Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Łukasz Jarocki po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Województwa Mazowieckiego (lider konsorcjum) oraz Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie na pismo Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr DWB-SOB.V.4211.132.2023.KK w przedmiocie negatywnej oceny raportu i wstrzymania dalszego finansowania projektu postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej – Województwu Mazowieckiemu oraz Szkole Głównej Handlowej w Warszawie – kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 12 września 2024 r. pod pozycją 30686.

Województwo Mazowieckie oraz Szkoła Główna Handlowa w Warszawie (dalej: "skarżący" lub "strona") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: "NCBR" lub "organ") z dnia 12 sierpnia 2024 r., nr DWB-SOB.V.4211.132.2023.KK, w przedmiocie negatywnej oceny raportu i wstrzymania dalszego finansowania projektu.

W dniu 27 października 2021 r. NCBR zawarło z konsorcjum, w którego skład weszły: Województwo Mazowieckie (lider konsorcjum), Szkoła Główna Handlowa w Warszawie oraz Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie, umowę o dofinansowanie projektu (dalej: "umowa") pn. "Mazowsze Akceleratorem Globalnych Przedsiębiorstw" (dalej: "projekt"). Projekt został wybrany w ramach III konkursu GOSPOSTRATEG przeprowadzonego przez NCBR.

Pismem z 12 sierpnia 2024 r. organ poinformował lidera konsorcjum, że w związku z zakończeniem ponownej oceny merytorycznej raportu z realizacji fazy badawczej projektu podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z 20 maja 2024 r. o negatywnej ocenie raportu i wstrzymaniu dalszego finansowania projektu, na podstawie § 9 ust. 19 umowy.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, skarżący pismem z 12 września 2024 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając je w całości.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:

1. art. 35 ust. 1 pkt 5 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (Dz. U. z 2024 r. poz. 1170; dalej: "ustawa o NCBR") poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwej ocenie z realizacji fazy badawczej (Faza A) projektu zawierającej wady logiczne i arbitralne oceny materiału;

2. art. 42 ust. 3 ustawy o NCBR poprzez błędną wykładnię prowadzącą do pominięcia tego przepisu i do wstrzymania finansowania na podstawie przesłanek nieznanych ustawie;

3. art. 40 ust. 1 ustawy o NCBR w związku z art. 110 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r – Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że kontynuacja realizacji projektu wskazuje na brak możliwości osiągnięcia zakładanych wyników i celów projektu, pomimo tego, że wniosek o dofinansowanie projektu został oceniony pozytywnie w konkursie GOSPOSTRATEG także w zakresie osiągnięcia wyników i celów projektu, co zostało potwierdzone decyzją Dyrektora NCBR o przyznaniu środków finansowych na jego realizację.

Z uwagi na tak postawione zarzuty skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Ponadto wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż dotyczy ona postanowień wynikających z umowy cywilnoprawnej, a zatem przedmiotu, który nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Na wstępie należy wskazać, że decyzją z 23 czerwca 2021 r., nr DWP/GOSPOSTRATEG-III/106/2021, Dyrektor NCBR przyznał wnioskodawcy dofinansowanie projektu w kwocie 7 800 987,14 zł. W związku z tym zawarto umowę o dofinansowanie projektu.

W § 2 ust. 1 umowy, wskazano, że umowa określa zasady udzielania przez NCBR dofinansowania realizacji projektu oraz prawa i obowiązki stron, związane z realizacją projektu.

Zgodnie z § 21 ust. 1 umowy, wszelkie wątpliwości powstałe w trakcie realizacji projektu oraz wiązane z interpretacją umowy będą rozstrzygane w pierwszej kolejności w drodze negocjacji pomiędzy stronami. W przypadku wystąpienia przesłanek rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym, można odstąpić od przeprowadzenia negocjacji.

Z kolei zgodnie z § 21 ust. 2 umowy, jeżeli strony nie dojdą do porozumienia, spory będą poddane rozstrzygnięciu przez sąd powszechny, właściwy miejscowo dla siedziby NCBR.

W ocenie Sądu podziela stanowisko WSA we Wrocławiu wyrażone w postanowieniu z 9 marca 2012 r. (sygn. akt III SA/Wr 672/11), zgodnie z którym postępowanie dotyczące uzyskania dofinansowania dla realizacji określonego projektu można podzielić na dwa etapy. Pierwszy etap – administracyjny, zostaje wszczęty poprzez złożenie wniosku o przyznanie pomocy, a jego finalizacją jest pozytywne lub odmowne rozstrzygnięcie organu w tym zakresie. W przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku wnioskodawca może zawrzeć umowę o dofinansowanie. Podpisanie takiej umowy powoduje definitywne zamknięcie etapu postępowania administracyjnego, w którym służyła skarga do sądu administracyjnego i otwiera drugi etap – cywilnoprawny. Umowa o dofinansowanie realizacji projektu ma bowiem charakter cywilny i zgodnie z obowiązującą zasadą swobody umów strony zawierające umowę mogą ją podpisać na ustalonych warunkach, bądź też od takiego podpisania odstąpić.

W niniejszej sprawie strona skarżąca zawarła z organem umowę o dofinansowanie projektu. Z postanowień umowy jednoznacznie wynika, że przedmiotem umowy były zasady udzielania przez NCBR dofinansowania realizacji projektu oraz prawa i obowiązki stron związane z jego realizacją. Z kolei zgodnie z postanowieniami umowy, wszelkie wątpliwości powstałe w trakcie realizacji projektu oraz związane z interpretacją umowy będą rozstrzygane w pierwszej kolejności w drodze negocjacji pomiędzy stronami (§ 21 ust. 1 umowy) lub będą poddane rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy miejscowo dla siedziby NCBR (§ 21 ust. 2 umowy).

Sąd zwraca uwagę, że na podstawie zaskarżonego pisma organ poinformował stronę o podtrzymaniu stanowiska w przedmiocie negatywnej oceny raportu oraz wstrzymaniu dalszego finansowania projektu na podstawie § 9 ust. 11 umowy.

Zatem pismo to dotyczyło postanowień umowy, o których mowa w § 9 ust. 11 umowy:

"W przypadku, gdy Centrum stwierdzi, że dotychczasowa realizacja Projektu wskazuje na brak możliwości osiągnięcia zakładanych wyników i celów Projektu, w szczególności na skutek wystąpienia siły wyższej, ryzyka naukowego lub znacznej i niemożliwej do przewidzenia zmiany stosunków społeczno-gospodarczych, przez co realizacja Projektu stała się niemożliwa lub z punktu widzenia interesu publicznego – niecelowa, Centrum może podjąć decyzję o zaprzestaniu dalszej realizacji Projektu. W przypadku, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, Liderowi konsorcjum oraz konsorcjantom nie przysługuje odszkodowanie – Lider konsorcjum oraz konsorcjanci zrzekają się wszelkich roszczeń finansowych z tytułu podjęcia przez Centrum decyzji o zaprzestaniu dalszej realizacji Projektu."

W związku z tym Sąd stwierdza, że przedmiotem skargi są postanowienia umowy cywilnoprawnej, zgodnie z którymi właściwym sądem do rozstrzygania spraw z nią związanych jest sąd powszechny właściwy miejscowo dla siedziby NCBR (§ 21 ust. 2 umowy).

W ocenie Sądu zaskarżone pismo nie stanowi rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – orzeczono, jak w punkcie I; w punkcie II orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.