Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Poznaniu z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 189/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Po 189/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA), działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., odmówił M. S. wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] stycznia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu zgłoszonego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego za niezasadny.

WSA wskazał, że zaskarżone postanowienie nie podlega zatem wykonaniu, co oznacza, że wniosek o wstrzymanie jego wykonalności nie może zostać uwzględniony. Dalej, Sąd I instancji podniósł, że wprawdzie każdy akt administracyjny wywołuje określone następstwa prawne, ale nie każdy akt administracyjny podlega wykonaniu, rozumianemu jako możliwość realizacji płynących zeń uprawnień lub konieczność podporządkowania się obowiązkom określonym w tym akcie. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji nie nadają się do wykonania w ww. rozumieniu, zatem nie jest możliwe wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie dotyczące zarzutów na postępowanie egzekucyjne jest aktem, który nie dokonuje zmian w zakresie praw lub obowiązków skarżącej. W szczególności akt dotyczący zarzutu nie nakłada na skarżącą powinności określonego zachowania się. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wcześniej. Zaskarżone postanowienie nie tworzy po stronie skarżącej uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania). Jest to wyłącznie akt administracyjny o charakterze proceduralnym, nie wprowadzający w sytuacji prawnej skarżącej zmian, których wystąpieniu można by się przeciwstawić poprzez wstrzymanie wykonania tego postanowienia.

Skarżąca złożyła zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest zatem ocena, czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.

W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] stycznia 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie uznające za niezasadne – wniesione przez skarżącego – zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Takie postanowienie, ze względu na zakres i charakter prawny, nie nadaje się do wykonania. Podstawą wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym jest art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), który to przepis nie ma charakteru materialnoprawnego, ponieważ zawarta w nim norma nie nakłada na jego adresatów określonych obowiązków lub uprawnień materialnoprawnych. Jest to typowy przepis proceduralny, kreujący określone uprawnienie procesowe zobowiązanego, skoro stanowi, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z zaskarżonego postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie wynika wprost obowiązek uiszczenia konkretnej kwoty. Nie kreuje ono obowiązku zapłaty, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności.

Tym samym wstrzymanie wykonania postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest możliwe, a wniosek w tym przedmiocie powinien zostać oddalony, co prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.