drukuj    zapisz    Powrót do listy

6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, Egzekucyjne postępowanie, Dyrektor Izby Skarbowej, Oddalono skargę, III SA/Wa 778/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-11-10, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SA/Wa 778/09 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2009-11-10 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Jerzy Płusa /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Długosz-Szyjko
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 461/10 - Wyrok NSA z 2011-08-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968 art. 18, art. 33 pkt 2, art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 8, art. 9, art. 11, art. 6 oraz art. 124 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. Spółka Partnerska z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów wniesionych do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę

Uzasadnienie

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez – K. Spółka Partnerska z siedzibą w W. - zwaną dalej "Skarżącą", na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn, zm.) - powoływanej dalej jako "k.p.a.", oraz art. 18 i art. 34 § 4 i 5 w zw. z art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał na podstawie następującego stanu faktycznego.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. - zwany dalej "Dyrektorem UKS", określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wymienione miesiące 2001 r. w łącznej kwocie należności głównej 84.023 zł.

W dniu 20 września 2006 r. Skarżąca złożyła do Dyrektora UKS wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w całości oraz o przyjęcie zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę w formie depozytu w gotówce.

Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., na mocy art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej, Dyrektor UKS odmówił wstrzymania wykonania decyzji oraz odmówił przyjęcia zabezpieczenia wykonania tej decyzji.

Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i odmówił wstrzymania wykonania decyzji oraz przyjęcia zabezpieczenia wykonania wynikającego z niej zobowiązania.

W dniu 24 października 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., działając jako wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 r., a następnie działając jako organ egzekucyjny, nadał im klauzulę o skierowaniu do egzekucji. Zawiadomieniem z dnia 31 października 2006 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżącej. Zawiadomienie doręczono Bankowi i Skarżącej tego samego dnia, przy czym do zawiadomienia doręczonego Skarżącej dołączono odpisy tytułów wykonawczych. Egzekucja z rachunku bankowego okazała się skuteczna, co potwierdza zrealizowanie przez Bank w dniu 9 listopada 2006 r. w całości przedmiotowego zajęcia.

Pismem z dnia 9 listopada 2006 r. Skarżąca wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych oraz wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów. Wniesione zarzuty oparła na podstawie wymienionej w art. 33 pkt 6 oraz pkt 10 u.p.e.a. Zdaniem Skarżącej, egzekucja jest niedopuszczalna, ponieważ złożyła ona do Dyrektora UKS wniosek o przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2006 r. w trybie art. 224a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co skutkuje obowiązkiem uwzględnienia wniosku i wstrzymania wykonania decyzji. Skarżąca powołując się na treść powyższego przepisu oraz art. 33d pkt 6 Ordynacji podatkowej stwierdziła, że samo złożenie wniosku o przyjęcie zabezpieczenia uniemożliwia wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Jej zdaniem, za stanowiskiem takim przemawia również art. 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Wyjaśniła, że poprzez złożenie zabezpieczenia w gotówce w trybie art. 224a Ordynacji podatkowej, chciała zabezpieczyć w całości interes fiskalny Skarbu Państwa, zachowując prawo do kwestionowania decyzji bez wszczynania postępowania egzekucyjnego, które powoduje obciążenie zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi. Według Skarżącej, postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte przed odebraniem przez nią postanowienia wydanego w trybie art. 33g Ordynacji podatkowej uwzględniającego wnioski o przyjęcie zabezpieczenia i przed upływem terminu do wpłacenia zabezpieczenia określonego przez Dyrektora UKS w tym postanowieniu, a zatem niedopuszczalne było wszczęcie egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sytuacji, gdy Dyrektor UKS nie uwzględnił wniosku o przyjęcie zabezpieczenia.

Ponadto Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wobec błędnego wskazania w tytułach wykonawczych podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r., działając jako wierzyciel, uznał ww. zarzuty za niezasadne.

Na powyższe postanowienie Skarżąca w dniu 12 grudnia 2006 r. wniosła zażalenie, w którym zażądała uchylenia postanowienia oraz uwzględnienia zarzutów i umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zwrotu wyegzekwowanych kwot.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W..

Po rozpoznaniu skargi wniesionej na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1020/07 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.

W pierwszej kolejności Sąd podkreślił, iż zaskarżone postanowienie wydano w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, ale w ramach stanowiska wierzyciela wyrażonego w tym zakresie, a nie stanowiska organu egzekucyjnego. Następnie Sąd odniósł się do specyfiki stanu faktycznego niniejszej sprawy polegającej na tym, iż wierzycielem, który skierował tytuły wykonawcze do egzekucji administracyjnej był Naczelnik Urzędu Skarbowego W. i bezspornym jest, że organem egzekucyjnym, który wszczął postępowanie egzekucyjne był ten sam Naczelnik Urzędu Skarbowego W.. Sąd uznał zatem, że wydanie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. a także poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych przez Stronę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym było bezprzedmiotowe, ponieważ wierzycielem i organem egzekucyjnym w tej sprawie był ten sam podmiot.

Po zapoznaniu się z ww. wyrokiem Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2007 r. oraz umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. za niezasadny uznał zarzut dotyczący niedopuszczalności egzekucji - art. 33 pkt 6 u.p.e.a. oraz zarzut z art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. dotyczący wskazania w tytułach wykonawczych podstawy prawnej niewymienionej w decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r.

Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie zarzucając naruszenie:

- art. 33 pkt 2 u.p.e.a., poprzez błędne uznanie, iż niezasadne są zarzuty Skarżącej wskazujące, iż egzekucja administracyjna prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych jest przedwczesna (a więc niedopuszczalna), wobec złożenia przez Skarżącą wniosków o przyjęcie zabezpieczenia wykonania, a następnie wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 224a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej;

- art. 8 oraz art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez podejmowanie przez organ egzekucyjny czynności (zaniechanie podjęcia przez organ egzekucyjny czynności), które naruszają zasadę zaufania do organów państwa oraz zasadę działania na podstawie przepisów prawa.

Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zostało wydane w oparciu o art. 33 pkt 6 i pkt 10 u.p.e.a., gdyż na przesłanki określone w tych przepisach powołała się Skarżąca wnosząc zarzuty.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że mimo, iż Skarżąca w zażaleniu powołała się na naruszenie przez organ egzekucyjny art. 33 pkt 2 u.p.e.a., to przytoczona przez nią argumentacja odnosząca się do przedwczesnego wszczęcia egzekucji jest taka sama jak podniesiona w zarzutach, a dotycząca art. 33 pkt 6 tej ustawy. W związku z powyższym, organ uznał, iż w zażaleniu Skarżąca podtrzymuje zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej określony w art. 33 pkt 6 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy w danej sprawie nie można zastosować egzekucji administracyjnej, czyli np. gdy obowiązek podlega egzekucji sądowej albo gdy egzekucję administracyjną wszczęto wobec osoby korzystającej z immunitetu itp. Zdaniem organu odwoławczego, art. 33 pkt 6 u.p.e.a. dotyczy niedopuszczalności egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Obowiązek objęty postępowaniem egzekucyjnym wszczętym na podstawie tytułów wykonawczych to podatek od towarów i usług, który zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jako podatek podlega egzekucji administracyjnej, a więc w sensie formalnym jego egzekucja w trybie administracyjnym jest dopuszczalna.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał ponadto, iż art. 29 u.p.e.a stanowi, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wierzyciel w tytule wykonawczym oświadcza, iż obowiązek w nim określony jest wymagalny i to oświadczenie wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie Skarżąca argumentowała zarzut niedopuszczalności egzekucji faktem złożenia wniosku o przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż decyzję tę doręczono Skarżącej w dniu 18 września 2006 r., a zatem obowiązek zapłaty wynikających z niej kwot był wymagalny z tym momentem, a na podstawie decyzji mogło zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne.

Tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu 24 października 2006 r., a więc po doręczeniu decyzji i do tego czasu nie doszło również do przyjęcia na wniosek strony zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji.

Dalej Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że na podstawie art. 224a Ordynacji podatkowej organ nie ma obowiązku przyjęcia zabezpieczenia proponowanego przez stronę i wstrzymania na jej wniosek wykonania decyzji. Samo złożenie wniosku nie przesądza o przyjęciu zabezpieczenia, nie wstrzymuje wykonania decyzji, ani też nie czyni bezprzedmiotowym postępowania egzekucyjnego.

W ocenie organu odwoławczego, nie znajduje również uzasadnienia twierdzenie Skarżącej, iż podejmowane przez organ egzekucyjny czynności naruszają zasadę prowadzenia postępowania przez organ państwa w sposób budzący zaufanie, ponieważ istniały podstawy prawne do wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych oraz dokonania na ich podstawie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W sprawie nie naruszono także zasady działania na podstawie przepisów prawa.

Przechodząc do zarzutu dotyczącego błędnego wskazania podstawy prawnej w tytułach wykonawczych, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), można pojmować w ten sposób, że chodzi tu o podanie aktu prawnego (prawa materialnego), na podstawie którego wydano decyzję administracyjną lub też przytoczenie samej decyzji. Pełną realizacją tego przepisu byłoby podanie obu tych elementów. Nie dotyczy to sytuacji, gdy podstawą egzekucji jest przepis prawa (bez potrzeby wydawania decyzji), z którego wprost wynikają obowiązki. Wówczas tylko ten akt będzie stanowił podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. Organ odwoławczy zauważył, iż na obu tytułach wykonawczych widnieje nie tylko podstawa prawna ich wystawienia, którą stanowi decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r., ale również akty normatywne, na podstawie których wydano przedmiotową decyzję.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

1) art. 124 § 1 i 2 k.p.a., a także art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez:

- niewskazanie pełnej podstawy prawnej orzeczenia, w tym poprzestanie na błędnym wskazaniu art. 33 pkt 6 u.p.e.a. w sytuacji, gdy Skarżąca w zażaleniu jako podstawę prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - wskazała przepis art. 33 pkt 2 u.p.e.a.,

nieprzedstawienie w uzasadnieniu faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia w zakresie postawionego przez Skarżącą zarzutu z art. 33 pkt 2 u.p.e.a.;

2) art. 33 pkt 2 u.p.e.a, poprzez błędne uznanie, iż niezasadne są zarzuty Skarżącej wskazujące, iż egzekucja administracyjna prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych jest przedwczesna (a więc niedopuszczalna) wobec złożenia przez Skarżącą wniosku o przyjęcie zabezpieczenia decyzji a następnie wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora UKS z dnia [...] sierpnia 2006 r., co do którego wniosku postępowanie nie zostało jeszcze zakończone ostatecznym (prawomocnym) orzeczeniem organu podatkowego (sądu administracyjnego), co w chwili wystawienia tytułów wykonawczych czyniło bezprzedmiotowym (uniemożliwiało) prowadzenie egzekucji, gdyż Skarżąca nie uchylała się od wykonania obowiązków wynikających z decyzji - ustalenie, iż "dłużnik uchyla się od wykonania obowiązków" jest konieczne dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co wynika wprost z art. 1 pkt 1 oraz art. 6 § 1 u.p.e.a.;

art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., poprzez uznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej za prawidłowe wskazania w tytułach wykonawczych - podstawy prawnej niewymienionej w decyzji Dyrektora UKS z dnia [...] sierpnia 2006 r.;

art. 8 i art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez podejmowanie przez organ egzekucyjny czynności (zaniechanie podjęcia przez organ egzekucyjny czynności), które naruszają zasadę postępowania przez organ państwa w sposób budzący zaufanie do organów państwa oraz zasadę działania na podstawie przepisów prawa.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła obszerną argumentację na poparcie powyższych zarzutów oraz podtrzymała argumentację prezentowaną na poprzednich etapach postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Niezasadne są te wszystkie zarzuty skargi (sformułowane w jej pkt 1), które dotyczą braku wskazania w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. art. 33 pkt 2 u.p.e.a. oraz braku przedstawienia w uzasadnieniu tego postanowienia podstaw prawnych i faktycznych nieuwzględnienia zarzutu Skarżącej opartego na powyższym przepisie.

Należy zwrócić uwagę, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, iż nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Obowiązuje siedmiodniowy termin na zgłaszanie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Skarżąca w doręczonych jej tytułach wykonawczych o terminie tym została pouczona. W związku z powyższym, co do zasady, nie jest możliwe formułowanie nowych zarzutów na późniejszych etapach postępowania, gdyż prowadziłoby do obejścia wspomnianego wyżej siedmiodniowego terminu. Innymi słowy, postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie.

W powyższym kontekście trafne jest więc spostrzeżenie rozpatrującego zażalenie Skarżącej Dyrektora Izby Skarbowej, iż zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wydane zostało w oparciu o art. 33 pkt 6 i 10 u.p.e.a., albowiem na przesłanki wynikające z tych właśnie przepisów powołała się Skarżąca wnosząc zarzuty w piśmie z dnia 9 listopada 2006 r.

Niezależnie od powyższego, słusznie również organ odwoławczy zwraca uwagę, iż w istocie rzeczy, podnoszona przez Skarżącą w zażaleniu argumentacja na poparcie wskazanego w tym zażaleniu zarzutu z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. jest w pełni tożsama z argumentacją przytoczoną we wspomnianym wyżej piśmie z dnia 9 listopada 2006 r. jako uzasadnienie zarzutu opartego na podstawie z art. 33 pkt 6 u.p.e.a, co dawało powód do uznania, iż w zażaleniu Skarżąca nie formułuje nowych zarzutów, lecz podtrzymuje zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym.

W obu tych pismach, tj. w piśmie zawierającym zarzuty i w zażaleniu Skarżąca powoływała się na to samo zdarzenie - uniemożliwiające jej zdaniem, prowadzenie wobec niej postępowanie egzekucyjnego i czyniące to postępowanie bezprzedmiotowym - czyli złożenie przez Skarżącą w dniach 19 i 20 września 2006 r. wniosków o przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji Dyrektora UKS z dnia [...] sierpnia 2006 r. Jedyną zasadniczą różnicą było właśnie wskazanie innej podstawy prawnej, czyli zamiast art. 33 pkt 6 u.p.e.a. - art. 33 pkt 2 tej ustawy oraz zastąpienie stwierdzenia, iż "egzekucja była niedopuszczalna" zwrotem, że "egzekucja była przedwczesna (a więc niedopuszczalna)", co na etapie skargi uzupełnione jeszcze zostało uwagą nawiązującą właśnie do treści art. 33 pkt 2 u.p.e.a., iż przedwczesne wszczęcie egzekucji jest równoznaczne z brakiem wymagalności.

W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy nie jest również zasadny ten argument Skarżącej przytoczony na poparcie jej zarzutów odnośnie braku odniesienia się w zaskarżonym postanowieniu przez Dyrektora Izby Skarbowej do zarzutu z art. 33 pkt 2 u.p.e.a., w którym wskazuje się, iż to do Skarżącej należy zgłoszenie zarzutu, natomiast jego prawidłowa kwalifikacja prawna należy do organu egzekucyjnego. Wnosić by można z tego, iż zdaniem Skarżącej, to błędne powołanie się przez nią na niewłaściwy przepis czyli art. 33 pkt 6, zamiast art. 33 pkt 2 (o czym mowa jest w skardze) powinno być "z urzędu wychwycone" przez organ egzekucyjny i uwzględnione w treści stanowiska co do zgłoszonych zarzutów. Tyle tylko, że w zawierającym zarzuty piśmie z dnia 9 listopada 2006 r. wyraźnie była jednak mowa o istniejącej zdaniem autorów tego pisma niedopuszczalności egzekucji, wyraz "niedopuszczalna" został wręcz podkreślony, zaś autorami tymi byli dwaj radcowie prawni oraz adwokat. Trudno zatem wymagać od organu egzekucyjnego, aby ten wbrew wyraźnemu wskazaniu wynikającemu z powyższego pisma potraktował zawarty w nim zarzut jako oparty na art. 33 pkt 2 u.p.e.a.

Zastrzeżenia Skarżącej odnoszące się do uzasadnienia zaskarżonego postanowienia są bezzasadne również z tego powodu, że Dyrektor Izby Skarbowej, podobnie zresztą jak wcześniej organ egzekucyjny, nie poprzestał jedynie na wyjaśnieniu, iż niedopuszczalność egzekucji, o czym mowa jest w art. 33 pkt 6 u.p.e.a., dotyczy przede wszystkich względów formalnych, a więc sytuacji, gdy w danej sprawie w ogóle nie można zastosować egzekucji administracyjnej (np. gdy obowiązek podlega egzekucji sądowej lub gdy egzekucja dotyczy osoby korzystającej z immunitetu), lecz odniósł się w sposób wystarczający do argumentów Skarżącej i wyjaśnił w dostatecznym stopniu, z jakich powodów uważa, iż w stanie faktycznym i prawnym istniejącym w rozpoznawanej sprawie powoływane przez Skarżącą okoliczności polegające na złożeniu przez nią wniosku o przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji i podejmowane w ramach postępowania dotyczącego tego wniosku rozstrzygnięcia organów podatkowych, nie stanowiły przeszkody do wszczęcia i prowadzenia w stosunku do Skarżącej egzekucji administracyjnej.

Niezależnie od samego faktu, iż stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w powyższym zakresie było zawarte w zaskarżonym postanowieniu, co czyni bezzasadnymi zarzuty odnoszące się do uzasadnienia tego postanowienia, to ponadto, zdaniem Sądu, stanowisko to jest także co do swej istoty prawidłowe i nie narusza prawa.

Przede wszystkim należy podzielić pogląd Dyrektora Izby Skarbowej, a także Naczelnika Urzędu Skarbowego W., iż samo złożenie przez Skarżącą wniosku o przyjęcie zabezpieczenia nie wywołało skutku prawnego w postaci wstrzymania wykonania decyzji, a w konsekwencji niemożności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Pogląd przeciwny prezentowany przez Skarżącą i oparty na twierdzeniu, iż samo złożenie takiego wniosku czyni bezprzedmiotowym (uniemożliwia) wszczęcie postępowania egzekucyjnego - nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Tym bardziej nie znajduje takiego oparcia stanowisko Skarżącej, iż do momentu ostatecznego/prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej przyjęcia zabezpieczenia - przez co jak należy wnosić, Skarżąca rozumie dwuinstancyjne postępowanie administracyjne oraz dwuinstancyjne postępowanie sądowe (w przypadku skorzystania przez nią z przysługujących jej środków zaskarżenia - co Skarżąca czyniła) - nie istniała możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a wszelkie czynności dokonane w postępowaniu egzekucyjnym są nieważne.

W stanie prawnym obowiązującym w okresie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymywało wykonania tej decyzji (art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej). O ile zatem nie nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji, możliwe i dopuszczalne było wykonanie, także przymusowe w drodze egzekucji administracyjnej - decyzji nieostatecznej.

Oznacza to w rozpoznawanej sprawie, iż od momentu doręczenia Skarżącej decyzji Dyrektora UKS z dnia [...] sierpnia 2006 r. dopuszczalnym było przystąpienie do jej wykonania w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji i nie stało temu na przeszkodzie ani wniesienie przez Skarżącą odwołania od tej decyzji, ani samo złożenie wniosku o przyjęcie zabezpieczenia jej wykonania.

Ponadto dodać należy, iż egzekucja w niniejszej sprawie prowadzona była na skutek wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług, a więc zobowiązania, które powstaje z mocy prawa. W takim przypadku wydawana decyzja ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza fakt istnienia takiego zobowiązania w wysokości wynikającej z przepisów prawa. Jeżeli więc, a tak było w rozpoznawanej sprawie, Skarżąca w składanych przez nią deklaracjach podatkowych nie wykazała podatku w prawidłowej wysokości i nie uiściła go w przewidzianym w przepisach terminie, oznacza to, iż obiektywnie rzecz biorąc po stronie Skarżącej istniała zaległość podatkowa. Jak więc trafnie wskazuje organ egzekucyjny, pozostawanie przez stronę w zwłoce z zapłatą należności pieniężnej, bez względu na przyczyny, które stan taki spowodowały, skutkuje obowiązkiem podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do wykonania zobowiązania. Nie ma więc podstaw, aby przyjąć, iż Skarżąca nie spełniała kryteriów pozwalających uznać ją za zobowiązanego w rozumieniu przepisów u.p.e.a. (art. 1a pkt 20), jak też, aby na przeszkodzie w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego stały ogólne unormowania zawarte w art. 1 pkt 1 i art. 6 § 1 u.p.e.a. nawiązujące w swej treści do okoliczności uchylania się zobowiązanego od wykonania ciążących na nim obowiązków. Gdyby zamiarem ustawodawcy było doprowadzenie do sytuacji, w której samo złożenie wniosku o przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji czyniłoby niedopuszczalnym wszczęcie egzekucji, to niewątpliwie dano by temu normatywny wyraz. Skoro więc z obowiązujących przepisów nie wynika, aby sam fakt złożenia wniosku o przyjęcie zabezpieczenia w trybie art. 224a § 1 Ordynacji podatkowej stał na przeszkodzie wszczęciu i prowadzeniu postępowania egzekucyjnego, a ponadto w obowiązującym wówczas stanie prawnym wykonaniu podlegały także decyzje nieostateczne, to nie ma podstaw aby uznać, iż skorzystanie przez wierzyciela z przysługujących mu uprawnień w postaci możliwości wystawienia w takiej sytuacji tytułów wykonawczych, a następnie prowadzenie na ich podstawie egzekucji, stanowiło naruszenie art. 6 k.p.a - ustanawiającego zasadę praworządności, czyli działania przez organy administracji na podstawie przepisów prawa, jak też art. 8 k.p.a. - dotyczącego obowiązku organów administracji prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa.

Jeżeli chodzi natomiast o spór pomiędzy Dyrektorem Izby Skarbowej a Skarżącą odnośnie kwestii, czy organ podatkowy ma obowiązek przyjęcia zabezpieczenia proponowanego przez stronę - jak twierdzi Skarżąca, czy też może odmówić przyjęcia takiego zabezpieczenia, jak dowodzi organ podatkowy, dotyczy on innego postępowania - w przedmiocie przyjęcia zabezpieczenia, w którym to postępowaniu Skarżącej służyły odrębne środki zaskarżenia (z których Skarżąca korzystała). W związku z tym, powyższa kwestia nie może stanowić przedmiotu oceny Sądu w niniejszej sprawie, która dotyczy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne jest jedynie to, iż w okresie, kiedy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej oraz wyegzekwowana została kwota dochodzonej od niej należności z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 r., nie miało miejsca wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora UKS z dnia [...] sierpnia 2006 r., która to decyzja stanowiła podstawę wystawienia tytułów wykonawczych i przeprowadzonej wobec Skarżącej egzekucji administracyjnej.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., stwierdzić należy, iż w kwestionowanych tytułach wykonawczych wystawionych na formularzach sporządzonych według ustalonego wzoru, w rubryce "akt normatywny stanowiący podstawę do wydania orzeczenia (...)" obok wskazania Ordynacji podatkowej, istotnie błędnie powołano się na art. 109 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług z 2004 r. - niewymieniony w podstawie prawnej egzekwowanej decyzji. Natomiast w rubryce "podstawa prawna należności" wskazano oznaczenie stosownej decyzji organu kontroli skarbowej. W ocenie Sądu, dla zrealizowania wynikającego z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wymogu podania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku nie jest konieczne wyliczenie w tytule wykonawczym wszystkich przepisów prawa procesowego i prawa materialnego (skądinąd bardzo licznych w rozpoznawanej sprawie), które stanowiły podstawę prawną wydania egzekwowanej decyzji podatkowej. Zatem pomimo powyższego uchybienia, wystawione tytuły wykonawcze odwołujące się w swojej treści wprost do powyższej decyzji Dyrektora UKS z dnia [...] sierpnia 2006 r. mogły stanowić podstawę prowadzenia egzekucji.

Sformułowany w końcowej części skargi zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. oparty jest na twierdzeniu, iż z rażącym naruszeniem art. 224a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej odmówiono uwzględnienia w pełni słusznego i zasadnego wniosku Skarżącej a następnie wszczęto postępowanie egzekucyjne przed ostatecznym (prawomocnym) zakończeniem postępowania w sprawie wniosku o przyjęcie zabezpieczenia. Zarzut ten jest nieuzasadniony, gdyż jak wskazywano to już wcześniej, kwestia przyjęcia zabezpieczenia jest przedmiotem odrębnego postępowania, w którym Skarżącej służą stosowne środki zaskarżenia, a więc prawidłowość rozstrzygnięć wydawanych w tamtym postępowaniu nie może podlegać ocenie w rozpoznawanej sprawie, a ponadto, o czym także była już mowa, z obowiązujących przepisów nie wynika, aby wszczęcie postępowania egzekucyjnego uzależnione było od uprzedniego rozstrzygnięcia przez dwie instancje administracyjne, a w przypadku skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, dwie instancje sądowe - sprawy dotyczącej wniosku o przyjęcie zabezpieczenia.

Mając na względzie powyższe rozważania i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.



Powered by SoftProdukt