drukuj    zapisz    Powrót do listy

6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich, Administracyjne postępowanie, Minister Rozwoju, Oddalono skargi, I SA/Wa 2349/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-17, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I SA/Wa 2349/22 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2024-04-17 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/
Monika Sawa
Nina Beczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 2174/24 - Wyrok NSA z 2026-07-15
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Nina Beczek (spr.), Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skarg J. S., A. S., K. S. i J. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 7 lipca 2022 r. nr DO3.7611.150.2019.RR w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargi.

Uzasadnienie

Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 7 lipca 2022 r. nr DO3.7611.150.2019.RR – po rozpatrzeniu wniosku M. T. i H. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 6 sierpnia 2015 r. nr DOI-3-7713-122-MM/14 odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 maja 1968 r. nr MT-Odw.63/68 oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 18 września 1967 r. nr GT.III-II-6/W/27/67 odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], hip. [...], w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] oraz stwierdzającą, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 maja 1968 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 18 września 1967 r. w części dotyczącej lokali nr [...], [...] i [...] (garaż) w budynku przy ul. [...] posadowionym na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz w części dotyczącej lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] posadowionym na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzającą ich nieważność – uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 6 sierpnia 2015 r. nr DOI-3-7713-122-MM/14 w całości i umarzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 maja 1968 r. nr MT-Odw.63/68 oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 18 września 1967 r.nr GT.III-II-6/W/27/67.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że w sprawie kluczowe znaczenie ma wejście w życie, z dniem 16 września 2021 r., przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491). Zgodnie z przepisem art. 1 tej ustawy, nowe brzmienie uzyskał art. 156 § 2 kpa, zaś do art. 158 kpa dodano § 3 w brzmieniu: "§ 3. Jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji". Jednocześnie w art. 2 ust. 1 nowelizacji kpa przewidziano, że w postępowaniach w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, stosuje się przepisy kpa w brzmieniu nadanym powyższą ustawą. Przedmiotowa sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną, gdyż od decyzji organu nadzoru z 6 sierpnia 2015 r. strony złożyły w ustawowym terminie wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym, dodany ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. art. 158 § 3 kpa znajduje zastosowanie m.in. do przedmiotowego postępowania, skoro nie zostało ono do dnia 15 września 2021 r. zakończone ostateczną decyzją. Organ, uwzględniając treść przepisu przejściowego zawartego w art. 2 ust. 1 nowelizacji kpa, obowiązany jest zatem uwzględnić aktualne brzmienie kpa, zawierające m.in. przepis art. 158 § 3 kpa, dodany wskazaną nowelizacją. Przepis ten przewiduje zakaz wszczynania postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w przypadku złożenia wniosku wszczynającego postępowanie po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Organ zatem przed przystąpieniem do ponownej oceny zasadności wniosku dotyczącego oceny legalności decyzji (orzeczenia) zobowiązany jest ustalić, czy na gruncie art. 158 § 3 kpa zaistniała negatywna przesłanka wszczęcia postępowania nadzorczego w przedmiocie oceny legalności decyzji (orzeczenia). Minister podał, że w prowadzonych przez organ dekretowy I instancji aktach sprawy nie zachował się żaden bezpośredni dowód doręczenia kwestionowanej decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej, organ nadzoru nie dysponuje aktami postępowania organu II instancji. Jednakże, jak wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt I OSK 1102/11, istnienie orzeczenia w obrocie prawnym można stwierdzić na podstawie dowodów innych niż potwierdzenie doręczenia lub publikacji orzeczenia, tj. np. gdy z materiału archiwalnego wynika, że orzeczenie powoływane jest w innych urzędowych dokumentach lub gdy stanowiło podstawę wydania innego orzeczenia. Minister podał, że ze znajdującego się w aktach własnościowych egzemplarza decyzji wynika, że została ona skierowana do J. M., dawnego współwłaściciela nieruchomości. Zawiadomieniem z 2 lipca 1968 r. Państwowe Biuro Notarialne zawiadomiło o wpisie w dniu 29 czerwca 1968 r. w dziale II księgi wieczystej nr hip. [...] Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości. Ponadto powyższa decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej została doręczona Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie, do którego wpłynęła w dniu 17 maja 1968 r. Mając na uwadze okoliczność, że w sprawach majątkowych strony zainteresowane są uzyskaniem rozstrzygnięcia oraz brak interwencji stron o doręczenie im decyzji w przedmiotowej sprawie, kierując się zasadami doświadczenia życiowego należy uznać, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 maja 1968 r. została doręczona. Z akt sprawy wynika natomiast, że wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 18 września 1967 r. utrzymanego w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 maja 1968 r. został złożony pismem z 25 marca 2013 r., które wpłynęło do organu 19 listopada 2013 r., przekazane przy piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14 listopada 2013 r., a więc po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia ww. decyzji. Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej kpa postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. W świetle powyższego Minister wskazał, że brak jest możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, tj. dokonania oceny legalności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 maja 1968 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 18 września 1967 r. przez pryzmat przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, albowiem wniosek Z. T. w przedmiocie oceny ich legalności w trybie art. 156 i nast. kpa, został wniesiony do organu z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 158 § 3 kpa. Tym samym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 maja 1968 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej wm.st. Warszawie z 18 września 1967 r. nie może zostać merytorycznie zakończone, ponieważ brak jest obecnie, po wejściu w życie nowelizacji kpa, możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie oceny legalności ww. decyzji, a postępowanie wszczęte należy umorzyć. Na gruncie art. 158 § 3 kpa niedopuszczalne jest wydawanie po dniu 15 września 2021 r. rozstrzygnięć merytorycznych w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności po upływie ww. terminu 30 lat. Z tego względu Minister, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 6 sierpnia 2015 r. - jako wydaną w ramach postępowania wszczętego na wniosek złożony po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia ww. orzeczenia - uchylił i jednocześnie umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 maja 1968 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej wm.st. Warszawie z 18 września 1967 r.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Rozwoju i Technologii wniósł J. S.. Decyzję tę zaskarżył w części, to jest w przedmiocie uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 6 sierpnia 2015 r. w zakresie, w którym uchyloną decyzją Minister:

- odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 14 maja 1968 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 18 września 1967 r. - w zakresie części nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] oraz

- stwierdził, że ww. decyzja z 14 maja 1968 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 18 września 1967 r. zostały wydane z naruszeniem prawa - w zakresie dot. lokali nr [...], [...] i [...] w budynku posadowionym na działce ew. nr [...], a także w zakresie dot. lokalu nr [...] w budynku posadowionym na działce ew. nr [...];

a także w przedmiocie umorzenia postępowania w ww. zakresie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 28 ka. w zw. z art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, polegające na uznaniu przez organ, że M. T. jest stroną niniejszego postępowania i skutecznie zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 6 sierpnia 2015 r., podczas gdy M. T. w toku postępowania nie wykazał następstwa prawnego po właścicielu nieruchomości i tym samym nie zaskarżył skutecznie ww. decyzji, a złożony przez niego wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy z 18 sierpnia 2015 r. powinien zostać przez organ oddalony;

2. art. 127 § 1 i § 3 kpa, polegające na uchyleniu decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 6 sierpnia 2015 r. w całości, podczas gdy złożony przez H. G. w toku postępowania przed Ministrem Infrastruktury i Rozwoju wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy z 28 sierpnia 2015 r. obejmował zakresem zaskarżenia decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 6 sierpnia 2015 r. jedynie w części, to jest w zakresie, w którym stwierdzona została nieważność zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyłącznie w odniesieniu do lokalu nr [...] położonego w kamienicy przy ul. [...] w [...], a zatem ww. decyzja została skutecznie zaskarżona jedynie w części, a zgodnie z jednolitym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, organ odwoławczy może orzekać tylko w granicach sprawy objętej odwołaniem i nie może orzekać ponad zakres zaskarżenia;

3. art. 138 § 1 pkt. 2 kpa, polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości, podczas gdy decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 6 sierpnia 2015 r. została zaskarżona wyłącznie przez H. G. i to jedynie w zakresie, w którym stwierdzona została nieważność zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyłącznie w odniesieniu do lokalu nr [...] położonego w kamienicy przy ul. [...] w [...], a zatem wyłącznie w części, przez co organ przekroczył granice zaskarżenia i uchylił decyzję również w zakresie, w jakim stała się ona ostateczna, rażąco naruszając przepis art. 127 § 1 i § 3 kpa, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.

W oparciu o wskazane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji w zaskarżonej części, ewentualnie o uchylenie kwestionowanej decyzji w części zaskarżonej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii wnieśli także A. S., K. S. i J. S., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy:

- przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę demokratycznego państwa prawa wyrażoną ww. przepisie Konstytucji, zasadę ochrony interesów strony w toku postępowania oraz zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa poprzez dokonanie znaczącej zmiany przepisów w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego;

- przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę proporcjonalności poprzez użycie przez ustawodawcę nieproporcjonalnych środków do realizacji celu założonego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13;

co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], hip. [...], ewentualnie pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi na brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej;

2. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przepis ustawy nowelizującej jest niezgodny z zasadą równości wyrażoną ww. przepisie Konstytucji poprzez różnicowanie sytuacji obywateli państwa polskiego, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], ewentualnie pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi na brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej;

3. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przepis ustawy nowelizującej doprowadził do pozbawienia ochrony prawnej praw majątkowych skarżących oraz do materialnoprawnego zróżnicowania statusów własności, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], ewentualnie pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi na brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej;

4. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. art. 2 Konstytucji RP poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę pewności prawa i zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa poprzez dokonanie znaczącej zmiany przepisów w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], ewentualnie pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi na brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej;

5. art. 156 § 2 kpa (brzmieniu obowiązującym od dnia 16 września 2021 r.) w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez niewydanie decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego z 13 czerwca 1951 r. w sytuacji, gdy przepis ten narusza zasadę demokratycznego państwa prawa wyrażoną ww. przepisie Konstytucji poprzez naruszenie zasad rzetelnego procesu legislacyjnego, tj. dokonania zmian w procedurze administracyjnej bez przeprowadzenia debaty publicznej oraz wysłuchania opinii środowisk zainteresowanych w sprawie, co skutkowało naruszeniem zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa i w konsekwencji pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...];

6. art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji Europejskiej w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę zakazu dyskryminacji w zakresie ochrony prawa własności mienia skarżących wyrażonych w Konwencji Europejskiej, co skutkowało pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], ewentualnie pozbawieniem skarżących prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi na brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej;

7. art. 6 ust. 1 Konwencji Europejskiej w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji Europejskiej w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy działanie organu, tj. wydanie przedmiotowej decyzji w oparciu o przepis ustawy nowelizującej narusza prawo skarżących do rzetelnego procesu sądowego określonego w Konwencji Europejskiej oraz prowadzi do pozbawienia skarżących prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi na brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej.

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju i Technologii w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Ponadto, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, skarżący wnieśli o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22 w przedmiocie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji - przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.

Powyższe sprawy zainicjowane skargami J. S. oraz A. S., K. S. i J. S., zarejestrowanymi pod sygnaturami akt I SA/Wa 2349/22 i I SA/Wa 2350/22, Sąd postanowieniem z dnia 15 marca 2023 r. połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, i prowadzenia ich pod sygn. akt I SA/Wa 2349/22. Ponadto w punkcie 2. tego Sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowego wnioskowanego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).

W odpowiedzi na skargi Minister Rozwoju i Technologii wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargi są niezasadne.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491), zwanej dalej "ustawą zmieniającą" lub "ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r.". Zgodnie z tym przepisem, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Ustawa ta weszła w życie w dniu 16 września 2021 r. Ustawa ta w art. 1 zmieniła treść art. 156 § 2 kpa. Zgodnie z obecnie obowiązującą treścią tego przepisu, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Ustawa ta do art. 158 kpa dodała również § 3, zgodnie z którym, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że po upływie wyżej wymienionych terminów nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a postępowanie wszczęte winno być umorzone. Zatem stwierdzenie przez organ w toku prowadzonego postępowania nieważnościowego, że zostało ono wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia kwestionowanego w tym trybie rozstrzygnięcia stanowi obligatoryjną przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego.

Celem powyższego rozwiązania prawnego, na co wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., było dostosowanie systemu prawa do skutków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Powołanym orzeczeniem Trybunał stwierdził niezgodność art. 156 § 2 kpa z art. 2 Konstytucji RP, w zakresie w jakim nie wyłącza on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. W motywach powyższego orzeczenia Trybunał podniósł, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie wskazał, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać. W tym kontekście Trybunał zaznaczył, że określając przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania ustawodawca powinien wziąć pod uwagę całość zasad mieszczących się w klauzuli państwa prawnego, którą przewiduje art. 2 Konstytucji RP. Z kolei odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których należy również możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał dostrzegł również, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu, wraz z upływem czasu, stanu niepewności. Niezbędne jest zatem, zdaniem Trybunału, ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być bowiem pozorna. Taka zaś pozorność wystąpiłaby nie tylko gdyby ustawodawca nie przewidział ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale także wówczas gdyby te ograniczenia nie były wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej przewidywać nieograniczoną w czasie możliwość wzruszania aktu, na podstawie którego strona nabyła prawo lub ekspektatywę.

W świetle treści uzasadnienia wyżej wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie budzi najmniejszych wątpliwości, że ochrona praw jednostki i towarzysząca mu możliwość dochodzenia przez obywatela przysługujących mu praw nie mają charakteru absolutnego. Istnieją bowiem sytuacje, w których powinna istnieć możliwość następczej akceptacji niektórych skutków wadliwej decyzji. Ograniczenie czasowe możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej leży bowiem niejednokrotnie w interesie publicznym (społecznym), bo stabilizuje pewne stosunki prawne. Z tego zatem powodu, m.in. w wyroku z dnia 19 maja 2011 r. (sygn. akt K 20/09) Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że "(...) pomimo, iż instytucja dawności nie jest bezpośrednio przedmiotem regulacji konstytucyjnej, wartości, którym służy, mają walor konstytucyjny i leżą u podstaw norm wyrażonych w artykułowanej części Konstytucji. W dotychczasowym orzecznictwie konstytucyjnym nie ulegało bowiem wątpliwości, że przedawnienie – jako instytucja mieszcząca się w pojęciu dawności może służyć ochronie konstytucyjnych praw podmiotowych oraz pewności obrotu (zob. np. wyrok o sygn. SK 9/98). Stanowisko to można niewątpliwie odnieść również do innej postaci dawności, jaką jest termin zawity (...)". Wskazać trzeba, że w porządku prawnym nie jest kwestionowana potrzeba wprowadzania ograniczeń czasowych w dochodzeniu przez obywateli ich praw i z tej przyczyny istnieją przepisy przewidujące takie instytucje jak: zasiedzenie, przemilczenie lub przedawnienie. Trzydziestoletni okres przedawnienia w odniesieniu do orzekania o kwalifikowanych wadach nieważności decyzji gwarantuje zaś obywatelowi odpowiednią ilość czasu na dochodzenie tych praw. Nie sposób zatem przyjąć, że wprowadzone ograniczenia czasowe możliwości stwierdzenia nieważności decyzji (prowadzenia postępowania w tym przedmiocie) wykraczają poza ramy określone przez standardy demokratycznego państwa prawa. Powyższe stało się podstawą wprowadzenia przez prawodawcę w art. 156 § 3 kpa cezury czasowej uniemożliwiającej wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło trzydzieści lat. W konsekwencji, nie ma obecnie możliwości zakończenia takich spraw, będących w toku, merytorycznym rozstrzygnięciem. Wynika to wprost z zawartego w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. przepisu przejściowego art. 2 ust. 2. Przepis ten przewiduje bowiem umorzenie z mocy prawa wszystkich postępowań wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia, niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., tj. przed dniem 16 sierpnia 2021 r. Wprawdzie wprowadzona 16 września 2021 r. omawianą nowelą zmiana przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest oczywiście korzystna i dogodna dla stron toczącego się w tym czasie postępowania nadzorczego, a dodatkowo – ze względu na brak stosownych przepisów przejściowych – może niejednokrotnie nasuwać wątpliwości interpretacyjne, ale – biorąc pod uwagę realia rozpoznawanej sprawy – nie można było w tym przypadku pomijać znaczenia tej nowelizacji.

Uwzględniając realia niniejszej sprawy, Minister w sprawie dokonał prawidłowej oceny, że w sprawie istnieje podstawa do umorzenia postępowania nadzorczego wszczętego wnioskiem z 25 marca 2013 r. (który wpłynął do organu właściwego 14 listopada 2013 r.) dotyczącego kontrolowanego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 18 września 1967 r. utrzymanego w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 maja 1968 r. Orzeczenie administracyjne z 18 września 1967 r. weszło do obrotu prawnego, bowiem od niego dawny współwłaściciel nieruchomości J. M. wniósł odwołanie, na skutek którego wydana została decyzja z 14 maja 1968 r. utrzymująca w mocy zaskarżone orzeczenie. Z nadesłanych akt administracyjnych sprawy również wynika, że orzeczenie to zostało doręczone dawnemu współwłaścicielowi nieruchomości J. M. w dniu 10 stycznia 1968 r. (k. 29 akt adm.), jak również Administracji Domu przy ul. [...] w dniu 19 października 1967 r. (k. 23 akt adm.). Przedmiotowe orzeczenie zostało także doręczone S. S. i J. S. odpowiednio w dniach 28 i 29 września 1967 r. (k. 38, 37 akt adm.). Ponadto w dniu 2 stycznia 1968 r. powyższe orzeczenie administracyjne zostało wywieszone w budynku Prezydium Rady Narodowej przy ul. [...] (k. 28 akt adm.). Natomiast powyższa decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 14 maja 1968 r. została doręczona Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie, do którego wpłynęła w dniu 17 maja 1968 r. (k. 30 akt adm.). Nie można pominąć także zawiadomienia z 2 lipca 1968 r., którym Państwowe Biuro Notarialne zawiadomiło o wpisie w dniu 29 czerwca 1968 r. w dziale II księgi wieczystej nr hip. [...] Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości (k. 43 akt adm.).

W takiej sytuacji, gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało zainicjowane wnioskiem z 2013 r. po ponad 40 latach od wejścia do obiegu prawnego orzeczenia z 18 września 1967 r. utrzymanego w mocy decyzją z 14 maja 1968 r. i postępowanie to o stwierdzenie nieważności jest "niezakończone" w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., prowadzi to do wniosku, że podlega ono umorzeniu z mocy prawa (art. 2 ust. 2), co organ odwoławczy prawidłowo orzekł w zaskarżonej decyzji. Powyższy pogląd organu Sąd w pełni podziela. Zważyć należy, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. (w dniu 16 września 2021 r.), organy administracji utraciły możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, od wydania lub ogłoszenia której upłynęło dziesięć lat (art. 156 § 2 kpa). Jeżeli zaś od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 kpa, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się w ogóle postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 158 § 3 kpa), a postępowania w toku umarza się (art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r.). Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. przewiduje, że stosuje się ją bezpośrednio do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. ostateczną decyzją lub postanowieniem (art. 2 ust. 1). Wprowadzona regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i wynikała z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 46/13, doprowadziła do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków, tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, służy ochronie interesu publicznego w tym interesu Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły ich prawa przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten okres czasu był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu w takim zakresie zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa. Zatem na gruncie regulacji stanowiącej obecnie przedmiot kontrowersji pomiędzy organem a stroną, istniała jasna i potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku P 46/13 pilna potrzeba uregulowania kwestii możliwości eliminacji z obrotu prawnego decyzji wydanych przed wieloma laty w konfrontacji z obowiązującą na gruncie kpa zasadą trwałości decyzji administracyjnych. Ponadto, co najmniej od daty wydania wyroku P 46/13 przez Trybunał Konstytucyjny każdy powinien się liczyć z tym, że ustawodawca wykona ten wyrok poprzez stworzenie regulacji ograniczających możliwość wzruszania w trybie nadzwyczajnym decyzji. Na tym polega m.in. zasada zaufania do organów. Nie ma bowiem racjonalnego wytłumaczenia powodów, dla których właściciele (lub ich następcy prawni), którym odmówiono przyznania określonego prawa, czekali ponad 40 lat żeby wzruszyć przedmiotowe decyzje. To właśnie zasada zaufania do prawa powinna być rozumiana w ten sposób, że po tak długim okresie czasu organy nie będą mogły wzruszać decyzji ostatecznych. Zasada zaufania do prawa opiera się na pewności prawa i przewidywanym postępowaniu organów państwa. Zasada ta skierowana jest nie tylko do obywateli, ale i oczywiście organów, których obowiązkiem jest działanie na podstawie i w granicach prawa. Prawodawca wykonał wyrok Trybunału Konstytucyjnego, choć ze znacznym, bo 6-letnim opóźnieniem i trudno mu z tego czynić jakikolwiek zarzut. Z kolei powoływana często w tych sprawach zasada lex retro non agit również na gruncie procedury administracyjnej doznaje pewnych wyjątków (np. zamknięcie drogi do możliwości wzruszania aktów własności ziemi). W odniesieniu do przyjętej retroaktywności przepisów ustawy, dopuszcza się możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę zarówno retroakcji, jak i retrospekcji. Nie sposób abstrakcyjnie wykluczyć istnienia wymagających ochrony konstytucyjnych wartości, które będą uzasadniać odstępstwo od zasady nieretroaktywnego działania prawa. Jednakże tego rodzaju odstępstwo musi być wolne od arbitralności i podlegać ocenie z perspektywy celowości i proporcjonalności (por. orzeczenia o wzajemnym stosunku zasady lex retro non agit i zasady ochrony praw nabytych: np. wyroki TK z dnia 15 września 1998 r., K 10/98, z dnia 8 grudnia 2009 r., SK 34/08). W ocenie Sądu, racje konstytucyjne w aspekcie zasady praworządności mogły zostać ograniczone przez potrzebę stabilizacji stanów społeczno-gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego, a ponadto przez zasadę zaufania obywatela do państwa, w tym zasadę pewności prawa, które wynikają z art. 2 Konstytucji RP. Z tego względu przyjęte rozwiązanie normatywne spełnia zasadę proporcjonalności, w zakresie w jakim racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki. Nie jest przy tym rzeczą sądu administracyjnego analiza procedury uchwalania aktu normatywnego, ponieważ od tego jest Trybunał Konstytucyjny.

W tej sytuacji, zgodnie z zasadą domniemania konstytucyjności aktu normatywnego, Sąd nie podzielił wskazanych w skardze zarzutów naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. w powiązaniu z przepisami Konstytucji RP, tj. art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2. Sąd wskazuje, że bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy, poza sytuacjami współstosowania Konstytucji, oznacza wydanie rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie bezpośrednio na podstawie normy konstytucyjnej. Potrzeba wydania aktu stosowania prawa na podstawie normy konstytucyjnej wynikać może albo z braku regulacji ustawowej czy innej podkonstytucyjnej albo z zaistnienia sprzeczności aktu podkonstytucyjnego z normą konstytucyjną. Kompetencje w zakresie oceny zaistnienia takiej sprzeczności w polskim systemie prawnym ma Trybunał Konstytucyjny. Przyjmuje się, że sądy co do zasady mogą rozstrzygać taką sprzeczność w sytuacji oczywistej niekonstytucyjności przepisu, wtórnej niekonstytucyjności przepisu bądź w stosunku do aktów podustawowych (szerzej zob. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znacznie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Lexis Nexis Warszawa 2010, s. 28-37). Wskazać należy w tym miejscu na art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi o zasadzie proporcjonalności. Wymaga ona, aby ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw były wprowadzane w formie ustawy (aspekt formalny), aby konieczność ustanawiania takich ograniczeń nie naruszała istoty danej wolności lub prawa podmiotowego i tylko wtedy gdy istnieje konieczność ich wprowadzenia w demokratycznym państwie prawa dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Zakres wprowadzonych ograniczeń powinien być zatem proporcjonalny, tzn. konieczny dla realizacji określonego celu (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 24 stycznia 2006 r., SK 40/04, OTK ZU 1/2006, poz. 5; z dnia 29 września 2008 r., SK 52/05; z dnia 28 września 2006 r., K 45/04, OTK ZU 8/A/2006, poz. 111). Istotne jest przy tym rozważenie czy istnieje rzeczywista potrzeba dokonania danej regulacji ograniczającej, a z drugiej - należy mieć pewność, że podjęte środki prawne będą skuteczne tj. są rzeczywiście służące i niezbędne dla realizacji określonego celu. Chodzi bowiem o stosowanie jak najmniej uciążliwych środków dla podmiotów, których prawa będą regulacją ustawową ograniczone (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 17 maja 2007 r., K 33/05, OTK ZU nr 5/A/2006, poz. 57; z dnia 2 października 2006 r., SK 34/06 OTK ZU nr 9/A/2006, poz. 118). Zasada proporcjonalności łączy się z zakazem nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności konstytucyjnych. Test proporcjonalności, o którym mowa polega więc na ocenie czy wskazane ograniczenia są konieczne w demokratycznym państwie prawa, czy wprowadzona regulacja jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków, czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest połączona, czy efekty wprowadzonej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych na obywatela. Zatem okres 30 lat, w którym podmiot uprawiony mógł domagać się wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, stanowił wystarczający okres czasu na podjęcie inicjatywy w tym zakresie. Nie stanowiło to też nadmiernego ciężaru skoro przez 30 lat istniała możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, a obywatel tego skutecznie nie uczynił. Osoby pozbawione własności oraz ich następcy prawni mieli więc dostatecznie długi czas, aby uruchomić procedurę nieważnościową. Tym bardziej, że już przynajmniej od momentu wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie P 46/13, czyli od 12 maja 2015 r. winni liczyć się z koniecznością uregulowania przez ustawodawcę ograniczenia w czasie możliwości eliminacji z obrotu prawnego decyzji wydanych przed wieloma laty z uwagi na potrzebę ochrony zasad trwałości decyzji administracyjnych oraz pewności obrotu prawnego. Biorąc zatem pod uwagę moment złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 18 września 1967 r. utrzymanego w mocy decyzją z 14 maja 1968 r., czyli rok 2013, a więc ponad 40 lat od daty wydania kwestionowanych rozstrzygnięć i treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, trudno uznać, aby prawo skarżących do merytorycznego rozpoznania sprawy zostało w sposób oczywisty naruszone. W istocie to zaniechanie skarżących doprowadziło do skutku w postaci niemożności dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności wskazanych rozstrzygnięć. Należy przy tym pamiętać, że zasada ochrony zaufania obywateli do państwa i do stanowionego przez nie prawa jako zasada konstytucyjna, nie jest zasadą absolutną. Podobnie, powoływane przez skarżących w skardze prawo do rekompensowania szkód, nie jest prawem absolutnym, gdyż może być ograniczone w czasie. Przede wszystkim bowiem konieczne jest zachowanie proporcjonalności pomiędzy chronionymi dobrami. W ocenie Sądu, w takiej sytuacji zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej doznaje pierwszeństwa wobec zasad rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi A. S., K. S. i J. S. opartego na wyprowadzeniu wadliwości decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 14 i art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., Sąd zauważa, że Konwencja ta weszła w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej dnia 19 stycznia 1993 r. (oświadczenie rządowe z dnia 7 kwietnia 1993 r., Dz. U. Nr 61, poz. 285). Przepisy Konwencji mają więc zastosowanie tylko do takich naruszeń praw i wolności, które miały miejsce po wejściu w życie Konwencji wobec danego państwa. Skarżący upatrują naruszenia wskazanych przepisów Konwencji w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji w umorzeniu postępowania nieważnościowego, co prowadzi do pozbawienia skarżących prawa do ubiegania się o odszkodowanie. Zauważyć jednak należy, że w sprawie Pye przeciwko Wielkiej Brytanii Europejski Trybunał Praw Człowieka zajął się kwestią zgodności z art. 1 Protokołu nr 1 regulacji dotyczących przedawnienia powództw o zwrot nieruchomości. Przypomniał, że istnienie okresów przedawnienia w sprawach dotyczących szkód na osobie jest wspólną cechą systemów prawnych państw Konwencji. Służą one rozmaitym ważnym celom, w szczególności zapewnieniu pewności prawnej i ostateczności orzeczeń oraz ochronie ewentualnych pozwanych przed roszczeniami na tle wydarzeń z odległej przeszłości. (wyrok ETPCz z dnia 30 sierpnia 2007 r., Wielka Izba, skarga nr 44302/02, § 68). Uzasadnieniem ich istnienia jest m.in. to, że trudno byłoby zwalczać niesprawiedliwości i zapobiegać niesprawiedliwościom, do których mogłoby dojść, gdyby sądy musiały rozstrzygać w sprawach wydarzeń z odległej przeszłości na podstawie dowodów, które wraz z upływem czasu stają się coraz mniej wiarygodne i kompletne. Nie sposób zatem uznać, że doszło do naruszenia przepisów Konwencji i art. 1 Protokołu Nr 1.

Powyższe czyni skargę A. S., K. S. i J. S. niezasadną, podniesione w niej zarzuty nie mogły zaprzeczyć prawidłowości zastosowania w sprawie obowiązujących przepisów prawa korzystających z przymiotu domniemania konstytucyjności, jak i pozostających w zgodzie z normami ponadnarodowymi. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że powołane w punkcie 5. skargi orzeczenie administracyjne z 13 czerwca 1951 r. w przedmiotowej sprawie nie istnieje, gdyż takowe nie zostało wydane. W odniesieniu do wywodzonej w skardze niezgodności art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z przepisami Konstytucji RP, Sąd wyjaśnia, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła, na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, sprawa o sygnaturze akt K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że zastrzeżenia budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku. W sytuacji zatem, gdy Trybunał Konstytucyjny uzna, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, wówczas strona będzie uprawniona na podstawie art. 145a kpa do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego. Jak na razie, zgodnie z zasadą domniemania konstytucyjności aktu normatywnego, brak jest podstaw do podzielenia przez Sąd naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji.

Zarzuty skargi J. S. również nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący zarzuca naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy poprzez bezzasadne uznanie przez organ M. T. za stronę przedmiotowego postępowania, a w konsekwencji, że M. T. nie mógł skutecznie zaskarżyć decyzji z 6 sierpnia 2015 r. Stanowiska tego Sąd nie podziela. M. T., jak wynika z akt sprawy, jest następcą prawnym J. M. – dawnego współwłaściela przedmiotowej nieruchomości. Następstwo prawne M. T. wynika z postanowień Sądu Rejonowego w [...]: z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt I Ns [...], zgodnie z którym spadek po zmarłym w dniu [...] listopada 1983 r. J. M. nabyły (w pierwotnym brzmieniu tego postanowienia) M. K. i C. W.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I Ns [...], zgodnie z którym spadek po zmarłej w dniu [...] listopada 1984 r. C. W. nabyła M. K.; z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt I Ns [...], zgodnie z którym spadek po zmarłej w dniu [...] listopada 2003 r. M. K. nabyli: M. T. i Z. T.. Na następstwo prawne M. T. po J. M. – jak trafnie wywiódł Minister – nie miała wpływu zmiana postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 13 marca 2022 r., sygn. akt I Ns [...] postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2018 r., sygn. akt I Ns [...], na którą to okoliczność powołuje się skarżący, ponieważ powyższa zmiana sprowadzała się jedynie do uzupełnienia kręgu spadkobierców wskazanych w tym postanowieniu, od których M. T. wywodzi swoje następstwo prawne (M. K. i C. W.) o K. S..

Konsekwencją powyższego zarzutu stawianego przez skarżącego są zarzuty naruszenia art. 127 § 1 i § 3 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez uchylenie w całości decyzji z 6 sierpnia 2015 r., podczas gdy w ocenie skarżącego, decyzja ta została zaskarżona skutecznie jedynie przez H. G., która zaskarżyła decyzję jedynie w części w jakiej organ stwierdził nieważność badanej w trybie nadzoru decyzji, ewentualnie wyłącznie w odniesieniu do lokalu nr [...]. W ocenie Sądu zarzuty te są chybione. Analiza powyższego wniosku H. G. z 28 sierpnia 2015 r. jednoznacznie wskazuje, że H. G. zaskarżyła w całości decyzję z 6 sierpnia 2015 r. Z wniosku tego w żaden sposób nie wynika, aby H. G. zaskarżyła powyższą decyzję jedynie w części. Ponadto należy zauważyć – na co słusznie zwrócił uwagę Minister – że z akt sprawy wynika, że powołana decyzja została skutecznie zaskarżona w całości również przez inną stronę postępowania, a mianowicie M. T..

Z powyższych względów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.



Powered by SoftProdukt