drukuj    zapisz    Powrót do listy

6200 Choroby zawodowe, Inne, Inspektor Sanitarny, Oddalono skargę kasacyjną, II GSK 1014/23 - Wyrok NSA z 2026-06-02, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II GSK 1014/23 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2026-06-02 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Zalewski /przewodniczący/
Dorota Dąbek
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 558/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-11-23
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143 art. 3 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 77, art. 80, art. 84, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 1836 § 5 ust. 2 i 3, § 6 ust. 1 i ust. 2, § 8 ust. 3 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 558/22 w sprawie ze skargi L. w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr NS-HP.2332.2.11.2022 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 15 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 558/22 oddalił skargę L.Sp. z o.o. w T.na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z 26 kwietnia 2022 r. nr NS-HP.2332.2.11.2022, którą ten organ utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tychach z 8 lutego 2022 r. nr 17/NS/HP.4432-55/2021 o stwierdzeniu u Z.D. choroby zawodowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał m. in., że Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach dokonał prawidłowej wykładni art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1040 ze zm., zwanej dalej jako: "k.p."). Z powołanego przepisu ustawy wynika, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga zaistnienia u pracownika lub byłego pracownika schorzenia uznanego za chorobę zawodową, ujętego w wykazie chorób zawodowych i wykonywania pracy w warunkach tzw. narażenia zawodowego oraz ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego między chorobą, a tymi szkodliwymi warunkami (a więc wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie). Zatem, wbrew stanowisku skarżącej Spółki, dla stwierdzenia istnienia chorobowej zawodowej nie jest konieczne udowodnienie, że w danym przypadku to warunki pracy u konkretnego pracodawcy spowodowały tę chorobę, ale istotne jest ustalenie, że warunki zatrudnienia mogły (bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem) wywołać określone skutki zdrowotne.

Odnosząc powyższe rozumienie przepisu prawa do okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że orzekające w sprawie organy (Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tychach, a następnie Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny), w oparciu o orzeczenie lekarskie organu orzeczniczego I stopnia (Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach) z 23 listopada 2021 r. (nr 522/20021) o rozpoznaniu choroby zawodowej oraz danych zawartych w formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika sporządzonej przez PPIS w Tychach, prawidłowo stwierdziły, że Z.D.(zatrudniona u skarżącej od 1 lutego 2006 r. do 30 kwietnia 2009 r., od 20 lipca 2009 r. do 19 sierpnia 2011 r., od 1 lipca 2014 r. do nadal, jako: szwaczka, operator linii automatycznej oraz monter), cierpi na chorobę zawodową, tj. zespół cieśni w obrębie nadgarstka, o której mowa w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367, dalej powoływane jako: "rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych").

Sąd I instancji wyjaśnił, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Katowicach – Poradnia Chorób Zawodowych w Sosnowcu, w powołanym orzeczeniu lekarskim, wydanym na podstawie wywiadu, dostępnej dokumentacji medycznej oraz wyników przeprowadzonych badań i konsultacji (w tym neurologicznej) rozpoznał u badanej stan po uwolnieniu prawego nerwu pośrodkowego i biorąc pod uwagę ocenę narażenia zawodowego (praca monotypowa obciążająca kończyny górne w stawach nadgarstkowych), przyjął, że istnieją podstawy do stwierdzenia z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etologii schorzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, że orzeczenie jednostki orzeczniczej o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, o którym mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm.; zwanej dalej jako: "k.p.a."), którą organ prowadzący postępowanie jest związany w zakresie ustaleń dotyczących stwierdzonego u osoby badanej schorzenia i jego przyczyn. Orzeczenie to, wbrew zarzutom skargi, jest jednoznaczne i konkretne, zawiera argumentację odpowiadającą zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu.

L. Sp. z o.o. w T. złożyła od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 558/22 skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości.

Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię, art. 2351 k.p. poprzez uznanie za prawidłowe ustaleń organu ll instancji, iż dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały;

2) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, obecnie Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej zwanej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 80 oraz art. 84 k.p.a. przejawiające się w tym, że "w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, Sąd zastąpił brak dokonanej przez organ oceny środka dowodowego w postaci orzeczenia lekarskiego, własną, nieprawidłową oceną";

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd uznał stan faktyczny za prawidłowo ustalony, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenie lekarskie, "okazało się być niewystarczająco uzasadnione i budzące wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego" (...), Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego (...), nie dostrzegł, że wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego został bezzasadnie oddalony przez organ II instancji i organ ten nie ustosunkował się do znacznej części podnoszonych przez skarżącą zarzutów,

c) art. 3 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, będącą wynikiem braku skontrolowania czy stan faktyczny został ustalony przez organ administracji zgodnie ze stanem rzeczywistym;

d) § 6 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez uznanie orzeczenia lekarskiego, w oparciu o które organ wydał decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, za prawidłowe formalnie, mimo iż zostało ono wydane w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby;

e) § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez błędne przyjęcie, ze w toku postępowania administracyjnego nie ujawniły się żadne okoliczności, które uzasadniałyby konieczność uzupełnienia orzeczenia lekarskiego.

Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnosząca tę skargę przedstawiła argumentację na poparcie zasadności sformułowanych zarzutów.

Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, określonymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd II instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., art. 186 i art. 189 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach, wyznaczonych przez sformułowane w niej zarzuty.

Przede wszystkim nie zasługują na uwzględnienie zarzuty procesowe skargi kasacyjnej, w których jej autor wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji art. 3 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 oraz art. 84 k.p.a. i art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez WSA w Gliwicach art. 141 § 4 p.p.s.a, należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną zasadniczo w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA 2010/3/39 oraz wyroki NSA z: 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 138/25, 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2631/21, 29 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 774/22).

Pomijając już to, że zdaniem NSA, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie (wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa), należy zauważyć, że Spółka wnosząca skargę kasacyjną upatruje naruszenie tego przepisu w nieustaleniu przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy i niezasadnym zaakceptowaniu tego stanowiska przez Sąd I instancji. Tymczasem za pomocą tego zarzutu nie można zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (zob. np. wyroki NSA z: 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Zdaniem NSA, wbrew zarzutom procesowym skargi kasacyjnej Sąd I instancji zasadnie przyjął, że organ szczegółowo rozważył wszelkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i w związku z tym zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art. 84 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. nie są usprawiedliwione. Nie można podzielić poglądu autora skargi kasacyjnej, że Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach prowadził postępowanie niezgodnie z wymaganiami procedury administracyjnej, ponieważ w sposób nieuzasadniony oparł się wyłącznie na orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach z 23 listopada 2021 r.

Orzeczenia lekarskie w przedmiocie choroby zawodowej to jedyny dopuszczalny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Wydają je w I instancji lekarze wojewódzkich ośrodków medycyny pracy lub klinik i poradni chorób zawodowych, uniwersytetów bądź akademii medycznych, a w II instancji - instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 2 i 3 r.ch.z.), na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Jak przyjmuje się w utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczenia te mają walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i stanowią dowód w dziedzinie wiadomości specjalnych w zakresie zdrowia człowieka, w tym wpływu środowiska pracy na stan tego zdrowia (por. np. wyroki NSA z: 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 583/23, 7 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1828/23 i 29 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 110/25). Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej zasadniczo uprawnione są wyłącznie do kontroli formalnej tych orzeczeń. Z uwzględnieniem art. 80 k.p.a., w ramach tej kontroli ocenie podlega, czy wywody i wnioski sformułowane w tych orzeczeniach są należycie uzasadnione i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Orzeczenia te są więc dla orzekających organów administracji w zasadzie wiążące i jeżeli nie budzą istotnych wątpliwości natury formalnej lub logicznej, stanowią jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej (zob. np. wyroki NSA z: 19 marca 2021 r., sygn. akt II GSK 52/21, 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt II GSK 175/22, 18 grudnia 2025 r., sygn. akt II GSK 1183/25).

Zdaniem NSA, organy obu instancji (Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tychach, a następnie Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach) dokonały oceny orzeczenia lekarskiego w dopuszczalnym zakresie, a same stwierdzenia strony o nieprawidłowości tego orzeczenia (poprzez niewykluczenie pozazawodowych przyczyn schorzenia) nie mogły odnieść zamierzonego skutku i doprowadzić do uwzględnienia skargi.

W ocenie Sądu II instancji, zarzuty dotyczące naruszenia norm proceduralnych są gołosłowne, a uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowi jedynie polemikę z wypowiedziami Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Autor skargi kasacyjnej nie przedstawił bowiem żadnych dowodów, który mogłyby mieć ewentualnie wpływ na podjęte przez organy decyzje, a następnie na rozstrzygniecie Sądu I instancji.

Wbrew oczekiwaniu skarżącej Spółki, organy nie były obowiązane do ustalenia, czy źródłem stwierdzonej choroby mogły być czynniki pozazawodowe, lecz ich zadaniem była jedynie ocena zaświadczenia lekarskiego z punktu widzenia kryteriów wyżej przedstawionych.

Nie jest również uzasadniony zarzut, w którym wnoszący skargę kasacyjną podnosi niezasadne przyjęcie przez Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wszystkim wymaganiom określonym w powołanym przepisie: wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Należy wyjaśnić, że do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnie wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie (por. np. wyroki NSA z: 23 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 980/21, 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1959/24, 27 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 646/25).

W ocenie Sądu kasacyjnego skarżąca faktycznie nie zarzuca, by uzasadnienie decyzji nie zawierało któregoś z niezbędnych elementów, lub że sporządzono je w sposób uniemożliwiający jej kontrolę sądową. Zarzut ten zawiera bowiem w gruncie rzeczy polemikę z rozstrzygnięciami organów (oraz Sądu I instancji) i odnosi się do wadliwego (niedostatecznego) – jej zdaniem - uzasadnienia orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia z 23 listopada 2021 r. Treść tego zarzutu i jego uzasadnienie nie koresponduje więc z treścią powołanego przepisu.

Nie jest też uzasadniony zarzut, w którym wnosząca skargę kasacyjną podniosła naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. (w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i wyżej wymienionymi przepisami k.p.a.). Jest to przepis o charakterze ustrojowym i stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce, gdyby Sąd I instancji wykroczył poza swoje kompetencje, zastosował środek nieprzewidziany w ustawie bądź uchylił się od obowiązku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu (por. wyroki NSA z: 18 lipca 2018 r., sygn. akt I FSK 1301/16; 14 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1621/18; 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 3208/18; 22 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 1222/21i z 19 maja 2026 r., sygn. akt II GSK 2640/25 ).

W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd I instancji dokonał oceny zaskarżonej decyzji i zastosował środek przewidziany w ustawie, tzn. wydał wyrok. Natomiast okoliczność, że organ wnoszący skargę kasacyjną nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia powołanego przepisu (zob. np. wyroki NSA z 4 września 2008 r. sygn. akt I OSK 266/08, 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16).

W odniesieniu do zarzucanego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który określa kompetencje sądu co do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę na decyzję lub postanowienie z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należy zauważyć, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie był stosowany przez Sąd I instancji, a więc Sąd nie mógł go naruszyć.

Według NSA sformułowany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art 2351 k.p. przez jego niewłaściwą wykładnię, również nie jest usprawiedliwiony.

Wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że Sąd I instancji (i organy obu instancji) niezasadnie przyjęły, że dla uznania danej choroby za zawodową "wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby", nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały.

To zapatrywanie skarżącej nie jest prawidłowe.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 2351 k.p. wynika, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga zaistnienia łącznie trzech przesłanek: 1) schorzenia uznanego za chorobę zawodową, ujętego w prawnym wykazie chorób zawodowych, 2) wykonywania pracy w warunkach tzw. narażenia zawodowego czyli w warunkach działania czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy danego pracownika albo w związku ze sposobem wykonywania przez niego pracy i 3) stwierdzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego między chorobą a tymi szkodliwymi warunkami.

Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że nie jest konieczne udowodnienie, że w danym przypadku to szkodliwe warunki spowodowały chorobę – wystarczy bowiem wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między chorobą a tymi szkodliwymi warunkami. Świadczy o tym również przepis § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Z powołanego przepisu wynika, że właściwy państwowy inspektor sanitarny przesyła decyzję w przedmiocie choroby zawodowej (jej stwierdzenia lub braku podstaw do jej stwierdzenia) pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia § 6 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, należy zauważyć, że określa on kryteria, na podstawie których wydawane jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (ust. 1) tj. wyniki przeprowadzonych badań lekarskich, dokumentacja medyczna oraz dokumentacja przebiegu zatrudnienia pracownika lub byłego pracownika i ocena narażenia zawodowego, natomiast w ust. 2 wskazuje tryb postępowania związany z dokonywaniem oceny narażenia zawodowego wymieniając różne rodzaje czynników szkodliwych (np. chemiczne, fizyczne, biologiczne, sposobu wykonywania pracy) i wskazując, co należy badać przy każdym z nich.

Wnosząca skargę kasacyjną nie zarzuca, że orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej nie zostało wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich, dokumentacji medycznej oraz dokumentacji przebiegu zatrudnienia uczestniczki postępowania i oceny narażenia zawodowego, lecz upatruje wadliwości tego orzeczenia w pominięciu pozazawodowych przyczyn schorzenia stwierdzonego u Z. D.. W istocie więc zarzut ten nie koresponduje z jego uzasadnieniem i dlatego nie mógł zostać uwzględniony.

Z tego co już podniesiono wynika, że nie jest również usprawiedliwiony ostatni zarzut skargi kasacyjnej, w którym wnosząca skargę zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, poprzez błędne przyjęcie, że w toku postępowania administracyjnego nie ujawniły się żadne okoliczności, które uzasadniały konieczność uzupełnienia orzeczenia lekarskiego. Ten przepis uprawnia państwowego inspektora sanitarnego, w przypadku uznania, że materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika, jest niewystarczający do wydania decyzji, do: 1) żądania od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, 2) wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub 3) podjęcia innych czynności niezbędnych do uzupełnienia tego materiału.

Skoro organy obu instancji dysponowały orzeczeniem lekarskim, wskazującym, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy przez Z. D., znajdującego potwierdzenie w ocenie narażenia zawodowego, można stwierdzić "z przeważającym prawdopodobieństwem", istnienie związku przyczynowego między chorobą a tymi warunkami pracy, to nie było podstaw do prowadzenia uzupełniającego postępowania w sposób w tym przepisie określony.

Jak już podniesiono, dla uznania danej choroby za zawodową wymagane jest zaistnienie schorzenia ujętego w prawnym wykazie chorób zawodowych, wykonywania pracy w warunkach tzw. narażenia zawodowego oraz co najmniej wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego między chorobą a tymi szkodliwymi warunkami. Dopiero wykazanie – czego w rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka nie dowiodła – że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z zatrudnieniem i wykonywaną pracą, co pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a narażeniem zawodowym i rozpoznaniem choroby zawodowej (zob. np. wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 993/17).

Konkludując, w rozpatrywanym przypadku wszystkie ustawowe przesłanki (elementy) definiujące pojęcie choroby zawodowej zaistniały. Niewątpliwie schorzenie Z. D. formalnie kwalifikuje się jako choroba zawodowa (zostało wymienione w wykazie chorób zawodowych), wykazano również, że praca była wykonywana w warunkach narażenia zawodowego, które bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem doprowadziło do powstania tego schorzenia. Ustalone okoliczności dotyczące warunków wykonywania pracy przez uczestniczkę postępowania (powtarzalne, monotypowe ruchy kończyn górnych, szczególnie w obrębie dłoni i nadgarstków) wskazują z wysokim prawdopodobieństwem na związek przyczynowy między chorobą, a tymi szkodliwymi warunkami i nie pozwalają na obalenie domniemania powstania choroby zawodowej wskutek oddziaływania narażenia zawodowego.

Wbrew stanowisku skarżącej, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu dysponował dostatecznym materiałem dowodowym do wydania orzeczenia o stwierdzeniu u uczestniczki postępowania choroby zawodowej.

Z tych wszystkich względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skontrolowany w granicach wyznaczonych przez stronę skarżącą poprzez sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty, nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił tę skargę kasacyjną.



Powered by SoftProdukt