Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi U. G. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej U. G. [...] kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 listopada 2022 r. nr SKO. SJ.457.2744.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 10 czerwca 2022 r. nr WOŚr-IX.6331.1.2022.WP odmawiającą U. G. [...] wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na terenie działek o numerach [...], [...], [...] i [...], obręb [...] m. S..

W ocenie organu I instancji, prowadzone postępowanie wykazało, że czynności wykonane na gruncie działek o numerach [...] [...], [...] oraz [...] z obrębu [...] m. S. nie doprowadziły do zmiany kierunku lub natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego oraz domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy, odwołując się do brzmienia art. 234 ust.1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.); dalej: "P.w.", wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. wymaga uprzedniego dokonania ustaleń: czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie, czy nastąpiła szkoda na gruncie sąsiednim oraz, czy szkoda ta wynika ze zmiany stosunków wodnych. Przesłanki te powinny zaistnieć łącznie, a wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w innych warunkach jest niedopuszczalne. Zastosowanie przepisu art. 234 ust. 3 P.w. uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem powinien istnieć związek przyczynowo-skutkowy.

Według organu odwoławczego, poczynienie ustaleń w ww. zakresie nie zawsze wymaga przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, bowiem zaistnienie szkody na gruncie sąsiednim jest często przesłanką najłatwiejszą do ustalenia, gdyż łatwo ją dostrzec. Wystąpienie szkody jest bowiem stanem dostrzegalnym, niewymagającym wiedzy specjalnej. Ponadto celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. nie jest badanie zgodności realizowanej na danym terenie inwestycji z wydanymi warunkami zabudowy czy też wydanym pozwoleniem. Niejednokrotnie więc ustalenie zaistnienia szkody odbywa się na etapie oględzin nieruchomości objętych postępowaniem. Nadto zastosowanie sankcji z przepisu art. 234 ust. 3 P.w. możliwe jest w przypadku, gdy szkodliwe skutki zaistniały faktycznie, nie zaś gdy są one przewidywane, hipotetyczne. Samo potencjalne zagrożenie powstania szkody nie spełnia jeszcze przesłanki odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej. Szkoda w rozumieniu tych przepisów powinna być rzeczywista, a więc faktycznie wystąpić i powodować widoczne negatywne skutki.

Dalej, organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej, która podniosła, że podniesienie terenu na działkach o numerach: nr [...], [...], [...] i [...], obręb [...] m. S. powoduje naruszenie stosunków wodnych i bezpośrednio negatywnie oddziałuje na stanowiące jej własność działki nr [...] i nr [...] Do wniosku skarżąca załączyła fragment ortofotomapy z naniesionymi rzędnymi terenu na działkach o numerach [...], [...], [...]. W toku oględzin skarżąca podała, iż nie posiada dokumentacji potwierdzającej wskazywane przez nią zalanie ogrodu i piwnicy. Jednocześnie z wykonanej w trakcie oględzin dokumentacji fotograficznej nie wynika, aby na działkach nr [...] i nr [...] stagnowała woda lub teren był podmokły, a skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących świadczyć o zalewaniu jej nieruchomości.

Według organu, a wbrew twierdzeniom skarżącej, nie każda zmiana na nieruchomości sąsiedniej (np. zmiana ukształtowania czy też podniesienie rzędnej terenu) będzie aktualizować kompetencję organu do nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 234 ust. 3 P.w. W sprawie powinna nastąpić taka zmiana powodująca zmianę stanu wody, której zaistnienie jest bezpośrednią przyczyną powstawania szkód dla gruntów sąsiednich. Dopiero w przypadku stwierdzenia tych okoliczności organ ma obowiązek wydania decyzji, na podstawie wskazanego przepisu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 w zw. z art. 77 §1 i w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jak również poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki;

2) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie działań zmierzających do zaspokojenia słusznego interesu skarżących, tym samym niepodjęcie przez organ wszelkich koniecznych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego hydrologa, który ustaliłby czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie skarżących na skutek budowy domu i podwyższenia gruntu na działkach spółki S. oraz nieodniesienie się przez organ do twierdzeń skarżącej podnoszonych w toku postępowania;

3) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zaufanie uczestników do władzy publicznej, polegające na oparciu wydanej decyzji na protokole z wizji w terenie, oświadczeniach stron;

4) art. 9 k.p.a., poprzez niedochowanie przez organ ciążącego na nim obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, tj. niepoinformowanie o możliwości przedłożenia dodatkowych dowodów przez skarżącą na potwierdzenie, że zmienił się stan faktyczny na gruncie od momentu przeprowadzonej wizji;

5) art. 35 § 3 k.p.a., poprzez niezałatwienie sprawy w ciągu miesiąca od otrzymania odwołanie i niezawiadomienie strony o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy;

6) art. 78 § 1 k.p.a., poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego hydrologa na okoliczności jednoznacznego ustalenia, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim, czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich, tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody;

7) art. 81 a § 1 k.p.a., poprzez zignorowanie niedających się usunąć wątpliwości w sprawie co do stanu faktycznego, chociażby w kwestii merytorycznej weryfikacji dokonania znacznych ruchów mas ziemnych na działkach nr [...] i nr [...], sąsiadujących z działką nr [...], co miało istotny, bezpośredni wpływ na przemieszczanie się wód opadowych i ich niekontrolowany spływ na nieruchomość graniczną, należącą do skarżącej, które to wątpliwości powinny zostać rozstrzygane na korzyść skarżącej, tym bardziej, że przedmiotem postępowania w sprawie jest ponoszona przez właściciela działki nr 45 szkoda w postaci regularnego podmywania jej nieruchomości przez wody opadowe i niszczenia nasadzeń w ogrodzie skarżącej oraz podmurówki ogrodzenia;

8) art. 81 a § 1 k.p.a., poprzez zignorowanie niedających się usunąć wątpliwości w sprawie co do stanu faktycznego, chociażby w kwestii merytorycznej weryfikacji dokonania znacznych ruchów mas ziemnych na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...], której właścicielem jest Gmina Miasto S. sąsiadującej z działką nr [...], co miało istotny, bezpośredni wpływ na przemieszczanie się wód opadowych i ich niekontrolowany spływ na nieruchomość graniczną, należącą do skarżącej, które to wątpliwości powinny zostać rozstrzygane na korzyść skarżącej, tym bardziej, że przedmiotem postępowania w sprawie jest ponoszona przez właściciela działki nr [...] szkoda w postaci regularnego podmywania jej wejścia do nieruchomości przez wody opadowe i niszczenia nasadzeń w ogrodzie;

9) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które z faktów i dlaczego zostały uznane przez organ za udowodnione, a innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, tj. zeznaniom skarżącego i zastrzeżeniom skarżącej do ustaleń poczynionych przez organ I instancji, które to nie zostały wyjaśnione przez organ;

10) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 234 ust. 1 P.w., poprzez przyjęcie, że spółka S. , budując osiedle domów jednorodzinnych niezgodnie z pozwoleniem na budowę, nie spowodowała zmiany stosunków wodnych na działce nr 45, przez co wyrządziła szkodę na tej działce;

11) art. 234 P.w. w zw. z art. 144 k.c. poprzez uznanie, że spółka S. , będąca właścicielem nieruchomości, przy wykonywaniu swego prawa nie powstrzymała się od działań, które nie zakłócałyby korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych z uwzględnieniem, że właściciel nieruchomości nie może dokonać na swoim gruncie zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych i roztopowych, jeżeli powoduje to szkody na cudzym gruncie.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 529); dalej: "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sporna w sprawie jest kwestia, czy słusznie skarżąca domaga się, aby organy nakazały właścicielowi działek o numerach [...], [...], [...] obręb [...] którym jest [S] sp. z o.o. sp.k. oraz właścicielowi działki nr [...] obręb [...], przy ul. [...] w S., tj. Gminie Miasto S., przywrócenia stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach skarżącej nr [...] i nr [...], w celu zapobieżenia dalszemu zalewaniu jej piwnicy oraz ogródka.

W sprawie organ I instancji odmówił skarżącej wydania wobec właścicieli ww. działek przywrócenia stosunków wodnych na należących do nich działkach, szeroko opisując prawidłowość procesu wydania decyzji nr [...] z dnia 11 grudnia 2020 r. o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na budowie zespołu 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej i jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego wolnostojącego na terenie działek o numerach [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w S.. W kwestii zaś działki drogowej nr [...] z obrębu [...] w S., organ I instancji wskazał, że do zgłoszenia budowy sieci wodociągowej wraz z przyłączami, nie zgłoszono żadnego sprzeciwu.

W ocenie organu I instancji, przeprowadzone postępowanie wykazało, że czynności wykonane na gruncie działek o ww. numeracji nie doprowadziły do zmiany kierunku lub natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, zaś powołanie biegłego w sprawie (o co wnosiła skarżąca) nie było konieczne, gdyż daną sytuację można było wyjaśnić za pomocą innych dowodów i oświadczeń.

Z kolei organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że nie każda zmiana na nieruchomości sąsiedniej (np. zmiana ukształtowania czy też podniesienie rzędnej terenu) będzie aktualizować kompetencję organu do nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 234 ust. 3 P.w. W sprawie powinna nastąpić taka zmiana, powodująca zmianę stanu wody, której zaistnienie jest bezpośrednią przyczyną powstawania szkód dla gruntów sąsiednich, a skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów mogących świadczyć o zalewaniu jej nieruchomości.

Nadto, według organu odwoławczego, niesłuszny jest zarzut skarżącej, iż w sprawie powinien wypowiedzieć się biegły. Wystąpienie szkody jest bowiem stanem dostrzegalnym, niewymagającym wiedzy specjalnej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 234 ust. 1 P.w., właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2 P.w.).

Stosownie także do brzmienia art. 234 ust. 3 P.w., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

Przepisy art. 234 P.w. wprowadzają zakazy dla określonego, celowego działania właściciela gruntu ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.

Charakterystykę zmian stanu wody na gruncie uzasadniających podjęcie działań na podstawie poprzednio obowiązującego art. 29 ust. 3 Prawa wodnego przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II OSK 159/16. Wypowiedź ta zachowuje aktualność i na tle aktualnie obowiązującego art. 234 ust. 3 P.w. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zalicza się tu takie działania, które ingerują w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi. Działaniem takim jest między innymi wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, np. zasypanie zagłębienia, którym dotychczas spływała z terenów wyżej położonych lub podwyższenie terenu uniemożliwiające spływ wody. Także spowolnienie spływu wody z gruntów spowodowane podwyższeniem terenu sąsiedniej działki stanowi jedną ze zmian stosunków wodnych na gruncie, o którym mowa w art. 29 P.w. Również roboty budowlane takie jak niwelacja terenu, podniesienie rzędnej terenu, wprowadzenie systemu drenażowego wokół budynku, czy też samo wybudowanie fundamentów może powodować zmiany stanu wody na gruncie, jeżeli ich efektem będzie zmiana naturalnego, dotychczasowego kierunku odpływu wód opadowych, naruszenie istniejącego systemu drenażowego, czy też przecięcie kierunku migracji wód podziemnych.

W sprawie, jak wynika z materiału dowodowego, skarżąca argumentowała, że spółka S. na skutek prowadzonej inwestycji, dokonała podwyższenia terenu działek, co powoduje szkodę w postaci regularnego podmywania jej nieruchomości przez wody opadowe i niszczenia nasadzeń w ogrodzie skarżącej oraz podmurówki ogrodzenia. Nadto, skarżąca podniosła, że zmienił się stan faktyczny od dnia wydania decyzji przez organ I instancji. W trakcie wizji przeprowadzonej w maju 2022 r. na działkach stanowiących własność spółki S. nie były wzniesione mury oporowe (nieobjęte pozwoleniem na budowę), których wybudowanie spowodowało ukierunkowanie spływu wód opadowych i gruntowych w kierunku działki nr [...] stanowiącej jej własność. Nadto, w dniu oględzin, pogoda od kilkudziesięciu dni była upalna, bez opadów deszczu. Zdaniem skarżącej, trudno aby w takim dniu teren był podmokły, a woda stagnowała na jej działkach nr [...].

W ocenie składu orzekającego w sprawie, organy w żaden sposób nie odniosły się do podnoszonych przez skarżącą argumentów i poza przeprowadzeniem wizji działek, nie przeprowadziły żadnych dodatkowych ustaleń w tym zakresie. Dowód na brak zmian wody na gruntach i szkód na działkach sąsiednich skarżącej organy oparły jedynie na jednorazowych, wzrokowych oględzinach terenu oraz sprzecznych zeznaniach stron postępowania, co nie stanowi wystarczającego materiału dowodowego w sprawie do wydania decyzji administracyjnej. Ponadto w dniu dokonania oględzin jej działek, jak podnosiła to skarżąca, pogoda od kilkudziesięciu dni była upalna, bez opadów deszczu. Rację należy przyznać stronie skarżącej, iż trudno jest przyjąć, aby w takim dniu teren był podmokły lub aby woda stagnowała na działkach. Takie warunki hydrometeorologiczne w okresie poprzedzającym wizję lokalną gwarantowały osuszenie gleby i głębszego podłoża. Należy też mieć na uwadze, że szkodliwe oddziaływanie zmiany stosunków wodnych na grunty sąsiednie, to nie proces chwilowy, lecz długotrwały, wymagający obserwacji, niejednokrotnie niedający się stwierdzić w czasie jednorazowych, sporadycznych oględzin (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 609/08).

W ocenie sądu, ustalenia dokonane w sprawie przez organy nie są wystarczające dla dokonania prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do normy prawnej wynikającej z art. 234 P.w. Wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 ust. 3 P.w., wymaga bardzo precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, przede wszystkim tego, jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, zwłaszcza czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak, to na czym polegała zmiana stanu wody, wreszcie, czy dokonane zmiany szkodliwie wpływają na sąsiednie grunty. Dopiero poprawnie ustalona podstawa faktyczna może stanowić podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań, dokonania subsumcji, i w konsekwencji - do podjęcia rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 613/07).

Niewątpliwie, sprawy z zakresu naruszenia stosunków wodnych dotyczą skomplikowanej problematyki, najczęściej wymagającej wiadomości specjalnych, przeważnie z hydrogeologii, hydrologii, czy melioracji. Z tego względu, w sprawach rozstrzyganych na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. kluczowym dowodem może być opinia biegłego, o co skarżąca już w postępowaniu przed organem I instancji wnosiła (w piśmie z dnia 23 maja 2022 r.). Tymczasem, organ I instancji wskazał, że powołanie biegłego w sprawie nie było konieczne z uwagi na fakt, że sytuację na gruntach można było wyjaśnić za pomocą innych dowodów i oświadczeń. Z kolei, organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących świadczyć o zalewaniu jej nieruchomości, zaś poczynienie ustaleń w tym zakresie nie zawsze wymaga przeprowadzenia takiego dowodu, bowiem zaistnienie szkody na gruncie sąsiednim jest często przesłanką najłatwiejszą do ustalenia, gdyż łatwo ją dostrzec.

W ocenie składu orzekającego w sprawie, organy zupełnie zaniechały odniesienia się do przedstawionych przez skarżącą argumentów. W przedstawionych okolicznościach, gdy istnieje różnica stanowisk co do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych lub ich ocen merytorycznych, niezbędne jest posłużenie się przez organ opinią biegłego. Nie negując wiedzy i doświadczenia pracownika organu, nie można przyjąć, że jego ocena stanu gruntu jest równoznaczna z opinią biegłego. Biegły, posiadający wiadomości specjalne z zakresu hydrogeologii, hydrologii, czy melioracji, może profesjonalnie ocenić, czy zmiana stosunków wodnych na jednym gruncie może negatywnie oddziaływać na inny grunt (sąsiedni).

Wprawdzie, to organy prowadzą postępowanie administracyjne i gromadzą dowody, jednak powinny prowadzić je w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wiąże się to z kwestią przeprowadzenia rzetelnie postępowania, zebrania dowodów i ich oceny, a także sporządzeniem uzasadnienia decyzji według właściwych reguł. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej nie może być postrzegana wyłącznie jako abstrakcyjny postulat wobec tych organów, lecz powinna być traktowana jako norma prawna, której zastosowanie będzie mieć konkretny wymiar. Zasada ta wymaga, aby państwo w stosunku do obywatela zachowywało pewne reguły uczciwości (por. J. Oniszczuk, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Zakamycze 2000, str. 47). Postępowanie prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, odczytywane – w powiązaniu z zasadą legalizmu i praworządności – to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, które równo traktuje interes strony i państwa.

Nadto, z decyzji powinno wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie takiej decyzji realizować powinno, wyrażoną w art. 11 k.p.a., zasadę przekonywania, zgodnie z którą, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób, w miarę możności, doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Organy zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., powinni wskazać adresatowi decyzji fakty, które uznały za udowodnione i dowody na których się oparły, oraz wyjaśnić dlaczego nie dały wiary twierdzeniom strony, czy też nie przyznały mocy dowodowej wskazanym przez niego dowodom.

W tej sprawie, organy nie sprostały ww. wymogom. Organ I instancji wyjaśnił i opisał głównie prawidłowość wydania spółce S. pozwolenia na budowę inwestycji na terenie działek o numerach [...],[...],[...], w kwestii zaś działki drogowej nr [...] z obrębu [...] stanowiącej własność Gminy Miasta S., wskazał, że do 30 listopada 2021 r. nie wniesiono sprzeciwu do zgłoszenia budowy sieci gazowej niskiego ciśnienia wraz z przyłączem. Jednak, te okoliczności związane z procesem budowlanym, nawet, jeżeli proces ten przebiegał zgodnie z pozwoleniami budowlanymi, nie determinuje, że nie mogło dojść do zmiany stanu wody, które szkodliwie wpływają na grunt skarżącej. Z kolei organ odwoławczy, lakonicznie opisując stan faktyczny i podstawę prawną decyzji, wskazał, że w toku postępowania skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących świadczyć o zalewaniu jej nieruchomości. Jednak, żaden z organów nie próbował nawet wyjaśnić okoliczności, czy na wymienionych gruntach inwestorzy dokonali zmian stanu wody i jaki jest ich wpływ na grunt skarżącej, skoro – jak twierdzi skarżąca – dochodzi do zalewania piwnic i ogrodu na jej gruncie.

Reasumując, wobec naruszenia w sprawie przez organy obu instancji przepisów art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art.107 k.p.a., przez niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i prowadzenie tego postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz wydanie decyzji bez jej właściwego uzasadnienia, które to wadliwości mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. – sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.

Końcowo, odnosząc się do zarzutu naruszenia terminów załatwiania spraw, należy wskazać, że skarżąca nie wykazała w jaki sposób naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. miałoby wpłynąć na wynik sprawy i czy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Na podstawie art. 141 § 1 p.p.s.a., sad wskazuje, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględniły konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrogeologii lub hydrologii, czy też melioracji oraz rozważyły potrzebę dokonania na gruntach skarżącej oględzin w porze występowania opadów, gdyż tylko precyzyjnie ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą do dokonania oceny, czy w sprawie znajduje zastosowanie art. 234 ust. 3 P.w., tj. czy na wymienionych gruntach dokonano zmian stanu wody, które szkodliwie wpływają na grunt skarżącej.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego wydano na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje kwotę [...] zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi na podstawie § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535).