II SA/Rz 833/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-10-23	
Data wpływu	2024-07-10	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie	
Sędziowie	Jolanta Kłoda-Szeliga
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Piotr Godlewski /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6329 Inne o symbolu podstawowym 632	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Sygn. powiązane	I OSK 194/25	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 nr 0 poz 775; art. 10 § 1, art. 79a § 1, § 2, art. 136 § 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 nr 0 poz 390; art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 1b, art. 63 ust. 1, ust. 2, ust. 3; Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi E. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 7 maja 2024 r. nr SKO.405.ŚR.601.316.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 5 marca 2024 r. nr ŚR.524.90.2024.	
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E.Ż. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 7 maja 2024 r. nr SKO.405.ŚR.601.316.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 31 stycznia 2024 r. Skarżący zwrócił się do Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad swoim ojcem M.Ż., ur. [...], legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Decyzją z dnia 5 marca 2024 r. nr ŚR.524.90.2024, Wójt, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.) w związku z art. 17, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.; dalej: "u.ś.r.") oraz art. 63 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429; dalej: "u.ś.w."), odmówił przyznania Skarżącemu prawa do wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że ojciec Skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2024 r., wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [....] na okres do dnia 15 stycznia 2026 r. W orzeczeniu zostało wskazane, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność, a orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 31 października 2017 r. M.Ż. pozostaje w związku małżeńskim, a jego małżonka legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W toku postępowania ustalono, że opiekę nad nim sprawuje syn E.Ż., który zamieszkuje wraz z ojcem. Skarżący jest osobą nieaktywną zawodowo, nie pracuje, nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy, jak też nie prowadzi działalności gospodarczej. Organ podał, że do grudnia 2023 r. Skarżącemu przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne na mocy decyzji SKO w Tarnobrzegu.

Opierając się na powyższych ustaleniach, Wójt stwierdził, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność ojca Skarżącego, co skutkuje niespełnieniem przesłanki, o której mowa w art. 17 pkt 1b u.ś.r.

Z powyższą decyzję nie zgodził się Skarżący, wnosząc odwołanie, w którym podniósł, że kontynuuje opiekę nad ojcem i wniósł o przyznanie wnioskowanego świadczenia.

W wyniku rozpoznania odwołania, SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 7 maja 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w pkt 1 uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta i jednocześnie w pkt 2, odmówiło przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium nie podzieliło argumentacji organu I instancji, co do wystąpienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Przypomniało, że w świetle wyroku Trybunał Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. SKO wskazało, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi bezpośredni skutek, a zawarta w sentencji wyroku derogacja nie powoduje powstania luki konstrukcyjnej, w związku z czym zmodyfikowany przepis 17 ust. 1b u.ś.r. w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu może być stosowany.

W ocenie Kolegium zaistniała jednak inna przesłanka, skutkująca odmową przyznania wnioskowanego świadczenia. Jak wskazał organ odwoławczy, Skarżący złożył oświadczenie, że jest rolnikiem, ale zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 grudnia 2018 r. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 kwietnia 2024 r., z którego wynika, że Skarżący jest zarejestrowany jako producent rolny i nie wnioskuje o przyznanie płatności do gruntów rolnych za 2023 r. Z kolei z pisma Wójta z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr [...] wynika, Skarżący złożył w dniu 15 lutego 2024 r. wniosek o zwrot podatku akcyzowego i zwrot ten został mu przyznany.

W ocenie SKO z powyższego wynika, że Skarżący - wbrew złożonemu oświadczeniu - nie zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na gruntach rolnych przekraczających powierzchnię 1 ha i z tego tytułu otrzymał zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Kolegium zaznaczyło, że konstrukcja prawna tych form wsparcia jest taka, że przysługuje tylko rolnikowi (art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027) oraz producentowi rolnemu (art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej). Inne podmioty, w tym nieaktywny zawodowo rolnik (producent rolny), tej pomocy otrzymać nie mogą. Nie jest możliwe pobieranie tych form wsparcia, jeśli nie prowadzi się gospodarstwa rolnego. Okoliczności te oznaczają z kolei, że Skarżący nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu u.ś.r., a zatem nie spełnił przesłanki z art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- art. 17 u.ś.r. poprzez błędne uznanie, że nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego i brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego podczas, gdy olej napędowy nie był wykorzystywany do produkcji rolnej, a jedynie do koszenia trawy i utrzymania nieruchomości w stanie zapobiegającym powstanie pożaru, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji w sprawie zwrotu podatku akcyzowego;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na błędnym ustaleniu, że w dalszym ciągu prowadzi gospodarstwo rolne, podczas gdy od 2018 r. zaprzestał takiej działalności, i tym samym błędnej i dowolnej ocenie organu, że pobrany zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na 2024 r. kwalifikuje Skarżącego jako producenta rolnego, podczas gdy olej napędowy nie był wykorzystywany do produkcji rolnej, a wniosek o zwrot podatku akcyzowego został złożony omyłkowo z powodu błędnej interpretacji przepisów ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.

Na podstawie powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że wobec zaistniałej pomyłki i błędnej interpretacji ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. uchylił w całości decyzję z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], a dotacja w kwocie 492,08 zł za 2024 r. została zwrócona w całości. W związku z powyższym aktualnie nie zachodzą przeszkody do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w tej sprawie.

W piśmie procesowym z 19 lipca 2024r. Skarżący podtrzymał swą argumentację dotyczącą zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, dołączając również kopię decyzji Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. o uchyleniu decyzji w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie została objęta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd Organu I instancji co do podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentacja Organu I instancji, który oparł decyzję odmowną m.in. na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wypada przypomnieć, że - na dzień wydania zaskarżonej decyzji - prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16, wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu, tj. wyrok WSA w Lublinie z 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 55/19; wyrok z 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 87/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 174/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 lutego 2022 r., II SA/Lu 20/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r., II SA/Lu 185/22).

Sąd podziela zatem trafność oceny Organu odwoławczego w zakresie wyeliminowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako przesłanki odmowy przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jakkolwiek SKO zakwestionowało prawidłowość powołanej argumentacji Organu I instancji o niemożności ustalenia daty powstania niepełnosprawności u niepełnosprawnego ojca Skarżącego, to ostatecznie odmówiło Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na brak spełnienia określonego w cyt. art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. wymogu zaprzestania prowadzenia przez wnioskodawcę, gospodarstwa rolnego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że jak wynika z uzasadnienia decyzji Organu I instancji, wniosek Skarżącego został złożony na zasadzie kontynuacji prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, przewidzianej w art. 63 ust. 2 i ust. 3 u.ś.w. Jak wskazano w decyzji Organu I instancji, Skarżący na podstawie decyzji SKO w Tarnobrzegu pobierał świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem do grudnia 2023r. Następnie złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 31 stycznia 2024r. przedkładając nowe orzeczenie z [...] stycznia 2024r. o przyznaniu M.Ż. znacznego stopnia niepełnosprawności do 15 stycznia 2026r.

Co do zasady, jak stanowi art. 63 ust 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z art. 63 ust. 2 u.ś.w., osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.

Z kolei stosownie do art. 63 ust. 3 u.ś.w. osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.

Zatem nowe warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2024 r. i dotyczą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Zamiarem ustawodawcy nie było natomiast pozbawianie praw już nabytych osób, które do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne pobierały. Wskazuje na to treść art. 63 ust. 2 i ust. 3 u.ś.w., jak również treść uzasadnienia do projektu ustawy o świadczeniu wspierającym, w którym wskazano m.in., że: "Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego" (zob. Uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o świadczeniu wspierającym, druk nr 3130 Sejm RP IX kadencji). W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym.

Jak wynika natomiast z art. 63 ust. 3 u.ś.w., który miał zastosowanie w przypadku Skarżącego, warunkiem zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach dotychczasowych jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Przepis art. 63 ust. 3 miał ograniczyć sytuacje występowania z wnioskami o świadczenie pielęgnacyjne bez ograniczenia terminu do składania wniosków. Stąd też ustawodawca wprowadził zastrzeżenie, że wnioski muszą być złożone w określonym terminie od daty utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności - najpierw wniosek o nowe orzeczenie o stwierdzenie niepełnosprawności, a następnie wniosek o świadczenie pielęgnacyjne.

W niniejszej sprawie z porównania daty wydania nowego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz daty złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wynika, że terminy 3 – miesięczne, o których mowa w art. 63 ust. 3 u.ś.w. zostały przez Skarżącego zachowane. Zatem podstawowy warunek zachowania ciągłości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został przez Skarżącego spełniony.

W toku postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego SKO stwierdziło, że przez Skarżącego nie została spełniona przesłanka zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. W tym zakresie Kolegium powołało się po pierwsze na informację uzyskaną z ARiMR, wskazując, że wynika z niej, iż Skarżący jest zarejestrowany jako producent rony i nie wnioskował o przyznanie płatności rolnych za 2023 rok. Należy zwrócić uwagę, że z informacji przedstawionej przez ARiMR wynika w istocie, że Skarżący ostatni wniosek o przyznanie pełatności złożył w roku 2017r. Wskazany przez Agencję ostatni rok ubiegania się przez Skarżącego o przyznanie płatności zbiega się z podaną przez Skarżącego we wniosku datą zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego – tj. 1 stycznia 2018r. Data ta związana jest z poprzednim ubieganiem się o świadczenie pielęgnacyjne, które zostało przyznanie do grudnia 2023r. Jak wynika natomiast z przedłożonego orzeczenia o przyznaniu ojcu Skarżącemu znacznego stopnia niepełnosprawności, stopień ten został przyznany 31 października 2017r. Należy również wziąć pod uwagę dowód z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego z którego wynika, że Skarżący nadal sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem w sposób zgodny ze wskazaniami orzeczenia.

W ocenie Sądu wskazany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ostatni rok przyznania płatności (2017) w zestawieniu z podaną we wniosku data zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego (1 stycznia 2018r.) oraz datą ustalenia stopnia niepełnosprawności ojca Skarżącego (31 października 2017r.) wskazuje, że Skarżący z dniem 1 stycznia 2018r. zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego. W kwestii pobrania zwrotu podatku akcyzowego wliczonego w cenie oleju napędowego za 2024 rok należy wskazać, że jak wynika z akt sądowych, Skarżący po otrzymaniu zaskarżonej decyzji zwrócił się do Wójta Gminy B. z wnioskiem o uchylenie decyzji w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego, który to wniosek został uwzględniony decyzją z 13 czerwca 2024r. W tym samym dniu doszło również do zwrotu dotacji. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że SKO w Tarnobrzegu mimo przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w trybie art. 136 § 1 k.p.a. nie zawiadomiło Skarżącego na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym przez Kolegium materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. O tym, że pobieranie zwrotu podatku akcyzowego w cenie oleju napędowego pozostaje w kolizji z możliwością przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżący dowiedział się z treści zaskarżonej decyzji.

Na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek wszechstronnego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwanie nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Dodatkowo na podstawie art. 79a § 1 k.p.a. ustawodawca przewidział, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Stosownie do art. 79a § 2 k.p.a., w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1. W ocenie Sądu Organ II instancji nie uczynił zadość temu obowiązkowi.

W ocenie Sądu ocena co do zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego winna być dokonana w oparciu o wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. W niniejszej sprawie z jednej strony z informacji ARiMR wynika, że Skarżący nie korzysta z świadczeń finansowych związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego od wskazanej we wniosku daty zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z drugiej strony w 2024r. Skarżący pobrał zwrot podatku akcyzowego jednakże okoliczność ta jest już nieaktualna na dzień wyrokowania w związku z uchyleniem decyzji i zwrotem dotacji. Okoliczność pobrania zwrotu podatku akcyzowego istniała na dzień wydania zaskarżonej decyzji jednak należy wziąć pod uwagę, że Skarżący na etapie postępowania odwoławczego został pozbawiony możliwości zapoznania się z nowy materiałem dowodowym zgromadzonym przez Kolegium i wypowiedzenia się co do jego treści. W ocenie Sądu mając na uwadze całokształt okoliczności oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należało przyjąć, że Skarżący wykazał zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego na dzień 1 stycznia 2018r. gdyż znajduje ono oparcie w informacji ARiMR z 22 kwietnia 2024r., z której wynika, że Skarżący o przyznanie płatności z tytułu prowadzenia działalności rolniczej ubiegał się po raz ostatni w 2017 roku. Natomiast kwestia nienależnego pobrania zwrotu podatku akcyzowego winna być rozpatrywana w ramach art. 9 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1948).

Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Organu I instancji.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Organ I instancji na podstawie art. 153 P.p.s.a. związany będzie przedstawioną powyżej oceną prawną co do tego, że data ustalenia niepełnosprawności nie może stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz co do przedstawionej powyżej kwestii zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.