Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2011 r. nr[...], orzekającej o przywróceniu na rzecz W. P. na okres 88 lat prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność W., położonej przy ul. [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] , uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...] i o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Starosta [...], decyzją z dnia [...] października 2011 r. orzekł o przywróceniu na rzecz W. P. na okres 88 lat prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność W. , położonej przy ul.[...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 i o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania.

Po rozpatrzeniu odwołania złożonego od tej decyzji przez Prezydenta W., organ odwoławczy stwierdził, że kwestionowana w odwołaniu decyzja z dnia [...] października 2011 r. jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i w związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia odwołania. Bezsporne jest, że decyzją Urzędu W. z dnia [...] maja 1977 r. prawo użytkowania wieczystego parceli położonej przy[...], oznaczonej nr [...], należące do J. i M. małżonków P. zostało wywłaszczone na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) . Przedmiotowa nieruchomość była niezbędna Skarbowi Państwa do realizacji inwestycji pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami "[...]", zgodnie z decyzją lokalizacyjna z dnia [...] września 1973 nr[...].

W wyniku modernizacji operatu ewidencji gruntów działka nr [...] przy [...] zmieniła oznaczenie ostatecznie na działkę nr [...] w obr. [...]. Na podstawie złożonych do akt sprawy postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku ustalono następstwo prawne po J. i M. małżonkach P. w całości na rzecz ich syna W. P . Organ odwoławczy wskazał na teść przepisów art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym nieruchomość wywłaszczona lub je część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy, jeżeli stosownie do art. 137 u.g.n. stała się zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zbędność nieruchomości na cel określony w przepisach wywłaszczeniowych, zgodnie ze wskazanym art. 137 u.g.n. powstaje, gdy: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu lub pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Wojewoda uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił zbędność nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...] , która w powiązaniu z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej stanowi zasadniczą przesłankę materialno- prawną do wydania decyzji orzekającej o zwrocie. Działka ta – zdaniem organu – przeznaczona była zgodnie z mapą Bilansu Terenu pod budowę szkoły[...]. Mimo upływu blisko 30 lat, nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Poza tym od dnia jej przejęcia nie poczyniono właściwie żadnych zmian. Obecnie stanowi działkę nieogrodzoną, porośniętą trawą, krzakami, samosiejkami, częściowo zachwaszczoną. Wojewoda [...] uznał również za prawidłową ustaloną kwotę zwaloryzowanego odszkodowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody wniosło Miasto W. z żądaniem jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną interpretację oraz przyjęcie, że zaistniały przesłanki zbędności ;

3) naruszenie procedury administracyjnej, a to art. 7 i 77 k.p.a. poprzez dokonanie niepełnej i niewłaściwej analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. W myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny /tu decyzja/ dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu /wydania decyzji, jak i stan faktyczny, a wynikający z akt administracyjnych( art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej ppsa).

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm., zwana dalej ustawą u g.n.) Stosownie do art. 136 ust. 1 powyższej ustawy nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu z uwzględnieniem art. 137 tej ustawy, chyba, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Zgodnie z art. 136 ust. 2 w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W myśl art. 136 ust. 3 ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli – stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy – stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Pojęcie zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia definiuje wspomniany art. 137 ust. 1 ustawy u. g.n. według którego nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Ust. 2 tego przepisu dopuszcza zwrot części wywłaszczonej nieruchomości

w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości.

Konstytucyjne źródło prawa do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nakazuje w sposób ścisły interpretować pojęcie zbędności na cel wywłaszczenia (zob. wyrok NSA z dnia 22.08.2003 r., I SA 2622/01, Lex nr 149521). Cel ten określa decyzja wywłaszczeniowa. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że W. P. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r. ubiegał się o zwrot prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] , położonej w W. przy ul.[...], wywłaszczonego od jego spadkodawców J. i M. P. decyzją Urzędu W. nr [...] z dnia [...] maja 1977 r. Zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] września 1973 r. przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego " [...]" .Z ustaleń wynika, że przedmiotowa działka nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, pomimo upływu ponad 30 lat od daty wywłaszczenia. Aktualnie nie jest zagospodarowana, stanowi teren porośnięty trawą, krzakami i samosiejkami, a częściowo zachwaszczona. W świetle powyższych ustaleń prawidłowo organy obu instancji działkę nr [...] o pow. [...] m2 uznały za zbędną na cel wywłaszczenia i orzekły o przywróceniu na rzecz spadkobiercy małżonków P. prawa użytkowania wieczystego, przy zwrocie przez niego na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie to prawa nie narusza, a ustalenia dotyczące zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, tj. działki nr [...] są prawidłowe. Realizacji celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, nie może stanowić istnienie na tej działce dziko rosnącej zieleni .

Podstawowy zarzut strony skarżącej dotyczył nieprzeprowadzenia przez organy ustaleń pozwalających na precyzyjne wskazanie celu wywłaszczenia spornej nieruchomości nr [...]. Zdaniem skarżącego mapa zatytułowana "[...]", która była podstawą ustaleń w przedmiotowym postępowaniu nie obejmuje terenu przedmiotowej nieruchomości.

W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Wprawdzie w literaturze podkreśla się zasadniczą rolę ustalenia celu wywłaszczenia w postępowaniu w przedmiocie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz wskazuje, że cel ten musi być ustalony precyzyjnie (zob. E. Mzyk [w:] G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012, s. 801), jednak w rozpoznawanej sprawie brak ustaleń pozwalających na ścisłą konkretyzację celu wywłaszczenia orzeczonej do zwrotu działki nr [...] nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu określenie przez organy celu wywłaszczenia spornej działki jedynie poprzez wskazanie, iż została ona nabyta przez Skarb Państwa pod budowę "[...]" jest na potrzeby niniejszej sprawy wystarczające. Skład orzekający w pełni podziela bowiem pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 877/11, zgodnie z którym, gdy na wywłaszczonej nieruchomości nie wykonano żadnych prac, ustalenie celu wywłaszczenia w zasadzie staje się zbędne. Należy zauważyć, że gdy brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby przypuszczać, że na działce podjęto jakieś działania mające realizować cel wywłaszczenia, doszukiwanie się, czy może jakieś prace jednak wykonywano, choć z niczego to nie wynika, stanowiłoby zaś istotne uchybienie zasadzie szybkości postępowania wynikającej z art. 12 k.p.a.

Wypada zauważyć, że strona skarżąca z własnej inicjatywy nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego jakichkolwiek dowodów potwierdzających realizację celu przejęcia spornej nieruchomości. Co więcej w odwołaniu od decyzji organu I instancji podała, że nieruchomość położona przy ul. [...] ma być przeznaczona pod usługi z zakresu ochrony zdrowia bądź pomocy społecznej. Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika zaś, że po przejęciu przez Skarb Państwa gruntu wchodzącego obecnie w skład nr [...], nie realizowano na nim żadnych prac. Teren ten nie nosi bowiem śladów żadnej inwestycji, jest zaniedbany i porośnięty trawą, częściowo zachwaszczony. Takie wnioski wynikają wprost z protokołu przeprowadzonych przez organ I instancji oraz rzeczoznawcę majątkowego oględzin w dniach [...] lipca 2010 r. oraz [...] maja 2011 r. oraz materiału fotograficznego. Należy podkreślić, że powyższych ustaleń nie kwestionuje strona skarżąca. W związku z powyższym precyzyjne ustalanie celu wywłaszczenia spornej działki, poprzez wskazanie jaki dokładnie element osiedla mieszkaniowego miał powstać w jej obrębie jest zbędne. Skoro bowiem na wywłaszczonej nieruchomości nie wykonywano żadnych prac, tym bardziej nie wykonano na niej żadnego z elementów celu jej przejęcia. Wobec tego oczywiste jest również, że na spornej nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia w terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n., przez co stała się ona zbędna na ten cel w rozumieniu powołanego przepisu. Należy zatem stwierdzić, że okoliczność, iż sporna nieruchomość nie została w ogóle zagospodarowana, jednoznacznie wykluczają możliwość przyjęcia, iż działka ta została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, decyzję orzekającą o przywróceniu na rzecz W. P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], należy uznać za prawidłową. W ocenie Sądu organy nie dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 u.g.n. Za chybiony należy uznać również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 k.p.a. Zarówno organ I jak i II instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz właściwie go oceniły. Uzasadnienia decyzji tych organów spełniają zaś wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. W tym miejscu podkreślić należy, iż wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie przez organy całego materiału dowodowego, dotyczy materiału dowodowego istotnego dla rozpoznania konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 877/11, Lex nr 984765).

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji wyroku.