Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych -skargę oddala-

II SA/Rz 1132/16

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi MR w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (WINB) z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] i nakazująca MR oraz ES, ES wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu okna w budynku inwentarskim na działce na 180 od strony granicy z działką nr 197 oraz zamurowanie tego otworu pustakami szklanymi lub innym materiałem niepalnym celem stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego w terminie do dnia 31 maja 2014 r.

W jej podstawie prawnej organ powołał art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie obowiązuje tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) dalej: "k.p.a.".

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych.

Po przeprowadzeniu kontroli na działce nr 197 w [...], PINB w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nakazał JI wykonanie ściany przeciwpożarowej murowanej w budynku stodoły od strony działki nr 180. Po uchyleniu tego rozstrzygnięcia przez WINB w [...] (decyzja z dnia [...] stycznia 2006 r.), decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. PINB w [...] ponownie nakazał JI wykonanie ściany murowanej pełnej w budynku stodoły usytuowanej na działce nr 197 na całej długości pomiędzy istniejącymi filarami, od strony działki nr 180, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez WINB w [...], decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Ta ostatnia decyzja została zaskarżona przez JI do WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z 24 stycznia 2008 r. sygn. II SA/Rz 366/07, oddalił skargę. Orzeczenie to zostało następnie uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1154/08, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. NSA uznał bowiem, że WSA w Rzeszowie zaakceptował niekompletne ustalenia faktyczne organów nadzoru budowlanego, a przez to przyjął błędne wnioski wyznaczające osnowę zaskarżonego rozstrzygnięcia tych organów. Z ustaleń tych wynikało, że stodoła JI usytuowana na działce nr 197 i budynek inwentarski MR na działce nr 180 zostały wzniesione na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednak oba usytuowane są niezgodnie z obowiązującymi w dacie budowy przepisami w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, w szczególności w zakresie odległości pomiędzy nimi, przez co naruszają one warunki określone w decyzjach o pozwoleniu na budowę. Ponieważ obiekty te nie zostały wzniesione w warunkach samowoli budowlanej, do obiektów tych nie ma zastosowania przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.), lecz przyjęty przez organy tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. NSA nie zgodził się jednak z tym, że toczące się postępowanie dotyczyło jedynie stodoły na działce nr 197, skoro usytuowanie budynku na działce 180 również naruszało przepisy. Dlatego toczące się postępowanie powinno dotyczyć obu obiektów, a obowiązki nakładane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane powinny w różnym stopniu odnosić się do obu inwestorów, czy też właścicieli budynków zbudowanych z naruszeniem prawa. Jak wynikało bowiem z pisma Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 22 lipca 2005 r., do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wystarczałoby, aby jeden z budynków posiadał od strony budynku sąsiedniego ścianę przeciwpożarową bez otworów. Dlatego organy powinny rozważyć, czy nie należałoby skorzystać z możliwości zawarcia ugody pomiędzy stronami w przedmiocie tego, który z budynków będzie miał ścianę przeciwpożarową, ponieważ ugoda taka mogłaby przyspieszyć postępowanie i pozwolić stronom na wybranie najbardziej korzystnego dla nich rozwiązania finansowego. NSA zwrócił również uwagę, że przy rozstrzygnięciu sprawy nie wzięto pod uwagę, który z budynków został zbudowany wcześniej, ponieważ okoliczność ta ma wpływ na późniejszą lokalizację innego budynku.

Po ponownym rozpoznaniu skargi JI WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. II SA/Rz 691/09, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję PINB w [...] z dnia [...] listopada 2006 r. stwierdzając, że kontrolowane decyzje wydano bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a ponadto nałożono obowiązki tylko na jedną ze stron pomimo, że oba obiekty wzniesiono z naruszeniem prawa. Polecono zatem rozważenie możliwości łącznego nałożenia obowiązków na strony, które eliminowałyby stan niezgodności z prawem i doprowadzały istniejącą sytuację do stanu zgodnego z prawem, w tym przez nakłonienie stron do zawarcia ugody, przy uwzględnieniu czasu realizacji obiektów.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2012 r., PINB w [...] nałożył na AR i MR obowiązek demontażu okna od granicy działki nr 197 i zamurowanie tego otworu celem stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone w postępowaniu odwoławczym decyzją WINB w [...] z [...] lipca 2012 r. z uwagi na uchybienia natury procesowej. Organ odwoławczy zarzucił prowadzenie postępowania w zakresie działki nr 180 na podstawie dokumentów wytworzonych w postępowaniu dotyczącym budowy stodoły na działce nr 197. Odniósł się też do zarzutów MR w zakresie stosowania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wskazując, że mają one zatasowanie wyłącznie w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy w niniejszej sprawie inwestor posiadał pozwolenie na budowę budynku inwentarskiego na działce 180

W następnie prowadzonym postępowaniu, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], PINB w [...] nałożył na MR oraz ES, ES (następców prawnych AR) obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na demontażu okna od strony granicy z działką nr 197 i zamurowaniu otworu pustakami szklanymi lub innym materiałem celem stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego w terminie do dnia 31 maja 2014 r., opierając rozstrzygnięcie na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Organ ustalił, że murowany inwentarski budynek na działce nr 180 został zrealizowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę, ponieważ jego lokalizację przesunięto o około 7 – 9 m w kierunku wschodnim w stronę działki nr 197. Niezgodności dotyczą również ilości i wielkości otworów okiennych w ścianie wschodniej i wymiarów rzutu budynku. W rzeczywistości wykonano budynek o wym. rzutu 6,00 m x 11,65 m, a w ścianie wschodniej od strony działki nr 197 wykonano otwór o wymiarach 1,55 m x 1,35 m. Budynek ten miał być zlokalizowany w odległości 19,20 m od budynku mieszkalnego inwestorów, równolegle do niego w osi północ-południe. Odległość tę zachowano od strony północnej budynków, natomiast od strony południowej wynosi ona 17,35 m. Przedmiotowy budynek według pozwolenia na budowę miał być zlokalizowany w odległości 7,0 m od budynku stodoły na działce nr 197, podczas gdy odległości między budynkami wynoszą od 5,05 od strony północnej do 5,52 m od strony południowej. Budynek inwentarski na działce nr 180 powstał w 1974 r. lub później, po tym jak wybudowano stodołę na działce nr 197, a jego lokalizacja naruszała przepisy techniczno-budowlane w zakresie odległości. W tym celu konieczne okazało się nakazanie zamurowania otworu okiennego celem stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy przedmiotowymi obiektami, stosownie do zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Nr 10, poz. 44). PINB w [...] podał ponadto, że pomiędzy stronami nie doszło do zawarcia ugody, zaś działka nr 180 obecnie jest współwłasnością zobowiązanych.

W odwołaniu od tej decyzji MR podał, że budynek wybudował na podstawie ostatecznej decyzji, a w projekcie budowlanym przewidziane było zrealizowane okno. Budynek miał być zlokalizowany w odległości 19,2 m od budynku mieszkalnego i tak został zrealizowany, przy czym od strony działki nr 197 nie było wówczas graniczników. Rozgraniczenie przeprowadzono dopiero w 1997 r. i wtedy doszło do zmiany granicy nawet o 162 cm. Ponadto, budynek na działce JI również został zrealizowany niezgodnie z przepisami.

Decyzją z [...] stycznia 2014 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy nakazał MR, ES, ES wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu okna w budynku inwentarskim na działce na 180 od strony granicy z działką nr 197 oraz zamurowanie tego otworu pustakami szklanymi lub innym materiałem niepalnym celem stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego w terminie do dnia 31 maja 2014 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego nie doszło między stronami do zawarcia ugody. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało zaś, że stodoła na działce nr 197 powstała wcześniej niż budynek inwentarski na działce nr 180. Budynek inwentarski był zatem projektowany, gdy na działce nr 197 istniał drewniany budynek stajni – w miejscu, w którym powstała następnie drewniana stodoła z murowanymi filarami.

Budynek inwentarski na działce nr 180 powstał nie wcześniej niż w 1974 r. i wykonano go niezgodnie z pozwoleniem na budowę i z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Wyeliminowanie natomiast tej niezgodności wymaga wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Dlatego niezbędne było przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Konieczne było jednak zreformowanie decyzji organu I instancji, ponieważ w rozstrzygnięciu tym nie wskazano dokładnie, w którym budynku zobowiązani mieli wykonać określone roboty.

MR zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, które jego zdaniem powinno wykazać, że skarżący wybudował budynek inwentarski na działce nr 180 zgodnie z prawem i pozwoleniem na budowę i nie ma podstaw do nakładania na niego obowiązku demontażu okna. Z kolei naruszenia art. 8 i 80 k.p.a. skarżący upatruje w przyjęciu na podstawie części materiału dowodowego, że przedmiotowy budynek wzniesiono niezgodnie z pozwoleniem, podczas gdy materiał dowodowy nie pozwala na takie ustalenie. Przy budowie zachowano wymagane odległości, a ich zmiana miała wynikać z nielegalnie zrealizowanej inwestycji na działce nr 197. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w tym zakresie oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2014 r., II SA/Rz 381/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...].

Sąd za zasadny uznał zarzut naruszenia przepisu art. 80 k.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji organu odwoławczego wskazuje, że nie dokonał on właściwiej oceny dowodów we własnym zakresie, ograniczając się do ogólnikowego odniesienia się do zarzutów odwołania. W ocenie Sądu, WINB wskazał jedynie co ustalił organ I instancji w oparciu o określone źródła dowodowe. Brak natomiast wskazania dlaczego te ustalenia uznano za prawidłowe i w oparciu konkretnie o jakie dowody je poczyniono. Tymczasem próba uzasadnienia i wskazania źródeł konkretnych ustaleń dokonana przez PINB zdaniem Sądu pozostawiała wiele wątpliwości, wynikających przede wszystkim z tego, że przesłuchani w sprawie świadkowie zupełnie odmiennie wskazywali pierwszeństwo wybudowania budynków inwentarskiego i stodoły. Ponadto, organy nie wskazały także z czego wywodzą szczególną w tym wypadku moc dowodową znajdujących się w aktach zdjęć lotniczych i w jakim zakresie odmawiają wiarygodności innym dowodom. Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organy w sytuacji, gdy wśród dowodów zgromadzonych w sprawie są dowody wykazujące okoliczności przeciwne, zupełnie odmienne, zawsze jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uwzględniając skargę kasacyjną wniesioną przez WINB, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. II OSK 2496/14 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie.

NSA wskazał, że wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonym wyroku organy nadzoru budowlanego przeprowadziły stosowne postępowanie administracyjne z zachowaniem reguł wynikających z zasad ogólnych k.p.a.

Organy orzekające w sprawie organy oraz Sąd rozpoznający sprawę związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2009 r. II SA/Rz 691/09, zapadłym po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2009 r., II OSK 1154/08. W wyrokach tych wskazano, że oba sporne budynki wzniesiono z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę oraz przepisów techniczno-budowlanych. Istnienie takiego stanu rzeczy zobowiązuje zatem organy do prowadzenia postępowania w stosunku do obu podmiotów i rozważenia konieczności nałożenia stosownych obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na oba podmioty, przy uwzględnieniu czasu w jakim zrealizowano te obiekty.

NSA stwierdził, że Sąd I instancji uchylił się bowiem od zajęcia stanowiska co do stanu faktycznego sprawy przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. WSA w Rzeszowie przeciwstawiając dowodom ze zdjęć lotniczych zeznania świadków, które jak sam stwierdza są sprzeczne, nie wyjaśnił dlaczego podważa materiał dowodowy, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia decyzyjnego, a przy zarzucie wadliwej oceny dowodów powinien był wskazać, w jaki sposób ta ocena ma przebiegać i jakich błędów w ponownym postępowaniu należy unikać. Nie wskazano również jakie aspekty stanu faktycznego sprawy wymagają ustalenia w dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym i dlaczego oraz w jaki sposób naruszenia te mogą mieć wpływ na wynik sprawy. W konkluzji NSA stwierdził, że zadaniem WSA w Rzeszowie była ocena, czy ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego są wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy i czy wnioski wyprowadzone z materiału dowodowego są prawidłowe, a ocena jego mieści się w granicach swobody przysługującej organom i nie jest arbitralna. W wiążącym organy i sądy wyroku nakreślono pewną sekwencję ustaleń, zadaniem Sądu było więc stwierdzenie, czy przeprowadzone postępowanie te zalecenia zrealizowało, a w konsekwencji czy zebrany materiał jest dostateczny do rozstrzygnięcia sprawy i odpowiada rygorom z art. 7 i 77 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a –c P.p.s.a. W sytuacji zaś występowania przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność takiej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie znajduje ponadto zastosowanie art. 190 zd. pierwsze P.p.s.a., stanowiący, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jak bowiem wcześniej wskazano, w przedmiotowej sprawie orzekał już dwukrotnie Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z dnia 10 lipca 2009 r., II OSK 1154/08 oraz z dnia 16 czerwca 2016 r., II OSK 2496/14, a także WSA w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r., II SA/Rz 691/09. Ostatnio wydanym orzeczeniem z 16 czerwca 2016 r. NSA uchylił wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 maja 2014 r., II SA/Rz 381/14, a w uzasadnieniu odniósł się również do zapadłych wcześniej orzeczeń w sprawie.

W.w wyrokami Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest w świetle przytoczonych przepisów związany.

Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania im się w pełnym zakresie.

W ostatnim wyroku II OSK 2496/14 NSA odniósł się do poprzednich orzeczeń, w których przesądzono, że oba sporne budynki – tj. budynek inwentarski skarżącego na działce nr 180 oraz budynek stodoły JI na działce 197 w [...] wzniesiono z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę oraz przepisów techniczno-budowlanych. NSA podkreślił tym samym, że kwestia legalności i usytuowania budynków została już prawomocnie rozstrzygnięta i jest wiążąca dla wszystkich organów i sądów. Wobec tego w niniejszym wyroku nie mogą być już rozważane i oceniane podnoszone w skardze kwestie dotyczące wybudowania i usytuowania budynku inwentarskiego na działce 180 zgodnie z prawem (czyli warunkami pozwolenia na budowę i przepisami technicznymi), bowiem kwestie te zostały już zbadane i ocenione przez organy, a ocena ta poddana już uprzednio sądowej kontroli.

NSA podkreślił dalej – przytaczając sformułowania zawarte w poprzednich wyrokach, że istnienie takiego stanu rzeczy zobowiązuje organy do prowadzenia postępowania w stosunku do obu podmiotów i rozważenia konieczności nałożenia stosownych obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na oba podmioty, przy uwzględnieniu czasu w jakim zrealizowano te obiekty, bowiem przepisy dotyczące sytuowania obiektów budowlanych uzależniają dopuszczalne odległości pomiędzy budynkami (od granicy działki) od tego, czy na sąsiedniej działce znajduje się inny obiekt budowlany, czy też nie. Organy nadzoru budowlanego prowadząc zatem ponownie postępowanie wyjaśniające zobowiązane były do oceny zgromadzonych dowodów. Wobec znajdujących się w aktach sprzecznych zeznań świadków na okoliczność stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy organy wystąpiły do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o zdjęcia lotnicze obszaru w celu ustalenia stanu zagospodarowania obu działek w określonym czasie (lata 1967-1977).

NSA stwierdził, co następuje; "dokonana analiza nadesłanych zdjęć lotniczych wykonanych w 1965 r. oraz w 1974 r. pozwoliła organom na ustalenie, że budynek inwentarski na działce nr 180 w [...] powstał w 1974 r. lub później, ponieważ nie został uwidoczniony na zdjęciu lotniczym wykonanym w 1974 r. Ustalenia organów znalazły swoje odzwierciedlenie w decyzjach, również organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wywodził, że na zdjęciu lotniczym z 1974 r. przy granicy działek nr 180 i 197 uwidoczniony jest budynek położony na działce nr 197 z dachem dwuspadowym, na zdjęciu z 1965 r. w tym miejscu widoczny jest budynek z dachem dwuspadowym, który ma nieco inną lokalizację. Na żadnym z załączonych do akt sprawy zdjęć lotniczych nie jest uwidoczniony budynek inwentarski na działce nr 180 położonej w [...]. Biorąc zatem pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i nadesłane zdjęcia lotnicze organy nadzoru budowlanego uznały, że budynek na działce nr 180 powstał później niż budynek na działce nr 197, co w ocenie sądu kasacyjnego nie jest sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wobec sprzecznych zeznań świadków co do czasu wybudowania spornych budynków, dokonanie w tym zakresie ustaleń w oparciu o zdjęcia lotnicze nie narusza art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a."

Zdaniem NSA nie wydaje się również konieczne, aby moc dowodowa płynąca ze zdjęć lotniczych w sytuacji sprzecznych zeznań świadków wymagała jakiegoś szczegółowego uzasadnienia i wykazywania, co powoduje, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można było zarzucić organowi naruszenia art. 107 § 3 K.p.a.

Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej podejmują kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie administracyjne ma obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego tak, aby ustalić niewątpliwy stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Dochodzenie do ustalenia prawdy obiektywnej, to jest do określenia rzeczywistego stanu stosunków faktycznych, powinno odbywać się według reguł postępowania dowodowego określonych w przepisach k.p.a. (vide wyrok NSA z 26.05.1981 r., SA 810/81, ONSA 1/81, poz. 45, wyrok NSA z 19.03.1981 r., SA 234/81, ONSA 1/81, poz. 23, wyrok Sądu Najwyższego z 23.11.1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 7/95, poz. 83).

Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a. Powinna ona znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji - art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których oparł swoją ocenę, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Obowiązek, o którym mowa w art. 77 § 1 k.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji publicznej przy zbieraniu materiału dowodowego albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uznaje to za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub przedstawione przez stronę.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu organy nie uchybiły przytoczonym przepisom k.p.a. regulującym postępowanie dowodowe. W prowadzonym postępowaniu wykorzystały różne możliwe środki dowodowe – zeznania świadków, oględziny, dokumenty. Należy przy tym podkreślić, że nawet kilkukrotne przesłuchania świadków na okoliczność daty powstania budynku inwentarskiego na działce 80 i ich konfrontacje w toku rozpraw administracyjnych nie doprowadziły do jednoznacznego ustalenia tej okoliczności. Z tego względu organ zasadnie sięgnął po inne środki dowodowe dla zweryfikowania wiarygodności zeznań świadków. Prawidłowo też ocenił wiarygodność zdjęć lotniczych i dał im prymat nad innymi dowodami jako dowodowi z dokumentu, wydanemu przez upoważniony do tego podmiot publiczny - Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.

Trafnie też w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, a co jest również zgodne z oceną NSA wyrażoną w powoływanym wyroku II OSK 2496/14, którym Sąd jest związany, organy zakwalifikowały zaświadczenie z PZU SA Inspektorat w Dębicy wystawione w 2005 r. na prośbę skarżącego, a dotyczące okoliczności z 1968 r. i 1970 r., co do których nie zachowały się stosowne dokumenty, jako dokument, któremu odmówiono mocy dowodowej z uwagi na małą wiarygodność.

Argumentacja organów w zakresie oceny dowodów jest logiczna, spójna, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, prawidłowo też została wywiedziona w uzasadnieniach rozstrzygnięć , zwłaszcza zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu stworzenie ściany oddzielenia przeciwpożarowego jest zgodny z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i znajduje uzasadnienie w treści zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego - § 20 ust. 2 w zw. z ust. 5.

Kwestia doprowadzenia drugiego z budynków – tj. stodoły na działce 197 w [...] do stanu zgodnego z prawem jest, jak wynika z uzasadnień decyzji organów obu instancji, objęta odrębnym postępowaniem administracyjnym, a zatem znajduje się również poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie.

Ustosunkowując się natomiast do dowodów dołączonych przez skarżącego w toku rozprawy sądowej Sąd stwierdza, że nie są one w stanie podważyć legalności zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga, że badanie tej legalności dokonywane jest na dzień wydania decyzji i na tę datę Sąd badał ocenę wiarygodności dowodu ze zdjęć lotniczych. Raz jeszcze należy powtórzyć, że organ prawidłowo wówczas uznał te zdjęcia za wiarygodny dokument, wytworzony przez upoważniony podmiot - Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.

Skarżący pozyskał inne zdjęcia lotnicze z 1974 r. w dniu 24.08.2015 r., już po wydaniu decyzji, a wobec tego nie ulega wątpliwości, że organ nie dysponował nimi w toku postępowania. W tej sytuacji mogą zatem zachodzić przesłanki do ewentualnego wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 lub pkt 1k.p.a. – tj. gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję lub też dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Z wszystkich tych przyczyn Sąd, będąc związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 16 czerwca 2016 r. II OSK 2496/14, skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.