Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. sp. z o.o. z siedzibą w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 718/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 14 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia z tytułu podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za III kwartał 2016r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

1. Postanowieniem z 1 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 718/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z 14 kwietnia 2022 r. w przedmiocie określenia z tytułu podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za III kwartał 2016 r. oraz zarządził zwrot uiszczonego wpisu od skargi.

2. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji ustalił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 29 czerwca 2022 r. wezwano skarżącą spółkę do usunięcia braków formalnych skargi, przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej oraz wskazanie nr KRS. W wezwaniu skarżącą spółkę pouczono o konsekwencjach prawnych niewykonania powyższego obowiązku w terminie zakreślonym przez Sąd.

3. Przesyłka zawierająca wezwanie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej spółki 7 lipca 2022 r. W terminie otwartym do uzupełnienia braków skargi skarżąca spółka podała nr KRS spółki i załączyła pełnomocnictwo. Nie uzupełniła natomiast braku skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej

4. Mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej instancji, na mocy art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) odrzucił skargę.

5. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych.

5.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

5.1.1. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez:

a. odrzucenie skargi pomimo sformułowania wezwania w sposób uniemożliwiający zastosowanie sankcji odrzucenia skargi,

b. uznanie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, uwzględniając okoliczność, że wcześniej przedłożone pełnomocnictwo było wadliwe oraz opierając się na literalnym brzmieniu wezwania Sądu, nie dokonano uzupełnienia braków formalnych skargi przez przedłożenie pełnomocnictwa jako dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej,

c. odrzucenie skargi pomimo braku uprzedniego wezwania skarżącej spółki do samodzielnego podpisania skargi wobec powzięcia wątpliwości co do umocowania pełnomocnika,

5.1.2. naruszenia art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez:

a. sformułowanie wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi w sposób nieprecyzyjny oraz bez powołania się na podstawę prawną uzasadniającą twierdzenie, że skarga strony jest obarczona brakiem, co wobec wadliwości przedłożonego uprzednio przez skarżącą spółkę pełnomocnictwa, uzasadniało wniosek, że dokumentem żądanym przez Sąd jest prawidłowo sporządzone pełnomocnictwo,

b. zaniechanie wezwania pełnomocnika skarżącej spółki wprost do przedłożenia dokumentu w postaci odpisu aktualnego KRS określającego umocowanie do reprezentowania organu strony skarżącej lub osób uprawnionych do działania w jego imieniu, bądź wskazania jaki dokument ma przedłożyć skarżąca spółka i przyjęcie, że pełnomocnictwo nie jest dokumentem określającym umocowanie do reprezentowania strony skarżącej,

c. zaniechanie skierowania kolejnego wezwania wobec sformułowania pierwszego wezwania w sposób nieprecyzyjny, co umożliwiłoby Sądowi zastosowanie rygoru odrzucenia skargi w sposób zgodny z art. 49 § 1ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

d. zastosowanie art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sytuacji, gdy brak nie uniemożliwiał nadania pismu dalszego biegu.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6.1. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

6.2. Odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych ma miejsce wówczas, gdy nie usunięto w wyznaczonym terminie tych braków, mimo prawidłowego wezwania do ich usunięcia, o czym stanowi art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Braki skargi w rozumieniu tych przepisów powinny być istotne, to znaczy takie, których nieusunięcie uniemożliwi nadanie sprawie dalszego biegu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2010, s. 192). W świetle zaś art. 57 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga powinna przede wszystkim czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 - 4 powołanego przepisu.

Wnoszący pismo ma gwarancję ochrony swojego interesu prawnego, gdyż brak każdego z wymaganych składników treści pisma podlega uzupełnieniu w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 49 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli bowiem pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, a jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie go bez rozpatrzenia. W odniesieniu do skargi ustawa przewiduje w takiej sytuacji skutek jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

6.3. Zgodnie z treścią art. 28 § 1 w związku z art. 29 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w tym postępowaniu. Jeżeli strona uczestniczy w postępowaniu sądowoadministracyjnym za pośrednictwem pełnomocnika, pełnomocnik ten jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zdanie pierwsze ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W orzecznictwie wyjaśniono, że w przypadku stron innych, niż osoby fizyczne, prawidłowe wykazanie umocowania pełnomocnika do udziału w postępowaniu obejmuje również wykazanie uprawnienia osoby, która udzieliła pełnomocnictwa, do reprezentowania strony. Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej jest zaś niewątpliwie odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS). Brak dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

6.4. Z punktu widzenia przepisów prawa istotne jest aby wezwanie jasno i precyzyjnie określało rodzaj braków pisma procesowego, sposób ich uzupełnienia, zakreślało siedmiodniowy termin na ich uzupełnienie oraz rygor jego niezachowania. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 9 czerwca 1999 r., II RN 6/99 (OSNAPiUS 2000, nr 9, poz. 343) wezwanie do uzupełnienia braków powinno być jednoznaczne i zrozumiałe dla strony. Niespełnienie tych wymogów pozbawia wezwanie sankcji. Jednocześnie stronie wezwanej do usunięcia braków formalnych złożonego pisma nie przysługuje jakikolwiek margines interpretacyjny odnośnie do sposobu wykonania wezwania, jeżeli zawiera ono określone w sposób szczegółowy i wyraźny czynności, których dopełnienie jest wymagane do nadania sprawie dalszego biegu (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2008 r., I FSK 536/08, CBOSA).

6.5. Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Naczelny Sad Administracyjny zauważa, że skarga wniesiona przez stronę nie zawierała dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie strony skarżącej do udzielenia pełnomocnictwa zgodnie z zasadami reprezentacji przewidzianymi w KRS.

Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie o odrzuceniu skargi po stwierdzeniu, że skarżąca spółka pomimo wezwania, nie uzupełniła braków formalnych skargi.

Z akt sprawy wynika jednak, że w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, nie wezwano skarżącej spółki do dołączenia dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa zgodnie z zasadami reprezentacji przewidzianymi w KRS, tj. dołączenie wydruku KRS, lecz do nadesłania dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. pełnomocnictwa. Skarżąca spółka na tak sformułowane wezwanie, w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych przesłała pełnomocnictwo oraz podała numer KRS.

Powyższe oznacza, że wezwanie Sądu pierwszej instancji nieprecyzyjnie wskazywało jakie braki formalne skarżąca spółka ma uzupełnić. Nieprecyzyjność ta nie może przy tym prowadzić do niekorzystnych dla strony skutków. Jak już wskazano wyżej, wezwanie o uzupełnienie braków formalnych pisma powinno być jednoznaczne i nie budzić wątpliwości. W przedmiotowej sprawie nie można uznać by treść wezwania była jednoznaczna, brak było zatem podstaw do odrzucenia skargi z powodu nieusunięcia w terminie jej braków formalnych.

6.6. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji

-----------------------

2