Wyrokiem z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 752/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B.R. (dalej "strona" lub "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 12 kwietnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2018 r.
Od powyższego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji, powołując się na art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej "p.p.s.a." Uzasadniając powyższy wniosek, skarżąca wskazała, że organy podatkowe dokonały zajęcia wszystkich jej rachunków bankowych, emerytury, zwrotu nadpłat podatku, jak również wierzytelności u kontrahentów. Doprowadziło to do braku możliwości prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej, w konsekwencji czego musiała ją zamknąć, co nastąpiło 28 kwietnia 2023 r. Dalej skarżąca podniosła, że wykonanie zaskarżonych decyzji skutkuje poniesieniem ogromnych szkód majątkowych w postaci wypowiedzenia przez banki umów kredytowych i umowy leasingu, zadłużenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (dalej "ZUS"), braku możliwości wywiązania się z umów z dostawcami i odbiorcami, co pociąga za sobą nałożenie na skarżącą kar umownych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., mającym na podstawie art. 193 powołanej ustawy odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z dyspozycji powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek tam zawartych. Oznacza to, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu winien wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Materiał, do którego odnosi się sąd administracyjny oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie, może być materiałem, który po części został dołączony do wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 417/10; CBOSA). Ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, jak wynika to z jego konstrukcji, spoczywa na skarżącym.
Dodać jeszcze należy, że w świetle treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu administracji (tu: organu podatkowego) ma uchronić podatnika przed niedającymi się cofnąć negatywnymi skutkami wykonania danej decyzji, które dopiero wystąpią. O przyznaniu ochrony tymczasowej w ww. postaci nie mogą zadecydować ujemne konsekwencje wykonania decyzji organu podatkowego, które już zaistniały (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I FZ 110/17; CBOSA).
Przechodząc do oceny wniosku skarżącej przez pryzmat powyższych uwag, uwzględniając przy tym okoliczności faktyczne, jakimi uzasadniała ona swoje żądanie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek ten nie może zostać uwzględniony. Żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji skarżąca uzasadnia bowiem negatywnymi skutkami, które już w istocie wystąpiły. Jak podnosi, na skutek działań organów egzekucyjnych faktycznie i formalnie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. W następstwie tego powstały też dalsze ujemne dla niej konsekwencje (wypowiedzenie umów kredytowych i umowy leasingu przez banki, obciążenie karami umownymi przez kontrahentów). A zatem okoliczności, w których skarżąca upatruje wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a przed którymi skarżącą miałoby uchronić wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania decyzji organów podatkowych obu instancji, już zaistniały. Skarżąca nie wskazała zaś ryzyko wystąpienia innych negatywnych dla niej konsekwencji wykonania ww. decyzji, wypełniających przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
