Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę

S. sp. z o.o. z siedzibą W. - zwana dalej "Spółką", złożyła w dniu 9 grudnia 2009 r., uzupełniony w dniu 18 stycznia 2010 r., (data wpływu do Ministra Finansów - organ upoważniony Dyrektor Izby Skarbowej w W. Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w P.) wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od towarów i usług. We wniosku przedstawiony został następujący stan faktyczny.

Spółka jako właściciel nieruchomości lokalowej, w okresie od 1 października 2007r. do 26 lutego 2008 r. wynajmowała ją (jako lokal użytkowy) E. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "S.". Umowa najmu zawarta została na czas oznaczony do dnia 28 lutego 2009 r. i miała ulegać automatycznemu przedłużeniu na następny rok, chyba że którakolwiek ze stron złożyłaby do dnia 31 stycznia 2008 r. oświadczenie woli o braku zamiaru przedłużenia obowiązywania tej umowy. Zgodnie z § 4 ust. 2 umowy, Spółka jako wynajmujący, mogła złożyć oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy ze skutkiem na dzień doręczenia tego oświadczenia w przypadku, gdy najemca zalegał z płatnością czynszu za dwa pełne okresy, a udzielony mu dodatkowy 1-miesięczny termin do uregulowania pełnej należności upłynął bezskutecznie. Z uwagi na fakt, iż najemca zalegał z płatnością czynszu, a także naliczanych zgodnie z umową opłat eksploatacyjnych, wynajmujący pismem z dnia 4 stycznia 2008 r. wezwał najemcę do uregulowania zaległości w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia wezwania informując, iż w przeciwnym wypadku zostanie złożone przez wynajmującego oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy. Najemca nie uregulował zaległych należności, jak również nie uregulował należności za następne dwa okresy rozliczeniowe. W związku z powyższym, wynajmujący złożył najemcy oświadczenie o rozwiązaniu umowy w dniu 26 lutego 2008 r. (potwierdzenie odbioru z dnia 6 marca 2008 r.) i zażądał wydania lokalu. Najemca nie opróżnił lokalu, ani nie zwrócił go wynajmującemu pomimo wezwań oraz wniesienia przez wynajmującego pozwu o zapłatę i wydanie lokalu do Sądu Rejonowego dla m. W.. Następnie, począwszy od lipca 2008 r. najemca wpłacał wynajmującemu na konto kwoty, które najemca uznawał za opłaty na poczet bieżącego czynszu. Łącznie w okresie od lipca 2008 r. do lutego 2009 r. najemca wpłacił wynajmującemu kwotę 26.887,13 zł. Wynajmujący zaliczył tę kwotę na poczet dochodzonego na drodze sądowej odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z lokalu i pozbawienia wynajmującego władania lokalem.

W dniu 16 lutego 2009 r. Spółka zawarła z najemcą ugodę sądową przed Sądem Rejonowym dla m. W.. W punkcie 4 tej ugody zawarto postanowienie, iż "Powód zobowiązuje się wystawić dokumenty księgowe za dotychczas dokonane wpłaty z tytułu bezumownego korzystania z lokalu i doręczy je pozwanej w terminie 7 dni od podpisania ugody". Wynajmujący wystawił i doręczył najemcy notę obciążeniową tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu. Najemca domaga się wystawienia faktury VAT.

W uzupełnieniu wniosku Spółka wskazała, iż ugoda sądowa z dnia 16 lutego 2009r. zawarta pomiędzy Spółką a najemcą przewidywała, iż najemca – E. S. zobowiązała się opuścić lokal użytkowy należący do Spółki do dnia 15 kwietnia 2009 r. oraz zobowiązała się zapłacić za korzystanie z lokalu do dnia 15 kwietnia 2009 r. kwotę stanowiącą równowartość 18 Euro za 1 metr kwadratowy zajmowanego lokalu plus podatek VAT miesięcznie, przeliczaną na złote polskie na podstawie kursu z dnia wystawienia faktury. Najemca zobowiązał się także ponosić opłaty eksploatacyjne w postaci opłat pobieranych przez wspólnotę mieszkaniową w części odnoszącej się do zajmowanego lokalu, zaś Spółka zobowiązała się wystawić dokumenty księgowe za dotychczas dokonane wpłaty z tytułu bezumownego korzystania z lokalu i doręczyć je najemcy w terminie 7 dni od dnia podpisania ugody. Strony oświadczyły do protokołu, iż ugoda wyczerpała ich roszczenia objęte postępowaniem i zgodnie wniosły o jego umorzenie.

Spółka wskazała, że w dniu 6 marca 2008 r. złożyła najemcy skutecznie wypowiedzenie umowy najmu. Strony nie zawierały ani w treści ugody sądowej, ani poza nią, porozumień o zamiarze kontynuowania stosunku najmu. Najemca – E. S. - zgodnie z treścią ugody sądowej z dnia 16 lutego 2009 r., opuściła wynajmowany lokal w dniu 15 kwietnia 2009 r. i od tej daty nie użytkuje go, ani nie posiada do niego żadnego tytułu prawnego.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego Spółka zadała pytanie - czy wpłaty z tytułu bezumownego korzystania z lokalu otrzymane przez nią po dacie rozwiązania umowy najmu stanowią wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Spółka uważa, iż otrzymane od najemcy wpłaty mają wyłącznie charakter odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, co zostało potwierdzone w treści ugody sądowej z dnia 16 lutego 2009 r. Na potwierdzenie takiego stanowiska Spółka przytoczyła tezy z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 71/07.

Spółka zacytowała treść art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.t.u.", podkreślając, że stosunek zobowiązaniowy łączący strony (umowa najmu) ustał. Nie ma więc podstawy prawnej w postaci zgodnej woli obu stron stanowiącej podstawę świadczenia usługi. Świadczenie usługi w postaci najmu lokalu musi być poprzedzone porozumieniem obu stron obejmującym co najmniej kwestie dotyczące przedmiotu umowy i czynszu (essentialia negotii), co wynika z obowiązującej w prawie polskim zasady swobody umów. Według tej fundamentalnej zasady, do zawarcia umowy nie może dojść wbrew woli jednej ze stron, zawarcie umowy i jej zasadnicze postanowienia muszą być objęte zgodną wolą stron umowy. Obowiązek świadczenia usługi, w świetle regulacji cywilnoprawnych, nie może więc być narzucony przez jedną ze stron umowy. W przedstawionej sytuacji brak jest konsensusu stron, co skutkuje brakiem zobowiązania po stronie Spółki do wynajęcia lokalu. Właściciel lokalu wyraźnie i jednoznacznie wyraził swą wolę rozwiązania umowy i wystąpił z roszczeniem o zwrot zajmowanego lokalu. Tym samym, stosunek najmu jako skutecznie rozwiązany ustał. Nie można zatem w takim wypadku mówić o świadczeniu usługi przez Spółkę. Do przedłużenia umowy najmu nie wystarczy samo używanie rzeczy przez byłego najemcę, lecz niezbędne jest, by używanie to odbywało się za wyraźną lub chociażby dorozumianą zgodą wynajmującego. W świetle powyższych ustaleń, Spółka nie podzieliła stanowiska byłego najemcy, który w stosunku prawnym łączącym strony w niniejszej sprawie doszukuje się elementów trwającego stosunku kontraktowego.

Spółka podjęła wszelkie dostępne prawem działania (wezwanie do wydania lokalu, pozew o zapłatę i wydanie lokalu) dla odzyskania posiadania lokalu. Korzystanie przez byłego najemcę z lokalu po wygaśnięciu umowy najmu wbrew jednoznacznie wyrażonej woli jego właściciela, w sferze prawa cywilnego jest czynem niedozwolonym w rozumieniu art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "k.c.", rodzącym uszczerbek w dobrach materialnych - szkodę właściciela lokalu. Po stronie właściciela lokalu powstanie roszczenie do użytkownika lokalu o wyrównanie szkody. Z momentem rozwiązania umowy najmu pomiędzy właścicielem a korzystającym bezumownie z lokalu nie istnieje żaden, nawet dorozumiany stosunek umowny, z którego świadczenia miałyby charakter usługi. W kwestii "odpłatności" usługi Spółka odwołała się do orzecznictwa ETS.

Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] lutego 2010 r. uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u. Wyjaśnił, że wskazane w art. 8 ust. 1 u.p.t.u. czynności, jak wynika z art. 5 ust. 2 tej ustawy, podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Powyższe oznacza, że istotny jest przede wszystkim faktyczny przebieg danej czynności i osiągnięty rezultat zgodny z zamiarem umawiających się stron. Aby uznać daną czynność za opodatkowaną pomiędzy stronami umowy musi istnieć wzajemny stosunek zobowiązaniowy oznaczający, iż dany podmiot w zamian za wynagrodzenie zobowiązany jest do spełnienia na rzecz innego podmiotu określonego świadczenia. Istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy usługą i otrzymaną zapłatą, należną z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Wystąpić musi zatem bezpośredni związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami.

Minister Finansów wyjaśnił, że z art. 659 k.c. wynika, iż przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Kwestie korzystania z cudzej własności bez tytułu prawnego, tj. zgody wynajmującego, regulują art. 224 i art. 225 k.c. W sytuacji ustania umowy najmu wygasa łączący obie strony stosunek najmu, co powoduje po stronie najemcy obowiązek zwrotu przedmiotu najmu. Do chwili wydania przedmiotu najmu po stronie byłego najemcy zachodzi tzw. bezumowne korzystanie z rzeczy. Zapłata w tym przypadku określonej kwoty pieniężnej wiąże się z prawem żądania naprawienia wynikłej dla właściciela rzeczy szkody z tytułu bezprawnego używania rzeczy. Żądane wynagrodzenie (roszczenie pieniężne) może stanowić w istocie odszkodowanie. Przepisy prawa przyznają bowiem właścicielowi prawo do roszczenia o odszkodowanie, które obejmuje kompensatę utraconych korzyści, jakie właściciel by uzyskał, gdyby rzecz wynajął. Utratą korzyści jest w szczególności szkoda polegająca na nieuzyskaniu pożytków cywilnych (czynszu z najmu, dzierżawy), które rzecz przynosi.

Minister Finansów stwierdził, że o tym, czy bezumowne korzystanie z rzeczy po zakończeniu umowy najmu (dzierżawy) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., decydują w każdym przypadku konkretne okoliczności. W sytuacji gdy po zakończeniu stosunku zobowiązaniowego najemca nie chce opuścić nieruchomości, a wynajmujący dążąc do odzyskania rzeczy podjął kroki o tym świadczące, np. wytoczy przeciwko niemu powództwo o wydanie rzeczy, zasadne jest przyjęcie, że pomiędzy wynajmującym i korzystającym bezumownie z tej nieruchomości nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne. Świadczenie podatnika, nieoparte na tytule prawnym, wskazującym obowiązek świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego tytułu nie jest płatnością za świadczenie usługi, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu szkody. Inaczej należy jednak oceniać sytuacje, gdy po zakończeniu umowy dotychczasowy najemca nadal użytkuje nieruchomość za zgodą właściciela (nawet dorozumianą), płacąc z tego tytułu określone kwoty. W ocenie Ministra Finansów, uwzględnić w takim przypadku należy, że na podstawie art. 674 k.c., jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca używa nadal rzecz za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nieoznaczony. W tych okolicznościach wynagrodzenie otrzymane przez właściciela z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy spełnia definicję świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. i na podstawie art. 5 ust. 1 u.p.t.u. podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Minister Finansów odnosząc się do sytuacji przedstawionej we wniosku wskazał, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tzw. "dorozumianym przedłużeniem umowy". Pomimo wygaśnięcia umowy najmu, najemca wskutek podpisanego przez obie strony zgodnego porozumienia (ugody sądowej) użytkował lokal do dnia 15 kwietnia 2009 r., płacąc z tego tytułu określone kwoty. Taka sytuacja wskazuje na kontynuację dotychczasowego stosunku zobowiązaniowego łączącego obie strony. W przedstawionych okolicznościach, zdaniem Ministra Finansów, wynagrodzenie otrzymane przez właściciela lokalu (Spółkę) z tytułu bezumownego korzystania z lokalu spełnia definicję świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. i na podstawie art. 5 ust. 1 u.p.t.u. podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Następstwem uznania stosunku łączącego Spółkę z najemcą jest właściwe udokumentowanie świadczonych czynności, na zasadach określonych w art. 106 ust. 1 u.p.t.u.

Podsumowując Minister Finansów stwierdził, iż określone przez Spółkę wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z lokalu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz winno być udokumentowane poprzez wystawienie faktur VAT.

W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wniosła o zmianę wydanej interpretacji.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.

W skardze z dnia 16 maja 2010 r. Spółka wniosła o uchylenie interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r., jako naruszającej art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u.

Uzasadniając powyższe zarzuty Spółka w znacznej mierze nawiązała do argumentacji przedstawionej we wniosku o wydanie interpretacji.

Spółka podkreśliła, że stosunek zobowiązaniowy łączący strony (umowa najmu) ustał, nie ma więc podstawy prawnej w postaci zgodnej woli obu stron stanowiącej podstawę świadczenia usługi.

Podobnie jak we wniosku, jeżeli chodzi o cechę "odpłatności" usługi, Spółka powołała się w tym zakresie na wnioski płynące z orzecznictwa ETS.

Według Spółki, opłata za bezumowne korzystanie z cudzego lokalu - z uwagi na swój odszkodowawczy charakter i sposób ustalania - nie może być uznana za wynagrodzenie, nie ma tu bowiem charakteru ekwiwalentności. W ocenie Spółki, opisane we wniosku o interpretację relacje pomiędzy właścicielem lokalu a jego użytkownikiem nie stanowią świadczenia usługi.

Spółka podniosła, iż w wydanej interpretacji indywidualnej Minister Finansów słusznie zauważył, iż "w sytuacji ustania umowy najmu, wygasa łączący obie strony stosunek najmu, a do chwili wydania przedmiotu najmu po stronie byłego najemcy zachodzi, tzw. bezumowne korzystanie z rzeczy, zaś zapłata za to korzystanie stanowi w istocie rzeczy odszkodowanie."

Zdaniem Spółki, Minister Finansów całkowicie błędnie jednak wywodzi, iż w okolicznościach niniejszej sprawy dotychczasowy najemca użytkował nieruchomość za zgodą właściciela (nawet dorozumianą), płacąc z tego tytułu określone kwoty i błędnie przywołuje art. 674 k.c. Tezie stawianej przez Ministra Finansów przeczą w szczególności wszystkie działania podjęte przez Spółkę, tj. złożenie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, kierowanie do najemcy wezwań do zapłaty i opuszczenia lokalu, a wreszcie skierowanie sprawy na drogę sądową. W związku z powyższym, w okolicznościach przedmiotowej sprawy jednoznaczne jest, że Spółka swym działaniem nie dopuściła do powstania wątpliwości, iż nie jest jej zamiarem kontynuowanie stosunku najmu. Stąd też otrzymane przez Spółkę wpłaty z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy nie spełniają przesłanek zdefiniowanych jako świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u., podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Obie strony sporu wykazują daleko idącą zbieżność poglądów, co do podatkowoprawnych (w zakresie podatku od towarów i usług) aspektów związanych z bezumownym korzystaniem z rzeczy, po zakończeniu umowy najmu.

I tak, Minister Finansów w wydanej interpretacji nawiązując do art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u., czyli przepisów wskazujących jako przedmiot opodatkowania odpłatne świadczenie usług, podkreśla, iż aby uznać daną czynność za opodatkowaną, musi istnieć wzajemny stosunek zobowiązaniowy oznaczający, iż dany podmiot w zamian za wynagrodzenie zobowiązany jest do spełnienia na rzecz innego podmiotu określonego świadczenia. Następnie odwołując się do uregulowań k.c. dotyczących umowy najmu (m.in. art. 659) oraz tzw. bezumownego korzystania z rzeczy (art. 224 i art. 225 k.c.) wskazuje, iż w sytuacji gdy po zakończeniu stosunku zobowiązaniowego najemca nie chce opuścić nieruchomości, a wynajmujący dążąc do odzyskania rzeczy podjął kroki o tym świadczące, np. wytoczenie powództwa o wydanie rzeczy, zasadne jest przyjęcie, że pomiędzy wynajmującym a korzystającym nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne. Świadczenie podatnika nieoparte na tytule prawnym, wskazującym na obowiązek świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego tytułu nie jest płatnością za świadczone usługi, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu szkody.

Z powyższym poglądem, skądinąd zaczerpniętym z piśmiennictwa podatkowego (zob. J. Zubrzycki Leksykon VAT 2008 r., wyd. Unimex, s. 53) zgadza się także w pełni Spółka. W tym samym kierunku zmierzają też przytoczone przez nią tezy z wyroku WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 71/07.

Jednakże wspomniana wyżej zbieżność stanowisk istnieje jedynie na poziomie ogólnego, prawnego ujęcia analizowanego problemu. Natomiast Spółka i Minister Finansów zdecydowanie odmiennie oceniają konkretny, przedstawiony we wniosku o interpretację stan faktyczny.

Spółka podkreślała zarówno we wniosku jak i w skardze, przytaczając stosowną argumentację, iż dokładnie taka właśnie sytuacja, jak opisana wyżej, miała miejsce w jej przypadku, co w konsekwencji powoduje, iż po ustaniu stosunku najmu nie świadczyła już na rzecz byłego najemcy żadnej, podlegającej opodatkowaniu odpłatnej usługi, a otrzymane od niego kwoty należy traktować jako nie podlegające opodatkowaniu odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu.

Stanowisko takie zakwestionowane jednak zostało przez Ministra Finansów, który w przedstawionym przez Spółkę stanie faktycznym, obejmującym także zawartą ugodę sądową, dopatrzył się dorozumianego przedłużenia umowy, czyli kontynuacji stosunku zobowiązaniowego łączącego obie strony, ze wszystkimi podatkowymi konsekwencjami takiego stanu rzeczy.

W ocenie Sądu, rację w tym sporze należy przyznać Ministrowi Finansów.

Istotnie, Spółka podjęła kroki prawne zmierzające do rozwiązania umowy najmu i odzyskania władania wynajmowanym lokalem. W tym celu złożyła najemcy oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu, a następnie po bezskutecznym żądaniu wydania lokalu, wniosła do sądu pozew o eksmisję.

Według subiektywnego przeświadczenia Spółki, umowa najmu ustała z dniem doręczenia najemcy jej oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy.

Jednakże jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, druga strona umowy - najemca, nie podzielała poglądu Spółki, iż stosunek najmu został skutecznie rozwiązany, a od lipca 2008 r. wpłacała na konto Spółki kwoty uznawane przez siebie za opłaty na poczet bieżącego czynszu. Z kolei Spółka zaliczała te wpłaty na poczet dochodzonego przez nią odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu. Spółka wskazywała także, iż nie podziela stanowiska byłego najemcy, który w stosunku prawnym łączącym strony w niniejszej sprawie doszukuje się elementów trwającego stosunku kontraktowego.

Tak więc, okoliczność ustania stosunku najmu była sporna pomiędzy stronami tej umowy. Nie rozstrzygając, która ze stron miała wówczas rację, bo nie jest to zadaniem Sądu w niniejszej sprawie, można tylko wskazać, iż ponieważ kwestia ta była sporna, istniał stan "niepewności prawnej", co jak należy przyjąć, legło u podstaw zawartej przez strony ugody sądowej.

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać (art. 917 k.c.)

Możliwość zawarcia ugody jest w każdym razie uzależniona od gotowości do zawierania kompromisów, ustępstw i rezygnacji ze swoich mniej lub bardziej prawdopodobnych racji. Uzasadnieniem dla zawarcia ugody jest istnienie niepewności co do roszczeń wynikających z określonego stosunku prawnego. Obojętne jest przy tym czy ta niepewność rzeczywiście istnieje, czy istnieje tylko według wyobrażenia stron (por. Komentarz do art. 917 k.c. [w:] Z. Gawlik i inni; Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III Zobowiązania - część szczególna, LEX 2010).

W zawartej w dniu 16 lutego 2009 r. przez Spółkę i najemcę ugodzie sądowej, jej strony uzgodniły m.in., że najemca może pozostać w lokalu do dnia 15 kwietnia 2009r. płacąc w zamian równowartość określonej kwoty wyrażonej w Euro (w wysokości takiej, jak ustalonej w umowie najmu) za metr kwadratowy zajmowanej powierzchni plus podatek VAT miesięcznie. W powyższym okresie, tj. od dnia zawarcia ugody do dnia 15 kwietnia 2009 r., najemca mógł więc za wyrażoną w sposób wyraźny zgodą wynajmującego (Spółki) nadal korzystać z lokalu uiszczając w zamian za to stosowną opłatę miesięczną.

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, iż stan taki należało zaklasyfikować jako - podlegające opodatkowaniu odpłatne świadczenie przez Spółkę usługi najmu. Uzgodnienia pomiędzy stronami zawarte w ugodzie rzutowały też bez wątpienia na ocenę stanu rzeczy istniejącego przed zawarciem tej ugody.

Zdaniem Sądu, nie ma podstaw, aby przyjąć, iż w zawartej ugodzie strony wykreowały nowy stosunek zobowiązaniowy (zawarty na czas określony), na mocy którego kontrahent Spółki mógł na uzgodnionych warunkach korzystać z należącego do niej lokalu. Okoliczności sprawy zdecydowanie bardziej przemawiają za tym, że - tak jak trafnie przyjął to Minister Finansów, mieliśmy do czynienia z kontynuacją dotychczasowego stosunku zobowiązaniowego łączącego wynajmującego (Spółkę) i najemcę, a strony w ramach czynionych sobie w ugodzie wzajemnie ustępstw zdecydowały się na jego ograniczone w czasie trwanie. Tak więc, zasadne jest wyrażone w interpretacji stanowisko Ministra Finansów, iż w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, także w okresie sprzed zawarcia ugody, miało miejsce podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług odpłatne świadczenie usług. Zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u. należy zatem ocenić jako bezzasadny.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.