Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Ke 455/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu uiszczonego wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 sierpnia 2025 r. nr BP.501.1426.2025.2058.ML6 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 9 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 455/25, odrzucił skargę A. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 sierpnia 2025 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi.

Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu, że skarżąca nie podała w skardze numeru PESEL oraz nie uiściła wpisu sądowego od skargi. W związku z tym WSA wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numeru PESEL oraz uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 160 zł.

Pismem dnia 24 listopada 2025 r., w terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarżąca wskazała numer PESEL oraz przedstawiła potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Do ostatniego dnia upływu terminu na uzupełnienie ww. braku fiskalnego, tj. do dnia 28 listopada 2025 r., nie uiszczono należnego wpisu sądowego w całości, tj. w kwocie 160 zł.

Odrzucając skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), WSA stwierdził, że w wyznaczonym terminie skarżąca uzupełniła jedynie braki formalne skargi, jednakże pomimo prawidłowego wezwania, nie uiściła w całości wpisu sądowego.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. D.

W treści zażalenia podniesiono, że w wezwaniu WSA z dnia 18 listopada 2025 r. o uiszczenie wpisu nie podano żadnej kwoty. Skarżąca przytoczyła fragment rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535) oraz stwierdziła, że z uwagi na to, iż w wezwaniu WSA nie podano żadnej kwoty, oparła się na przywołanych aktach prawnych.

Do zażalenia załączono dwa egzemplarze pisma przewodniego z dnia 18 listopada 2025 r. o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczeniu wpisu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią jest to, czy w doręczonej skarżącej przesyłce znajdowało się zarządzenie z dnia 13 listopada 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Jako że był to jedyny dokument, z którego wynikała wysokość wymaganego wpisu, prawidłowość jego doręczenia ma decydujące znaczenie dla ustalenia, czy skarżąca uchybiła terminowi na uzupełnienie braku fiskalnego złożonej skargi.

W związku z powyższym należy wskazać, że podczas pokwitowania odbioru przesyłek u listonosza nie ma wystarczającego czasu na skonfrontowanie treści poświadczenia z treścią pism znajdujących wewnątrz koperty. Tym samym jedynie na podstawie treści potwierdzenia zwrotnego można ustalić, czy w przesyłce sądowej (w kopercie) były wszystkie wskazane dokumenty (por. postanowienia NSA: z 25 września 2018 r., sygn. akt II GZ 323/18; z 8 maja 2019 r., sygn. akt II GZ 68/19; z 25 lutego 2021 r., sygn. akt II GZ 28/21; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego nie ma żadnej pewności co do tego, że skarżąca otrzymała zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, szczególnie w świetle okoliczności, iż w terminie wskazała brakujący numer PESEL oraz w części uiściła wpis od skargi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała wskazane na potwierdzeniu zwrotnym pisma (k. 25 akt sądowych), lub ich nie zawierała – co należałoby wysnuć na podstawie stanowiska przedstawionego w treści zażalenia, a odnoszącego się do braku wskazania wprost kwoty wymaganego wpisu sądowego. W obu przypadkach jest to domniemanie, które można jedynie uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania sprawie biegu.

W niniejszej sprawie przyjąć należy, że skoro skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł oraz wskazała brakujący numer PESEL, to prawdopodobnym jest, że nieuiszczenie wpisu w pełnej wysokości wynikało z nieotrzymania dokładnej informacji o jego wysokości, a zatem z niezałączenia do korespondencji skierowanej do strony odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, tj. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Kielcach z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 455/25. Wniosek taki wypływa akt sądowych.

Otóż w aktach sądowych na kartach 15 i 16 znajdują się zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego oraz braku fiskalnego, jak i pisma wykonujące ww. zarządzenia, tj. wezwanie do wskazania numeru PESEL (k. 17 akt sądowych) oraz pismo przewodnie informujące o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu (k. 20 akt sądowych). Z treści wezwania do uzupełnieniu braku formalnego wprost wynika obowiązek wskazania numeru PESEL oraz informacja o załączeniu do niego odpisu odpowiedzi na skargę wraz z pouczeniem. Z kolei w treści pisma przewodniego w sprawie brakującego wpisu nie wskazano wymaganej kwoty wpisu, odwołując się jedynie do doręczenia skarżącej odpisu zarządzenia. Nie ma w nim również informacji o dołączeniu tegoż zarządzenia w formie załącznika. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 25 akt sądowych) wynika, że w kopercie zaadresowanej do skarżącej znajdowały się: wezwanie do uzupełnienia braków, pouczenie, odpis odpowiedzi na skargę, a także odpis zarządzenia o wpisie z 13 listopada 2025 r.

W związku z powyższym prawdopodobne jest, że przesyłka sądowa z niewyjaśnionych przyczyn nie zawierała zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. O ile bowiem wezwanie do wskazania numeru PESEL (k. 17 akt sądowych) wprost wskazuje na załączenie do niego odpisu odpowiedzi na skargę oraz pouczenia, o tyle pismo przewodnie dotyczące doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu (k. 20 akt sądowych) nie wskazuje na załączenie do niego jakiegokolwiek dokumentu określającego dokładną wysokość wymaganego wpisu, w tym zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Rozbieżność ta może świadczyć o tym, że przedmiotowe zarządzenie rzeczywiście nie zostało umieszczone w kopercie.

Ponadto wątpliwości budzi również okoliczność, że treść zwrotnego potwierdzenia odbioru nie oddaje w pełni zawartości koperty, ponieważ nie wskazano w nim pisma przewodniego informującego o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Tymczasem pismo to skarżąca niewątpliwie otrzymała, skoro załączyła je do wniesionego zażalenia. O ile na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zazwyczaj nie wskazuje się na umieszczenie w kopercie tego typu pism przewodnich, to w realiach niniejszej sprawy brak tej informacji poddaje w wątpliwość, czy treść zwrotnego potwierdzenia odbioru odpowiadała zawartości koperty także co do odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15).

W rozpoznawanej sprawie kwestię powyższych wątpliwości należało zatem rozstrzygnąć na korzyść strony, mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu wynikające z art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1150/09).

Z tych wszystkich względów NSA orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.