Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt VII SAB/Wa 161/09 o odrzuceniu skargi B. K. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na stanowisko naczelnika urzędu skarbowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt VII SAB/Wa 161/09 odrzucił skargę B. K. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na stanowisko naczelnika urzędu skarbowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że B. K. pismem z dnia 12 listopada 2008 r. zgłosiła udział w ogłoszonych przez Ministra Finansów konkursach na stanowiska naczelnika Urzędu Skarbowego w W. oraz naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Konkurs na stanowisko naczelnika Urzędu Skarbowego w B. został rozstrzygnięty, gdyż dwóch jego uczestników, w tym B. K., uzyskało ponad 68 punktów, o czym skarżąca została poinformowana pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r. Minister Finansów nie powołał żadnego z kandydatów wyłonionych w drodze tego konkursu i dnia 31 lipca 2009 r. ogłosił kolejny konkurs na stanowisko naczelnika Urzędu Skarbowego w B.

B. K. pismem z dnia 20 sierpnia 2009 r., w trybie art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej P.p.s.a., wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na bezprawnym ogłoszeniu w dniu 31 lipca 2009 r. konkursu na stanowisko naczelnika Urzędu Skarbowego w B., poprzez unieważnienie powyższego konkursu oraz powołanie jednego z dwóch wyłonionych w drodze konkursu kandydatów. Następnie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów polegającą na niepowołaniu na stanowisko naczelnika Urzędu Skarbowego w B. jednego z dwóch kandydatów wyłonionych w drodze przeprowadzonego konkursu oraz bezprawnym ogłoszeniu w dniu 31 lipca 2009 r. ponownego konkursu na to stanowisko.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że żaden przepis prawa nie nakłada na niego obowiązku uzasadniania decyzji w przedmiocie niepowołania na stanowisko kandydata wyłonionego w drodze konkursu. Zdaniem Ministra postępowanie konkursowe na stanowisko naczelnika Urzędu Skarbowego w B. oraz ponowne ogłoszenie konkursu na to stanowisko, w związku z niepowołaniem żadnego z wyłonionych w poprzednim konkursie kandydatów, zostały przeprowadzone zgodnie z prawem, bez żadnych uchybień. Ponadto Minister w ramach swobody decyzyjnej, może uznać, że dany kandydat nie gwarantuje obiektywnego wykonywania zadań na stanowisku naczelnika urzędu skarbowego, co nie oznacza, że ta osoba nie jest w stanie rzetelnie, bezstronnie i terminowo wykonywać zadań na innym stanowisku w korpusie służby cywilnej.

Wniosek o odrzucenie skargi Minister Finansów uzasadnił zaś tym, tym że ogłoszenie nowego konkursu nie należy do działań, objętych dyspozycją art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jak również niepowołanie na stanowisko naczelnika urzędu skarbowego jednego z dwóch kandydatów wyłonionych w drodze konkursu nie podlega kontroli sądu administracyjnego, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę B. K. odrzucił na podstawie na art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powołana jako P.p.s.a.). Wskazał przy tym, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, Ministrowi Finansów podlegają naczelnicy urzędów skarbowych, a z art. 5 a tej ustawy wynika, że dobór kandydatów na stanowisko naczelnika urzędu skarbowego dokonywany jest w drodze konkursu Przeprowadzenie konkursu stanowi wstępny etap postępowania. Ostatecznym celem tego postępowania jest zaś wybór pracowników, którzy decyzją Ministra Finansów mogą być powołani na odpowiednie stanowiska. Sprawa powołania, zależy wyłącznie od uznania tego organu (art.5 ust.5e ustawy o urzędach i izbach skarbowych). Sprawy powoływania i odwoływania pracownika są sprawami z zakresu prawa pracy. Sądy administracyjne nie są natomiast właściwe w sprawach odmowy mianowania na stanowisko lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej chyba, że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła B. K., reprezentowana przez radcę prawnego, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżając postanowienie w całości, zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania tj.:

-art. 5 pkt 3 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotem zaskarżenia była odmowa mianowania na stanowisko lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej w warunkach, gdy obowiązek mianowania lub powołania nie wynikał z przepisów prawa;

- art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi z powołaniem się na brak drogi postępowania przed sądami administracyjnymi, w warunkach gdy przedmiotem zaskarżenia były w rzeczywistości działania administracji wymienione w art. 3 § 2 pkt 1, 4 oraz 8 P.p.s.a.;

- art. 476 § 1 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżąca wystąpiła do sądu administracyjnego z roszczeniem ze stosunku pracy lub z nim związanym, którego powinna dochodzić wyłącznie przed sądem powszechnym.

2) naruszenie prawa materialnego tj.

- art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych, poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęcie, że z przepisu tego nie wynika roszczenie o powołanie na stanowisko dla osoby, która pomyślnie przeszła konkurs, a nie zachodzą co do niej, przesłanki oznaczone w art. 5 ust. 5e wyżej wymienionej ustawy;

- art. 5 ust. 5e ustawy o urzędach i izbach skarbowych poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że oświadczenie adresowane do osoby, która pomyślnie przeszła konkurs na stanowisko naczelnika urzędu skarbowego nie wymaga formy decyzji administracyjnej lub choćby formy innego aktu indywidualnego oraz, że może nie zawierać jakiegokolwiek uzasadnienia, a jedynie przytoczenie sformułowania użytego w przepisie;

- § 15 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 lipca 2008 r. w sprawie trybu powołania komisji i przeprowadzania konkursu na stanowisko dyrektora izby skarbowej i naczelnika urzędu skarbowego (Dz.U. Nr 133, poz. 844) poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że konkurs ogłoszony przez Ministra Finansów nie został rozstrzygnięty;

- art. 5 ust. 4 i 5 a ustawy o urzędach i izbach skarbowych poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że ogłoszenie kolejnego konkursu na stanowisko naczelnika urzędu skarbowego, podczas gdy pierwszy z konkursów doprowadził do wyłonienia kandydatów, dla których przepisy prawa przewidują uprawnienie do żądania ich powołania na stanowisko nie jest czynnością organu administracji publicznej, o cechach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Według autora skargi kasacyjnej powyższe zarzuty doprowadziły w konsekwencji do naruszenia art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, gdyż spowodowały zamknięcie drogi sądowej dla uzyskania ochrony naruszonych praw w postępowaniu przed sądem właściwym w rozumieniu art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę i zasługuje na uwzględnienie.

Skarga B. K. złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczyła dwóch zagadnień. Skarżąca zaskarżyła w niej "działanie Ministra Finansów" polegające po pierwsze na niepowołaniu na stanowisko naczelnika Urzędu Skarbowego w B. jednego z dwóch kandydatów wyłonionych w drodze przeprowadzonego konkursu, a po drugie na "bezprawnym ogłoszeniu w dniu 31 lipca 2009 r. ponownego konkursu na to stanowisko".

Z komparycji zaskarżonego postanowienia wynika, że przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na stanowisko naczelnika urzędu skarbowego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd ten odniósł się natomiast wyłącznie do kwestii niedopuszczalności skargi w przedmiocie odmowy mianowania na stanowisko lub powołania do funkcji w organach administracji publicznej.

Tak sformułowane postanowienie nie pozwala na dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznej oceny trafności podjętego rozstrzygnięcia. Nie można bowiem stwierdzić, czy Sąd I instancji rozpoznał wniesioną doń skargę w pełnym zakresie. Nie wiadomo też, z jakich przyczyn w całości uznał ją za niedopuszczalną. Taki sposób procedowania oraz rozstrzygania niniejszej sprawy stanowi naruszenie art. 58 § 1 pkt.1 P.p.s.a. oraz art.141 § 1 tej ustawy, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga B. K. wymaga zatem ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, dlatego ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej jest obecnie przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, podnieść należy, iż na obecnym etapie sprawy brak jest podstaw do wydania stosownego orzeczenia w tym przedmiocie. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje unormowania pozwalającego na zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w razie uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Przepis art. 209 p.p.s.a. stanowi, że wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w artykułach 201 § 1 i 2, 203 i 204 p.p.s.a. W innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Skarżący może uzyskać zwrot kosztów, jakie poniósł w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu I instancji odrzucającego skargę tylko wówczas, gdy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd uwzględni skargę.