III OSK 163/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-01-16	
Data wpływu	2025-01-23	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Sygn. powiązane	II SAB/Wa 114/24	
Skarżony organ	Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art.151, art.141 §4; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 2000; art.7, art.77, art.8, art.9, art.11, art.6, art.107 §1 i 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art.10 ust.1, art.13 ust.1, art.14 ust.2, art. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 114/24 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] z siedzibą w W. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 114/24 oddalił skargę [...] z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 12 stycznia 2024 r. [...] z siedzibą w W. (dalej: "wnioskodawca", "skarżąca", "[...]") na adres poczty elektronicznej Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ") złożyła wniosek o udostępnienie, na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p."), "opinii eksperckich będących w dyspozycji organu, dotyczących działań podjętych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, polegających na odwołaniu w grudniu 2023 r. dotychczasowych prezesów Zarządów [...] S.A., [...] S.A. i [...] S.A. i ich Rad Nadzorczych oraz powołania przez Ministra nowych Rad Nadzorczych ww. Spółek - tj. działań opisanych w komunikacie MKDIN z dnia 20.12.2023 r. pt. "Minister KiDN odwołał władze mediów publicznych i [...]". W uzasadnieniu wniosku [...] podniosła m.in., że Prezes Rady Ministrów w dniu 27 grudnia 2023 r. oświadczył, iż "(...) dysponujemy opiniami najwybitniejszych prawników, którzy nie mają żadnych wątpliwości, że działania ministra [...] są zgodne z prawem i interesem publicznym".

W dniu 18 stycznia 2024 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego udostępnił [...] opinię Prokuratorii Generalnej z dnia [...] grudnia 2023 r. Ministerstwo poinformowało wnioskodawcę, że decyzja o odwołaniu i powołaniu nowych władz mediów publicznych została podjęta na Walnych Zgromadzeniach Akcjonariuszy, gdzie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego działał jako reprezentant właściciela spółek, posiadającego pełną autonomię w podejmowaniu decyzji dotyczących zarządzania spółkami, zgodnie z ustawą z dnia 16 grudnia 2016 roku o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 973, 1859). Podano, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wykonuje prawa z akcji należących do Skarbu Państwa, w tym praw osobistych i indywidualnych, na podstawie odpowiednich przepisów. Konieczność tego rodzaju działań oraz ich uzasadnienie wyznaczyła uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 grudnia 2023 r. w sprawie przywrócenia ładu prawnego oraz bezstronności i rzetelności mediów publicznych oraz Polskiej Agencji Prasowej.

Pismem z dnia 15 lutego 2024 r. [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że nie budzi wątpliwości, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zalicza się do kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy u.d.i.p. do udostępnienia żądnych informacji.

Zdaniem Sądu przechodząc z kolei do oceny, czy wnioskowane przez stronę skarżącą we wniosku z dnia 12 stycznia 2024 r. informacje stanowią informację publiczną, należy podnieść, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy.

Oceniając przebieg postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ udostępnił [...] opinię Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2023 r. W odpowiedzi na skargę podał, że nie dysponuje innymi opiniami w zakresie wniosku [...], a okoliczności sprawy nie dają podstaw do kwestionowania tego stanu rzeczy.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

I. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwana dalej: "k.p.a.") poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, a Sąd zaniechał wnikliwego zbadania prawidłowości oraz zgodności z prawem sposobu ustalenia okoliczności stanu faktycznego istotnych dla prawidłowego zastosowania przepisów materialnych w sprawie oraz oceny zarzutów skarżącej w tym zakresie;

II. art. 151 p.p.s.a. w zw. z oraz art. 8, 9 i 11 k.p.a. przez oddalenie skargi, w sytuacji gdy organ, wydając sporną decyzję, naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych, zasadę informowania i przekonywania stron oraz nie podołał obowiązkowi uwiarygodnienia przez organ faktu nieposiadania informacji, których dotyczy wniosek o dostęp do informacji publicznej;

III. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez oddalenie skargi na bezczynność w sytuacji, gdy nie było do tego podstaw faktycznych i prawnych;

IV. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na bezczynność w sytuacji, gdy organ nieprawidłowo ustalił swój stan bezczynności poprzez błędną interpretację przepisów prawa oraz błędną ocenę stanu faktycznego;

V. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprecyzyjne wskazanie podstaw rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku oraz brak wyczerpującego wskazania oceny stanu faktycznego ustalonego przez organ pod względem zgodności z prawem.

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

VI. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie wynikającego z tych przepisów obowiązku uwiarygodnienia przez organ faktu nieposiadania informacji, których dotyczy wniosek o dostęp do informacji publicznej;

VII. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że opinie prawne, których dotyczył wniosek skarżącej, nie stanowią informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w rozumieniu tego przepisu.

Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Jednocześnie [...] wniosła, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, które nie zostały ocenione w postępowaniu, tj.

- wydruku materiału prasowego pt.: "[...]". T. zwrócił się do Telewizji [...] na konferencji znajdującego się pod linkiem: [...] zawierającego zapis konferencji prasowej Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2023 r. na okoliczność tego, że organ posiadał informacje publiczne w postaci opinii prawnych, których zakres wskazano we wniosku o udostępnienie informacji publicznej;

- wydruku odpowiedzi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2024 r. na wniosek z dnia [...] grudnia 2023, skierowany przez Stowarzyszenie [...] (znak pisma: [...]) na okoliczność tego, że informacje publiczne w postaci opinii prawnych, których dotyczy wniosek, wchodziły w zakres kompetencji i właściwości Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych, a także zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Jako niezasadne ocenić należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 p.p.s.a. powiązanego w kolejnych zarzutach z art. 7 i 77 k.p.a.; art. 8, 9 i 11 k.p.a.; art. 6 k.p.a. oraz z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W szczególności podkreślić należy, że postępowanie o udostępnienie informacji publicznej jest odformalizowane i nie jest prowadzone w trybie postępowania jurysdykcyjnego, a w konsekwencji nie mają tu zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero w przypadku wydawania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ustawodawca nakazuje stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Niniejsze postępowanie nie toczyło się w przedmiocie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, lecz w przedmiocie bezczynności organu w załatwieniu wniosku.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, jak i niemożliwe jest także kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w tym również do argumentacji skarżącego zawartej w piśmie z dnia 28 lipca 2023 r. (str. 5 uzasadnienia) i wskazał powody, dla których uznał, że skarga na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 6 maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej nie zasługiwała w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Przedstawiona przez Sąd I instancji argumentacja chociaż nader skromna jest czytelna sprawiając, że wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bezskutecznym. Na marginesie jedynie można dodać, że obowiązek odniesienia się do zarzutów skargi oznacza konieczność odniesienia się do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może zatem uzasadniać nieuwzględnieniem wszystkich zarzutów skargi czy nieodniesieniem się przez sąd do wszystkich kwestii podnoszonych przez stronę. To, że skarżąca nie jest przekonana o trafności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku (por. wyrok NSA z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1451/11). Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która nie koresponduje z oczekiwaniami skarżącej kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może czynić skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zaznaczyć przy tym należy, że to nie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego twierdził, iż dysponuje "opiniami najwybitniejszych prawników, którzy nie mają żadnych wątpliwości, że działania ministra [...] są zgodne z prawem i interesem publicznym", lecz Prezes Rady Ministrów w dniu [...] grudnia 2023 r. Zatem nie sposób nawet zarzucić organowi, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, że najpierw powołuje się na istnienie rzekomych opinii, a później ich nie udostępnia – twierdząc, że ich nie posiada. W konsekwencji trudno także żądać, aby organ, który twierdzi, że nie dysponuje informacją publiczną uprawdopodabniał, czy też wykazywał, że jej nie posiada i dlaczego, skoro w świetle prawa nie jest zobowiązany do jej posiadania, jak również nigdy wcześniej nie twierdził, że ją posiada. W dniu 18 stycznia 2024 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego udostępnił [...] jedyną opinię, jaką posiadał, tj. opinię Prokuratorii Generalnej z dnia [...] grudnia 2023 r. Udostępnienie informacji publicznej może jedynie dotyczyć informacji, która istnieje i która jest w posiadaniu podmiotu zobowiązanego.

Słusznie zatem stwierdził WSA w Warszawie, że nie można zarzucić podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w sytuacji gdy poinformował on, że nie dysponuje żądaną informacją. Wprawdzie nastąpiło to dopiero w odpowiedzi na skargę, zamiast już w odpowiedzi na złożony wniosek, ale nie zmienia to kwestii podstawowej – nieposiadania innych opinii niż ta, która została udostępniona. Natomiast nie jest rzeczą sądu administracyjnego weryfikacja prawdziwości twierdzenia zobowiązanego w tym zakresie. Nie posiada on bowiem środków prawnych umożliwiających skontrolowanie tego stanowiska.

Dlatego też niezasadny jest zarzut naruszenia naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 2 u.d.i.p. "poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie wynikającego z tych przepisów obowiązku uwiarygodnienia przez organ faktu nieposiadania informacji, których dotyczy wniosek o dostęp do informacji publicznej". Po pierwsze zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie NSA niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważył skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). A w niniejszej sprawie przyjęty w sprawie stan faktyczny nie został skutecznie zakwestionowany np. przez wskazanie, że organ jest jednak w posiadaniu żądanej informacji lub że taką informację zgodnie z obowiązującym prawem powinien posiadać. Po drugie - odnośnie art. 10 ust. 1 u.d.i.p. organ nie kwestionował, że żądana informacja nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, ani też, że stosowny wniosek wpłynął. Organ odpowiedział na wniosek w terminie przewidzianym ustawą (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) udostępniając opinię, w której był posiadaniu. Natomiast art. 14 ust. 2 u.d.i.p. odnosi się do sytuacji, gdy organ ma żądaną przez wnioskodawcę informację, ale nie może być ona udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku. Wówczas podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, gdyż organ, jak twierdzi, nie jest w posiadaniu opinii, o których udostępnienie zwróciła się [...].

Wreszcie jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. "poprzez błędną wykładnię i uznanie, że opinie prawne, których dotyczył wniosek skarżącej, nie stanowią informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w rozumieniu tego przepisu". Oczywiście zgodzić się należy ze stroną kasacyjną, że bezpodstawna jest ogólnikowa teza, iż opinie prawne nie stanowią informacji publicznej Jednak podkreślić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano "na zróżnicowany charakter opinii prawnych, a tym samym nie każda opinia prawna sporządzona na rzecz organu administracji publicznej posiada walor informacji publicznej. O zakwalifikowaniu opinii prawnej do dokumentów podlegających udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje cel w jakim została opracowana (pro. wyrok NSA z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt III OSK 2563/22)". Zatem udostępnienie opinii prawnej będzie wymagało ad casum analizy ze względu na cel jej opracowania. Przede wszystkim jednak w przedmiotowej sprawie nie odmówiono udostępnienia żądanych opinii ze względu na ich wewnętrzny charakter. Nie prowadzono także w tym względzie żadnej analizy, gdyż jak twierdzi organ nie posiada on innych opinii niż tę, którą udostępnił.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku [...], która na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów tj.

- wydruku materiału prasowego pt.: "[...]". T. zwrócił się do Telewizji [...] na konferencji znajdującego się pod linkiem: [...] zawierającego zapis konferencji prasowej Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2023 r. na okoliczność tego, że organ posiadał informacje publiczne w postaci opinii prawnych, których zakres wskazano we wniosku o udostępnienie informacji publicznej;

- wydruku odpowiedzi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2024 r. na wniosek z dnia [...] grudnia 2023, skierowany przez Stowarzyszenie [...] (znak pisma: [...]) na okoliczność tego, że informacje publiczne w postaci opinii prawnych, których dotyczy wniosek, wchodziły w zakres kompetencji i właściwości Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Po pierwsze dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyroki NSA z: 25 września 2012 r., II OSK 840/11; 17 grudnia 2015 r., II OSK 2501/15), a samo przeprowadzenie dowodu może mieć wyłącznie charakter uzupełniający. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy.

Po drugie podkreślenia wymaga okoliczność, że "możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów dotyczy postępowania przed sądem I instancji. Wniosek taki wynika już z samej systematyki ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Regulujący omawianą kwestię art. 106 § 3 tej ustawy znajduje się w Dziale III ustawy zatytułowanym: Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Należy mieć na względzie, że "odpowiednie" stosowanie przepisów może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt III ZP 25/01). (...) (W]ykluczyć należy, by Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli instancyjnej mógł podjąć się ustalenia stanu faktycznego sprawy. (...) Pogląd taki został już wyrażony w uzasadnieniach do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in w sprawach o sygn. akt II GSK 372/10, II GSK 373/10, I GSK 253/10, II OSK 1051/06 (...)" - zob. wyrok NSA z 23 maja 2013 r., I GSK 385/12, LEX nr 1329324. Podobny pogląd został jeszcze powtórzony w uzasadnieniach wyroków w sprawach I OSK 3113/14 i I GSK 1048/18.

Po trzecie w sprawie nie było kwestionowane, że Prezes Rady Ministrów publicznie stwierdził, iż "dysponujemy opiniami najwybitniejszych prawników", ani też, że w odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2024 r. na pytanie [...] Kancelaria Prezesa Rady Ministrów poinformowała, że opinie prawne, których dotyczył wniosek, wchodzą w zakres kompetencji i właściwości Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Nadto wspomniana odpowiedź Kancelarii Prezesa Rady Ministrów znajduje się już w aktach sądowych (k.19 a.s.). Okoliczności te nie wymagają zatem dowodzenia, ani też nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Uwzględniając wskazane okoliczności NSA, na mocy art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w pkt 2 sentencji na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.