Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2025 r. sygn. akt III SA/Po 482/24 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 12 lipca 2024 r. nr 486/23/2024 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od J. K. na rzecz Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu 477 (czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Po 482/24 uwzględnił złożoną przez [...] skargę, uchylając decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 12 lipca 2024 r. nr 486/23/2024 w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na rok 2023 oraz zasądził od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu na rzecz strony skarżącej 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Wnioskiem z dnia 29 czerwca 2023 r. [...] (dalej także jako: "wnioskodawca", "skarżący") zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wągrowcu o przyznanie płatności na rok 2023, w tym wsparcia dochodów związanego z produkcją do buraków cukrowych.

Do wniosku dołączył załączniki graficzne, oświadczenie o obszarach i elementach nieprodukcyjnych w gospodarstwie, umowę kontraktacji buraków cukrowych nr [...] na dostawy w kampanii cukrowniczej w 2023 roku zawartą przez [...] i umowę kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w roku 2023 Nr [...] zawartą przez [...] oraz wydruk z CEIDG. W dniach 30 czerwca 2023r., 13 lipca 2023 oraz 21 marca 2024 r. zostały złożone zmiany do wniosku.

Decyzją z dnia 8 maja 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Wągrowcu, na podstawie art. 20, art. 65 i art. 67 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261, dalej także jako: "ustawa o Planie Strategicznym"), art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej także jako: "k.p.a."):

1. umorzył: postępowanie w sprawie przyznania podstawowego wsparcia dochodów, postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach Schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt w zakresie praktyk wymienionych w decyzji, postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności podstawowej – każdorazowo w częściach dotyczących powierzchni wycofanej w dniu 21 marca 2024 r.;

2. odmówił przyznania płatności redystrybucyjnej za rok 2023;

3. przyznał płatności z następujących tytułów, za rok 2023:

a) podstawowe wsparcie dochodów, w wysokości 185 789,12 zł,

b) płatność do buraków cukrowych, w wysokości 72 368,00 zł,

c) międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe, w wysokości 43 634,24 zł,

d) wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin, w wysokości 4 197,70 zł,

e) stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowe, w wysokości 99 738,47 zł,

f) uproszczone systemy uprawy, w wysokości 106 731,87 zł,

g) prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin, w wysokości 157 515,44 zł.

4. przyznał uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 15.831,03 zł.

We wniesionym odwołaniu wnioskodawca zwrócił się o uwzględnienie w płatności do buraków cukrowych powierzchni zadeklarowanej, tj. 104,79 ha. Podał, że w kampanii cukrowniczej 2023 posiadał dwie umowy kontraktacji na dostawę buraków: z [...] (powierzchnia kontraktacji 51,99 ha) oraz z [...] (powierzchnia kontraktacji 53,41 ha).

Ocenił, że wobec tego spełnił wymagania przyznania płatności związanej z produkcją buraków zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482 z późn. zmianami, dalej: "Rozporządzenie w sprawie płatności bezpośrednich").

Do wniosku załączył pliki dotyczące zawartych umów kontraktacji. Weryfikując decyzję zauważył, że jeden z plików został mylnie załączony, co w ocenie wnioskodawcy stanowi oczywistą pomyłkę, którą pracownik ARiMR w trakcie weryfikacji wniosku mógł łatwo sprostować, powołując się na § 36 Rozporządzenia. Nikt z urzędu nie kontaktował się ze skarżącym w sprawie błędnie załączonego pliku.

Decyzją z 12 lipca 2024 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 do płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych przez skarżącego wynosiła 104,79 ha (działka rolna [...] powierzchnia 46,57 ha, działka rolna [...] o powierzchni 4,91 ha, działka rolna [...] o powierzchni 29,10 ha i działka rolna [...] o powierzchni 24,21 ha). Skarżący do wniosku dołączył (i) umowę kontraktacji buraków cukrowych nr [...] na dostawy w kampanii cukrowniczej w 2023 roku zawartą przez [...], (ii) umowę kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w roku 2023 nr [...] zawartą przez [...].

Zgodnie z umową zawartą przez skarżącego, plantator w celu wyprodukowania określonej w § 1 ust. 1 ilości buraków kontraktowanych zobowiązał się obsiać i uprawić w 2023 roku 51,99 ha plantacji buraków cukrowych. Dołączona do wniosku umowa zawarta przez [...] nie została uwzględniona do płatności, gdyż nie została zawarta przez wnioskodawcę.

Organ stwierdził, że wniosek nie zawierał błędów kompletności. Nadto producent rolny składając wniosek za pomocą aplikacji eWniosekPlus, po zalogowaniu ma możliwość w dowolnej chwili podglądu wysłanego wniosku, jak również wydrukowania złożonego wniosku i sprawdzenia zadeklarowanych powierzchni i dołączonych załączników. Podał, że zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023r. (Dz.U. z 2023r., poz. 907) w 2023r. wnioski o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1 - 4 ustawy o Planie Strategicznym składa się w terminie do dnia 30 czerwca a z zastosowaniem kary, o której mowa w art. 60 ust. 1 zdanie drugie ustawy o Planie Strategicznym - do dnia 25 lipca.

Zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami w 2023 r. termin składania wniosków upłynął 30 czerwca 2023 r. a z zastosowaniem kary administracyjnej w dniu 25 lipca 2023 r. Wniosek rozpatrywany jest jedynie w zakresie, w jakim został on prawidłowo wypełniony i złożony w terminie do dnia 25 lipca 2023 r. oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych załączników. Zdaniem organu, braki we wniosku oraz na załącznikach, uzupełnione po dniu 25 lipca 2023 r. nie są uwzględniane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania płatności.

Organ II instancji podkreślił, iż w myśl wskazanego w odwołaniu § 36 Rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, oczywiste błędy, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich lub przejściowego wsparcia krajowego oraz w dokumentach dołączonych do tego wniosku, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności lub przejściowego wsparcia krajowego. Organ ocenił, że kategorie nieprawidłowości, które mogą być zakwalifikowane jako błędy oczywiste w zakresie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego to:

1. błędy o czysto pisarskim charakterze (tzw. literówki), które wydają się oczywiste przy lekturze wniosku pomocowego: pewne pola nie są wypełnione lub brakuje pewnych informacji; błędnie podany numer pocztowy;

2. błędy wykryte na skutek kontroli spójności (wzajemnie wykluczające się informacje): niespójności pomiędzy informacjami podanymi w tym samym formularzu wniosku np. działka zadeklarowana podwójnie w tym samym wniosku; niespójności pomiędzy informacjami załączonymi do wniosku i samym wnioskiem np. mapy niespójne z danymi szczegółowymi podanymi we wniosku; działki zadeklarowane na dwa typy użytkowania; błędy powstałe na skutek nieprawidłowej transkrypcji numerów referencyjnych lub identyfikacyjnych, które są wykryte podczas kontroli krzyżowej wniosku z bazami danych (np. ewidencją gruntów i budynków): odwrócone liczby - numer działki 169 zamiast 196; błąd w numerze obrębu czy gminy w rejestrze gruntów; numer sąsiadującej działki, który został błędnie odczytany z mapy.

Organ odwoławczy ocenił, że przedmiotowy błąd nie jest błędem oczywistym. Deklaracja we wniosku na rok 2023 jest jednoznaczna, z dołączonych do wniosku załączników wynika, że strona zawarła umowę na obsianie i uprawę 51,99 ha buraków cukrowych i do takiej powierzchni została przyznana płatność do buraków cukrowych. Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie dołączono innej umowy, potwierdzającej większą powierzchnię uprawy buraka cukrowego. Umowa dołączona po wydaniu decyzji w przedmiotowej sprawie nie może stanowić przesłanki do zmiany decyzji.

Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł skarżący.

W wyroku z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Po 482/24, z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej: "p.p.s.a."), Sąd I instancji stwierdził, że decyzję organu II instancji wydano z naruszeniem prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.

WSA w Poznaniu wskazał, iż spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy organ I instancji miał obowiązek zareagować na fakt, że jedna z dołączonych umów dotyczyła innej osoby a nie wnioskodawcy i czy winien zareagować na ten brak informując wnioskodawcę o tym i o skutkach jego nieusunięcia. Jak wynikało z twierdzeń skarżącego i umów dołączenie do wniosku umowy zawartej z tym samym podmiotem, w tym samym dniu tylko do innej powierzchni i przez inną osobę było wynikiem omyłki skarżącego.

Zdaniem Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie nie występują oczywiste błędy a braki formalne wniosku. Skarżący znając zasady przyznania tej płatności, tj. obowiązek dołączenia umów zawartych przez siebie posiadając dwie umowy dołączył do wniosku jedną umowę zawartą przez siebie a drugą przez inna osobę, mimo, że posiadał dwie umowy zawarte przez siebie. W takiej sytuacji należało uznać, że brak dołączenia dwóch zawartych przez niego umów stanowił brak formalny wniosku, nie wymagający szczegółowej analizy dołączonych umów. W takiej sytuacji należało więc ustalić, czy organ miał obowiązek wezwania skarżącego do uzupełniania wniosku przez dołączenie umów, czy nie.

W ocenie Sądu I instancji, w realiach niniejszej sprawy, organ zaniechał obowiązkowego niezwłocznego (w realiach sprawy) zawiadomienia strony skarżącej o konieczności uzupełnienia braku formalnego wniosku w zakresie wynikającym z § 9 i 28 pkt 2 rozporządzenia. Takie zaniechanie, w zestawieniu z niebudzącą wątpliwości treścią art. 62 ustawy o płatnościach ocenił jako naruszenie tego przepisu oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach.

WSA w Poznaniu wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy powinien ocenić czy dołączony do odwołania dokument stanowi usunięcie braku wniosku. Jeśli uzna, że tak, rozpatrzy merytorycznie wniosek. Jeśli natomiast uzna, że dokument ten nie stanowi usunięcia braku formalnego wniosku, organ uzasadni dlaczego zajął takie stanowisko, a następnie zastosuje art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym przez poinformowanie skarżącego o stwierdzonym braku i skutku jego nieusunięcia w wyznaczonym przez organ terminie.

Z wyrokiem nie zgodził się Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu składając od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze kasacyjnej, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), poprzez błędną interpretację art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz. 2024, poz. 1741 ze zm.), a w konsekwencji przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ ARiMR posiadał w niniejszej sprawie normatywny obowiązek poinformowania strony o brakach wniosku niezwłocznie po wpływie wniosku do organu, podczas gdy złożony przez skarżącego wniosek o płatność nie posiadał braków, które podlegają weryfikacji na etapie kontroli kompletności wniosku, a ponadto prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do konkluzji, że po 25 lipca 2023 r. niedopuszczalne było dokonanie przez beneficjenta poprawek i to niezależnie od tego, czy następuje to z jego własnej inicjatywy, czy po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach, a ewentualne zaniedbanie organu ARiMR obowiązkowi określonemu w tym przepisie i tak nie może prowadzić do przywrócenia prawa do otrzymania płatności.

Mając na względzie wskazane powyżej zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. organ zrzekł się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że ta ostatnia sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do weryfikacji zasadności zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, jej zarzuty bowiem okazały się usprawiedliwione.

Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie brakujące dokumenty skarżący mógł złożyć w dłuższym terminie niż termin do złożenia wniosku. Organ wydając decyzję w dniu 8 maja 2024 r. (w terminie wynikającym z art. 67 ust. 11 ustawy) miał więc czas na wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, czego nie uczynił. WSA w Poznaniu wskazał, iż stosownie do art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Sądu I instancji wbrew temu przepisowi organ odwoławczy nie podjął żadnych działań nim przewidzianych, ignorując dołączony do odwołania dokument przez niepoddanie go ocenie, czy stanowi on usunięcie braku wniosku.

Natomiast, zdaniem skarżącego kasacyjnie organu wniosek rozpatrywany był jedynie w zakresie w jakim został on prawidłowo wypełniony i złożony w terminie do dnia 25 lipca 2023 r. oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych załączników. Wniosek nie zawierał braków (pustych błędów pól czy braków w zakresie przedłożenia obligatoryjnych załączników) - kompletności, które na etapie po złożeniu wniosku obligowałyby pracownika przyjmującego wniosek do poinformowania beneficjenta o nieprawidłowościach.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przytoczonego wyżej stanowiska WSA w Poznaniu. Wbrew stanowisku Sądu I instancji organ odwoławczy nie był uprawniony do zastosowania art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym przez poinformowanie skarżącego o stwierdzonym braku i skutku jego nieusunięcia w wyznaczonym przez organ terminie.

Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1 - 4, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać zmiany wniosku o przyznanie tej pomocy, chyba że ten termin upłynął. W zacytowanym wyżej przepisie art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym wyraźnie jest mowa, iż to jedynie "kierownik biura powiatowego Agencji niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach". Brak jest zatem podstaw do uznania, że ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy miałby zastawać art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym.

Wymaga również wskazania (co nie jest bez znaczenia w niniejszej sprawie), mając na uwadze stanowisko Sądu I instancji, że to na organie spoczywał obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów, że postępowanie przed organami ARiMR cechuje się odrębnością proceduralną, ponieważ niektóre z zasad postępowania określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego uległy znacznemu ograniczeniu. Z art. 66 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym bowiem wynika, iż obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony, czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1367/18).

Jak przyjmuje się w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, z dyspozycji, wedle której ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, wynika, iż to na stronie (rolniku), która złożyła wniosek o przyznanie płatności, ciąży obowiązek aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawieniu inicjatywy dowodowej. Wielokrotnie bowiem podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, że w tym specyficznym postępowaniu, to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów, ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym (wbrew twierdzeniu strony) przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Organowi pozostaje zaś w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Nie ciąży na nich też obowiązek podejmowania wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ prowadzący postępowanie nie ma więc obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy - tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności (por. wyroki NSA: z 22 września 2021 r., sygn. akt I GSK 182/21; z 7 lipca 2021 r., sygn. akt I GSK 1950/18; z 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 98/14; z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11; z 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 680/11; z 25 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1075/10).

Ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje również (co już zaakcentowano wcześniej), że to na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek, by udzielane informacje były zgodne z rzeczywistością. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności, odpowiada występująca o nie strona. Rozpatrywanie przez organ wniosków o przyznanie płatności odbywa się zatem w systemie bazującym z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli (por. wyroki NSA: z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1587/18; z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19; z 29 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1369/18).

Podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie obowiązek udowodnienia spełnienia warunków w zakresie przyznania płatności do buraków cukrowych spoczywał na skarżącym jako wnioskodawcy. Skoro skarżący do wniosku złożonego w dniu 29 czerwca 2023 r. dołączył zarówno umowę kontraktacji buraków cukrowych nr [...] na dostawy w kampanii cukrowniczej w 2023 r. zawartą przez [...], jaki i umowę kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w roku 2023 Nr [...] zawartą przez [...], to organ uprawniony był do nieuwzględnienia do płatności dołączonej do wniosku umowy nr 8501391301 zawartej przez [...], gdyż nie została ona zawarta przez stronę skarżącą. Co jest niesporne w sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji publicznej orzekające w sprawie skarżącego nie naruszyły zasad wynikających z art. 62 i 66 ustawy o Planie Strategicznym.

W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności nie był dotknięty brakami, do których usunięcia organ zobowiązany byłby wezwać stronę na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym. Wniosek złożony przez stronę wraz z załącznikami zawierał jednoznaczne informacje dotyczące płatności, których przyznania domagała się strona. Organ I instancji analizując złożony wniosek skarżącego nie mógł wiedzieć, że skarżący w kampanii cukrowniczej 2023 posiadał dwie umowy kontraktacji na dostawę buraków.

Wskazać należy, że wysłanie wniosku o danej treści i z konkretnymi załącznikami, stanowiło potwierdzenie żądania skarżącego. Podkreślenia wymaga, iż sam zamiar czy chęci zadeklarowania jakiegoś obszaru, czy dołączenia załącznika, nie mogą stanowić podstawy do weryfikacji czy zostały spełnione warunki do płatności. Składając wniosek za pomocą aplikacji eWniosekPlus producent rolny po zalogowaniu, ma możliwość w dowolnej chwili podglądu wysłanego wniosku, jak również wydrukowania złożonego wniosku i sprawdzenia zadeklarowanych powierzchni i dołączonych załączników.

Wniosek strony skarżącej wraz ze złożonymi doń załącznikami, w tym stosownymi oświadczeniami, był kompletny i nie naruszał wymogów formalnych ustalonych w powszechnie obowiązujących przepisach. Skoro tak to to prawidłowo organ nadał mu dalszy bieg, nie wzywając strony do jego uzupełnienia w trybie art. 62 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym. Należy podkreślić, że wypełnienie wniosku o płatności musi każdorazowo wiązać się ze starannym działaniem, bowiem skutki błędów popełnionych we wniosku o płatność oraz innych składanych dokumentach obciążają wnioskodawcę i to również w przypadku, gdy przy ich sporządzaniu (wypełnianiu) wnioskodawca korzystał z pomocy osób trzecich. Producent rolny, występujący jako beneficjent pomocy finansowej, traktowany jest bowiem jako profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony własnych praw, ale przede wszystkim w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań. W przypadku stosunków o charakterze zawodowym, a za taką uznać należy działalność rolniczą o charakterze zawodowym, konieczna jest staranność na poziomie wyższym od przeciętnej. Ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża samego wnioskodawcę. Zauważyć również należy, że prawo do uzyskiwania płatności rolniczych związanych z gospodarowaniem gruntami rolnymi nie jest podmiotowym prawem konstytucyjnym. Wynika ono z przepisów krajowych i unijnych wytyczonych szczegółowymi regulacjami prawa Unii Europejskiej. Wymaga zatem od beneficjentów tych płatności profesjonalnej wiedzy, w tym zasad dotyczących przyznawania pomocy, z której mogą, ale nie muszą korzystać. Nakłada to na nich również obowiązki w zakresie proceduralnej staranności, w których wypełnianiu nie mogą ich zastąpić organy Państwa. Rolnik (potencjalny beneficjent) składając wniosek o płatności, składa również oświadczenie o znajomości prawa i reguł związanych z przyznawaniem płatności. Rodzi to konsekwencje w postaci uznania, także przez organy, że jego autor zna prawo i reguły dotyczące uzyskiwania płatności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1481/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 127/25; wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 396/25).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.