipca 2023 r. skarżący K. G. wniósł o dokonanie sprostowania wpisu do ewidencji Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego B. w B., obowiązującego w latach 2015-2016, poprzez przyjęcie, iż w całym tym okresie jedynym organem prowadzącym przedszkole była J. W.. Wnioskodawca wskazał, że nigdy nie złożył oświadczenia o wyrażeniu zgody na bycie organem prowadzącym. Ponadto w ocenie wnioskodawcy organem prowadzącym placówki oświatowe nie mogą być dwa podmioty. Skarżący podniósł, że Burmistrz Miasta B. bezprawnie wpisał K. G. jako organ prowadzący przedszkole oraz wszczął działania egzekucyjne wobec K. G., tj. dokonał zajęcia na jego rachunku bankowym.

Decyzją z dnia 14 września 2023 r. Burmistrz Miasta Biłgoraja odmówił sprostowania wpisu.

Na skutek odwołania skarżącego, Lubelski Kurator Oświaty decyzją z dnia 19 rudnia 2023 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 1 lipca 2024 r. Burmistrz Miasta Biłgoraja umorzył w całości postępowanie w sprawie sprostowania wpisu w ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych dotyczącego Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego B. w B. obowiązującego w latach 2015-2016. Organ pierwszej instancji stwierdził, że brak jest podstawy prawnej, wynikającej wprost z ustawy Prawo oświatowe, przyznającej organowi prowadzącemu ewidencję niepublicznych szkół i placówek oświatowych uprawnienie do sprostowania wpisu w ewidencji. Dokonanie rozszerzającej wykładni art. 168 ustawy Prawo oświatowe, poprzez przyjęcie, że burmistrzowi przysługuje prawo sprostowania wpisów w ewidencji z mocą wsteczną jest niedopuszczalne. Powyższe powoduje niemożność wydania decyzji przez organ w tym zakresie. W tej sytuacji sprawa podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowa.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 105 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego: art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 82 ust. 5 w zw. z ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 168 Prawa oświatowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i sprostowanie wpisu w ewidencji szkół i przedszkoli niepublicznych dla Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego B. w B. poprzez przyjęcie, że organem prowadzącym to przedszkole w latach 2015-2018 była wyłącznie J. W., względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Decyzją z dnia 17 października 2024 r. Lubelski Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Lubelski Kurator Oświaty wskazał, że w dniu 30 lipca 2013 r. do Burmistrza Miasta B. wpłynął wniosek J. W. o wpis do rejestru przedszkoli niepublicznych Przedszkola Integracyjnego B. w B.. W sierpniu 2013 r. dokonano wnioskowanego wpisu Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego B. do ewidencji. W zaświadczeniu Burmistrza Miasta Biłgoraja z dnia 26 sierpnia 2013 r. jako osoba prowadząca przedszkole widnieje J. W..

Na wniosek J. W. z dnia 8 października 2015 r. Burmistrz Miasta Biłgoraja dokonał zmiany wpisu w ewidencji szkół i placówek niepublicznych dotyczącego przedszkola B., polegającej na dodaniu osoby K. G. jako organu prowadzącego. Zmiana ta została dokonana na podstawie zmiany statutu Przedszkola Integracyjnego B. uchwałą Rady Pedagogicznej nr [...] z dnia 26 sierpnia 2015 r. W zaświadczeniu Burmistrza Miasta B. z dnia 3 listopada 2015 r. o zmianie wpisu w ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonej przez Gminę Miasto Biłgoraj w pkt 3 jako osobę prowadzącą przedszkole wpisano J. W. i K. G.. Zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji zostało doręczone J. W. oraz K. G..

Organ odwoławczy zauważył, że obie przesyłki pocztowe odebrał osobiście K. G.. Zatem skarżący posiadał wiedzę, że został wpisany obok J. W. do ewidencji jako organ prowadzący Przedszkole Integracyjne B. w B. i nie kwestionował tego wpisu ani nie występował o jego sprostowanie aż do 2023 r. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika także, że K. G. wielokrotnie na przestrzeni kilku lat podejmował czynności, jakby był osobą prowadzącą przedszkole B.. Dopiero w dniu 17 lipca 2023 r. pełnomocnik K. G. złożył wniosek o dokonanie sprostowania wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego B. w B. obowiązującego w latach 2015-2016, poprzez przyjęcie, iż w całym tym okresie jedynym organem prowadzącym przedszkole była J. W..

Kurator ustalił również, że od dnia 1 stycznia 2019 r. organem prowadzącym przedmiotowe przedszkole jest B. Sp. z o.o.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych stanowi czynność materialno-techniczną, sprowadzającą się jedynie do zaewidencjonowania danych wymaganych ustawą Prawo oświatowe. Nie jest to czynność arbitralna, pozostawiona uznaniu organu, ponieważ ustawodawca sprecyzował, jakie dane powinno obejmować zgłoszenie o wpis i jakie dokumenty obowiązany jest dołączyć podmiot ubiegający się o wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. W świetle poglądów wyrażanych w orzecznictwie, czynność wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych może być zaskarżona do sądu administracyjnego, o ile wadliwe dokonanie tej czynności miałoby wpływ na prawa i obowiązku strony.

Organ wskazał, że obowiązujące przepisy nie normują instytucji prostowania wpisów w ewidencji szkół niepublicznych. Organ zgodził się jednak ze stanowiskiem strony, że podstawa prawna do sprostowania wpisu wynika z przepisów prawa, które normują podstawę do dokonania wpisu. Przyjęcie stanowiska odmiennego powodowałoby bowiem, iż bezprawne i nie znajdujące podstaw faktycznych wpisanie danej osoby jako organu prowadzącego przedszkole nie mogłoby zostać w żaden sposób poprawione. Jednak w ocenie organu odwoławczego sprostowanie wpisu jest możliwe tylko przez dokonanie kolejnej czynności materialno-technicznej polegającej na wpisaniu do ewidencji prawidłowych danych. Takiego sprostowania można natomiast dokonać tylko dopóki widniejące w ewidencji dane są nieprawidłowe. Natomiast nie ma aktualnie możliwości sprostowania wpisu figurującego w latach 2015-2016, poprzez usunięcie nazwiska K. G. jako prowadzącego przedszkole, skoro od 1 stycznia 2019 r. jako osoba prowadząca w ewidencji wpisana jest "B. Sp. z o.o."

Zdaniem organu odwoławczego zasadne jest stanowisko strony, że w świetle przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.) organem prowadzącym przedszkole może być jedna osoba fizyczna. Stanowisko to znajduje oparcie w wynikach wykładni literalnej - wszak w art. 8 ust. 2 pkt 3 i w art. 168 ust. 11 pkt 4 ustawy Prawo oświatowe mowa o osobie fizycznej w liczbie pojedynczej, a kontekst tych uregulowań jednoznacznie świadczy o tym, że ta forma jest nieprzypadkowa, ma znaczenie normatywne (inaczej niż posłużenie się, ze względów redakcyjnych, liczbą mnogą w art. 4 pkt 16 ustawy). Równie doniosłe są argumenty natury funkcjonalnej - przede wszystkim te, które nawiązują do procesów decyzyjnych (mogłyby one ulec zakłóceniu), a także te, które nawiązują do zadań i odpowiedzialności organu prowadzącego za całokształt funkcjonowania przedszkola. Za wykluczeniem wielopodmiotowości przemawia także fakt, że ustawodawca dostrzegł konieczność znowelizowania przepisów ustawy Prawo oświatowe o przepisy uprawniające osobę fizyczną składającą zgłoszenie do ewidencji do wskazania osoby fizycznej lub prawnej, która przejmie prowadzenie szkoły lub placówki w przypadku jej zgonu (art. 168 ust. 4a i ust. 4b ustawy Prawo oświatowe).

Organ odwoławczy podzielił argumentację Burmistrza Miasta Biłgoraja zawartą w decyzji z dnia 1 lipca 2024 r., że w przedmiotowej sprawie brak jest materialnoprawnej podstawy do władczego, w formie decyzji administracyjnej, działania organu, co w konsekwencji powoduje konieczność umorzenia w całości postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

W ocenie Lubelskiego Kuratora Oświaty ewentualne sprostowanie wpisu odbywałoby się poprzez dokonanie kolejnej czynności materialno-technicznej (zmiany wpisu) polegającej na usunięciu z wykazu osób prowadzących przedszkole K. G.. Jednakże dokonanie takiej czynności materialno-technicznej nie jest już możliwe, gdyż od 1 stycznia 2019 r. jako osoba prowadząca przedszkole wpisana jest B. Sp. z.o.o.

Odnosząc się do argumentacji strony organ podniósł również, że K. G. był w posiadaniu instrumentów prawnych umożliwiających skuteczne domaganie się sprostowania wpisu po dopisaniu jego osoby jako osoby prowadzącej Niepubliczne Przedszkole Integracyjne B., z których jednak w stosownym czasie nie skorzystał. Zdaniem organu oczekiwane przez stronę skutki prawne może spowodować skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego na podstawie art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 z późn. zm.), zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący K. G. zarzucił naruszenie:

1) art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta Biłgoraja o umorzeniu prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania w całości z uwagi na uznanie, że stało się ono bezprzedmiotowe, podczas gdy istniały podstawy prawne i faktyczne do sprostowania wpisu, zwłaszcza powyższe uzasadniał zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, a także okoliczności prawne, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznaje Lubelski Kurator Oświaty, podzielając argumentację o zasadzie jednopodmiotowości organu prowadzącego jednostkę oświatową;

2) art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 82 ust. 5 w zw. z ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 168 Prawa oświatowego, poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że nieprawidłowy wpis dokonany w oparciu o te przepisy prawa materialnego nie może zostać w przyszłości sprostowany, chociażby aktualna treść wpisu do ewidencji pozostawała prawidłowa i aktualna, podczas gdy podstawa materialnoprawna do dokonania wpisu stanowi również podstawę do ewentualnego sprostowania wpisu, jeżeli został dokonany nieprawidłowo, a to przyznaje w uzasadnieniu skarżonej decyzji Lubelski Kurator Oświaty.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji Lubelskiego Kuratora Oświaty w Lublinie oraz decyzji Burmistrza Miasta Biłgoraja i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Lubelski Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 16 grudnia 2024 r. strona podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze. Strona podniosła również, że właściwym trybem do sprostowania wpisu nie jest tryb powództwa cywilnoprawnego o ustalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Przeprowadzona według powyższych zasad kontrola legalności decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie wykazała, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie albo stwierdzenie nieważności.

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 października 2024 r. Lubelski Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Biłgoraja z dnia 1 lipca 2024 r. w przedmiocie umorzenia w całości postępowania w sprawie z wniosku skarżącego K. G. o sprostowanie wpisu w ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych dotyczącego Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego B. w B., obowiązującego w latach 2015-2016.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art.105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.).

Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 kpa, tj. podmiot, przedmiot lub podstawa prawna, która umożliwia załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa będąca przedmiotem tego postępowania przestaje istnieć, nastąpić więc musi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu), a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (por. W. Dawidowicz, "Zarys procesu administracyjnego", Warszawa 1989 r. str. 134 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 r., sygn. II GSK 467/11 oraz z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. II OSK 818/20).

Podkreślić należy, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie zostało wszczęte, ale okazało się lub stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny, zaś decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej (por. Małgorzata Jaśkowska, Martyna Wilbrandt-Gotowicz, Andrzej Wróbel Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX oraz powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 1990 r., sygn. II SA 1240/89, ONSA 1990/1, poz. 16).

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, organy zasadnie wywiodły, że tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Brak bowiem materialnoprawnej podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej.

Skarżący w niniejszej sprawie K. G. domagał się sprostowania wpisu do ewidencji Niepublicznego Przedszkola Integracyjnego B. w B., obowiązującego w latach 2015-2016, poprzez przyjęcie, iż w całym tym okresie jedynym organem prowadzącym przedszkole była J. W..

Zgodnie z prawidłowymi ustaleniami organu, znajdującymi oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, skarżący został wpisany obok J. W., jako prowadzący przedszkole, na wniosek J. W. z dnia 8 października 2015 r. i na podstawie zmiany statutu przedszkola dokonanego uchwałą Rady Pedagogicznej nr [...] z dnia 26 sierpnia 2015 r. Do wniosku dołączono zarówno uchwałę wraz z załącznikiem, jak również kserokopię dowodu osobistego K. G.. Przesyłki zawierające zaświadczenie o dokonanej w dniu 3 listopada 2015 r. zmianie wpisu w ewidencji, skierowane pocztą do J. W. i K. G., odebrał skarżący (k. 59-68 akt administracyjnych).

Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), obowiązującym w dniu dokonania kwestionowanej zmiany we wpisie do ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez Gminę Miasto Biłgoraj w zakresie organu prowadzącego, tj. w dniu 3 listopada 2015 r., szkoła i placówka, z zastrzeżeniem ust. 3a-3e, może być zakładana i prowadzona przez osobę fizyczną.

Stosownie zaś do art. 82 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek.

Zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić szkołę lub placówkę, jej miejsca zamieszkania lub siedziby (art. 82 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty).

Osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana zgłosić organowi, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w ciągu 14 dni zmiany w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałe po wpisie do ewidencji. Przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio (art. 82 ust. 5 ustawy o systemie oświaty).

Z kolei art. 82 ust. 3a w pkt 4 stanowił, że zaświadczenie o wpisie do ewidencji, o którym mowa w ust. 2b i 3, zawiera osobę prawną lub fizyczną prowadzącą szkołę lub placówkę.

Mając na względzie jednoznaczne brzmienie powyższych przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, w szczególności art. 82 ust. 3a pkt 4 oraz art. 5 ust. 2 pkt 3, w których mowa o "osobie fizycznej" w liczbie pojedynczej, organ odwoławczy podzielił powoływane także przez skarżącego stanowisko o jednopodmiotowości w ramach struktury organu prowadzącego. Stanowisku temu nie można odmówić trafności. Jak wyjaśnił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym w zaskarżonej decyzji wyroku z dnia 4 września 2014 r., sygn. I OSK 614/14, brzmienie art. 82 ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie może być interpretowane w oderwaniu od pozostałych jego jednostek redakcyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że zgodnie z literalnym brzmieniem interpretowanych przepisów organem prowadzącym może być tylko jeden podmiot. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że wychodząc z reguł wykładni celowościowej, nie można nie dostrzec, że wprowadzenie jednopodmiotowości w ramach struktury organu prowadzącego ma swoje uzasadnienie prawne, bowiem istotny jest tu nie tylko problem sprawowania i wykonywania nadzoru pedagogicznego, ale przede wszystkim ważna jest kwestia odpowiedzialności organu prowadzącego szkołę i placówkę niepubliczną za jej całokształt działalności, o czym stanowi art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty. Natomiast istniejąca prawna możliwość tworzenia przez podmioty prawa prywatnego szkół i placówek niepublicznych nie może być źródłem obchodzenia innych przepisów prawa, które dotyczą funkcjonowania szkół i placówek niepublicznych w płaszczyźnie administrowania i w wymiarze finansowym. Powyższy pogląd prawny został również podzielony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 października 2016 r., sygn. I SA/Ol 610/16. Jak wskazano też w zaskarżonej decyzji, analogiczne stanowisko zostało wyrażone w doktrynie (por. Mateusz Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, wyd. VI, LEX).

Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.) szkoła i placówka, z zastrzeżeniem ust. 4-13, może być zakładana i prowadzona przez:

1) jednostkę samorządu terytorialnego;

2) inną osobę prawną;

3) osobę fizyczną.

Stosownie do art. 168 ust. 1 Prawa oświatowego, osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek.

W myśl art. 168 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego, zgłoszenie do ewidencji zawiera oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić szkołę lub placówkę, jej miejsca zamieszkania lub siedziby.

Osoba fizyczna składająca zgłoszenie do ewidencji, o którym mowa w ust. 4, może dołączyć do wniosku pisemne oświadczenie wskazujące osobę fizyczną lub osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego, która przejmie prowadzenie szkoły lub placówki w przypadku zgonu osoby składającej zgłoszenie. Oświadczenie zawiera zgodę osoby fizycznej albo osoby prawnej, która ma przejąć prowadzenie szkoły lub placówki niepublicznej (art. 168 ust. 4a). Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4a, może zostać złożone przez osobę fizyczną również po uzyskaniu wpisu do ewidencji (art. 168 ust. 4b).

Organ, o którym mowa w ust. 1, dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia oraz z urzędu doręcza zgłaszającemu zaświadczenie o wpisie do ewidencji, a kopię zaświadczenia przekazuje właściwemu kuratorowi oświaty oraz organowi podatkowemu (art. 168 ust. 9). Zaświadczenie o wpisie do ewidencji, o którym mowa w ust. 9 i 10, zawiera osobę prawną lub fizyczną prowadzącą szkołę lub placówkę (art. 168 ust. 11 pkt 4 Prawa oświatowego).

Osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana zgłosić organowi lub podmiotowi, o których mowa w ust. 1 i 2, w ciągu 14 dni zmiany w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałe po wpisie do ewidencji. Przepisy ust. 4-12 stosuje się odpowiednio (art. 168 ust. 13).

W przypadku zmiany organu prowadzącego szkołę lub placówkę wniosek o zmianę danych, o których mowa w ust. 4 pkt 1, składa, nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem zmiany organu prowadzącego, osoba dotychczas prowadząca szkołę lub placówkę. W przypadku zgonu osoby fizycznej prowadzącej szkołę lub placówkę wniosek składa osoba, która została wskazana w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 4a lub 4b, w terminie 14 dni od dnia zgonu. Zmiana organu prowadzącego następuje z dniem dokonania wpisu tej zmiany do ewidencji. Przepisy ust. 4 pkt 1 i 4 oraz ust. 9-12 stosuje się odpowiednio (art. 168 ust. 14 Prawa oświatowego).

Zgodnie z art. 4 pkt 1 Prawa oświatowego, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o szkole - należy przez to rozumieć także przedszkole.

Słusznie zatem organ odwoławczy wywiódł, że również w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo oświatowe organem prowadzącym niepubliczne przedszkole może być tylko jedna osoba fizyczna. Do takich wniosków prowadzi już wykładnia językowa przytoczonych przepisów, które wprowadzają regulacje analogiczne do regulacji ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. III SA/Kr 1378/23 przywołany w zaskarżonej decyzji, a także Mateusz Pilich (red.), Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. III, LEX).

Chybiony jest jednak sformułowany w skardze zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 5 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 82 ust. 5 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 168 Prawa oświatowego, poprzez ich niezastosowanie i błędne w ocenie skarżącego przyjęcie, że nieprawidłowy wpis dokonany w oparciu o te przepisy prawa materialnego nie może zostać w przyszłości sprostowany, chociażby aktualna treść wpisu do ewidencji pozostawała prawidłowa i aktualna.

Stanowisko, iż organem prowadzącym niepubliczne przedszkole może być tylko jedna osoba fizyczna nie oznacza bowiem możliwości wydania decyzji administracyjnej o sprostowaniu wpisu zgodnie z żądaniem skarżącego.

Organ odwoławczy zasadnie bowiem wskazał, że wpis w ewidencji szkół i placówek niepublicznych ma charakter czynności materialno-technicznej. Taki charakter wpisu, sprowadzający się wyłącznie do zaewidencjonowania danych wymaganych przepisami prawa, wynika zarówno z obowiązujących wcześniej przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, jak również z przepisów Prawa oświatowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2018 r., sygn. III SA/Kr 576/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. III OSK 799/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn.. II SA/Wa 993/20).

Przepisy Prawa oświatowego dotyczące prowadzenia ewidencji szkół i placówek niepublicznych i wpisów do tej ewidencji przewidują wydanie decyzji administracyjnej w ściśle określonych przypadkach.

Zgodnie z art. 168 ust. 12 Prawa oświatowego organ lub podmiot, o których mowa w ust. 1 i 2, wydają decyzje o odmowie wpisu do ewidencji, jeżeli: 1) zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 4 albo podane w nim dane są błędne i mimo wezwania nie zostało uzupełnione albo poprawione w wyznaczonym terminie; 2) statut szkoły lub placówki jest sprzeczny z obowiązującym prawem i mimo wezwania nie został zmieniony.

Ponadto art. 169 ust. 2 Prawa oświatowego przewiduje, że wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki. Przepis ten dotyczy zatem wykreślenia szkoły lub placówki niepublicznej z ewidencji, w sytuacjach określonych w ust. 1 powołanego artykułu. Nie odnosi się natomiast do wstecznego sprostowania błędnego wpisu, na co powołuje się skarżący.

W konsekwencji nie można odmówić trafności stanowisku organu, że w zaistniałej w sprawie sytuacji brak jest podstaw do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o sprostowaniu wpisu zgodnie z wnioskiem skarżącego, gdyż przepisy prawa materialnego nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w takim przedmiocie. Natomiast art. 6 k.p.a. określa nakaz działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. W tej sytuacji, wbrew zarzutom skarżącego, zachodziła podstawa do umorzenia wszczętego wcześniej postępowania administracyjnego.

Zgodzić się też należy z organem, że ewentualne sprostowanie wpisu jest możliwe w trybie przewidzianym dla dokonania samego wpisu w ewidencji, a zatem w drodze czynności materialno-technicznej. Jednak z tym zastrzeżeniem, że dane, które miałyby być sprostowane, nadal pozostają w ewidencji, a nie zostały zastąpione innymi, późniejszymi prawidłowymi danymi. Natomiast ostatnio opisana sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż w dniu 31 grudnia 2018 r. w ewidencji jako osoba prowadząca Niepubliczne Przedszkole Integracyjne B. w B. została wpisana B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B.. Jak wynika z akt sprawy, wpis został dokonany w uwzględnieniu wniosku złożonego w dniu 20 grudnia 2018 r. przez J. W.-G. i K. G. (wniosek i zaświadczenie o zmianie wpisu w ewidencji 106-117 i k. 119 akt administracyjnych). W konsekwencji już w dacie złożenia wniosku o sprostowanie K. G. nie był osobą wpisaną do ewidencji jako osoba prowadząca przedszkole. Cechą ewidencji jest uwidocznienie w niej danych aktualnych. Daje temu wyraz przywołany już wyżej przepis art. 168 ust. 13 Prawa oświatowego, według którego osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana zgłosić organowi lub podmiotowi, o których mowa w ust. 1 i 2, w ciągu 14 dni zmiany w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałe po wpisie do ewidencji. Przepisy ust. 4-12 stosuje się odpowiednio. Istota czynności ewidencyjnych polega zatem na zastępowaniu danych nieaktualnych danymi aktualnymi, a nie prostowaniu uprzednio widniejących, ale już nieaktualnych danych.

Z omówionych wyżej względów Sąd podzielił stanowisko o zaistnieniu w sprawie przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Prawidłowości zaskarżonej decyzji nie podważa przy tym okoliczność, że organ odwoławczy nie wyraził takiego poglądu uchylając wcześniej wydaną decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 września 2023 r. i przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W związku z zarzutem wyrażenia przez organ odwoławczy błędnego poglądu o możliwości osiągnięcia przez stronę oczekiwanych skutków prawnych w drodze powództwa cywilnoprawnego o ustalenie należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że tego rodzaju informacje organu w istocie wykraczają poza zakres wynikający z zasady informowania stron ustanowionej w art. 9 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Niewątpliwie zaś poza zakres niniejszej sprawy wykracza informacja dotycząca środków prawnych przed sądem powszechnym, z których potencjalnie mógłby skorzystać skarżący w sytuacji, gdy w stosownym czasie i aż do 2023 r. nie kwestionował czynności materialno-technicznej polegającej na wpisaniu go w 2015 r. w ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych jako osoby będącej organem prowadzącym. Podniesiony przez skarżącego zarzut pozostaje też bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. W związku z tym i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.