Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.), Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.

`UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 21 lutego 2017 r. nr [...] odmawiającą W. D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. i H. małżonków M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. miejscowości [...], pow. [...], woj. [...].

Z uzasadnienia decyzji wynika, że powodem odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty było to, że brak jest dowodów potwierdzających pozostawienie przez A. i H. M. nieruchomości w miejscowości [...]. Do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty wnioskodawca W. D. załączył niepotwierdzone kserokopie oświadczeń świadków W. M. i A. C., protokoły z zeznań świadków H. K. i J. B. oraz poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie oświadczeń świadków: H. R. i J. N.

W trakcie postępowania Wojewoda [...] zwrócił się do Archiwum Akt Nowych w [...], Archiwum Państwowego w [...], Archiwum Państwowego we [...] oraz Archiwum Państwowego Obwodu [...] o dokumenty dotyczące nieruchomości pozostawionej przez małżonków M. bądź ich spadkobierców w tym nieruchomości w miejscowości [...].

Archiwa poinformowały organ o braku poszukiwanych dokumentów.

Dokonując zaś analizy złożonych przez wnioskodawcę w toku postępowania oświadczeń świadków organ stwierdził, że zeznania W. M. i A. C. z 30 sierpnia 2004 r. nie mogą stanowić dowodów na pozostawienie nieruchomości w [...] ponieważ nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., gdyż wnioskodawca przedstawił jedynie ich kserokopie. Zeznania te nie zostały opatrzone klauzulą o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i nie zostały złożone przed notariuszem. Ponadto świadkowie nie wyjaśnili czy nie są osobami bliskimi właścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców.

Również zeznania H. R. i J. N. nie spełniają przesłanek określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. ponieważ i ci świadkowie nie wyjaśnili czy nie są osobami bliskimi właścicieli lub ich spadkobierców.

Jedynymi oświadczeniami, które w ocenie organu spełniają określone w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przesłanki, są zeznania H. K. i J. B. Jednakże co do zeznań J. B., zdaniem organu, nie można ich uznać za wiarygodne. Świadek ten urodził się w 1935 r. a więc w chwili opuszczenia nieruchomości tj. w 1943 r. miał zaledwie 8 lat. Tak młoda osoba nie była w stanie precyzyjnie określić powierzchni i struktury gruntów oraz podać szczegółowych danych dotyczących budynków znajdujących się na spornej nieruchomości, ich rodzaju, powierzchni i materiałów użytych do ich budowy.

Wobec tych okoliczności jedynie zeznanie H. K. zasługują na wiarę. Jednakże stosownie do art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków a nie jednego. Oświadczenia świadków są środkami dowodowymi o charakterze uzupełniającym. Nie mogą być to jedyne środki dowodowe jakimi dysponuje organ.

Zatem w sprawie brak jest dowodów świadczących o fakcie posiadania i pozostawienia przez H. i A. M. nieruchomości w miejscowości [...], woj. [...]. Jedynym dowodem mogącym powyższe potwierdzić jest oświadczenie świadka H K., ale jest on niewystarczający, nie można bowiem przyznać prawa do rekompensaty tylko i wyłącznie na podstawie zeznań jednego świadka.

W skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji W. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 7, 77 §1, 75§1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż niewiarygodne są zeznania świadka J. B. a nadto, iż zeznania J. N. złożone pod odpowiedzialnością karną, osoby obcej, nie mogą być dowodem w sprawie, a nadto, iż cały materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie prawdy obiektywnej, stanu faktycznego sprawy oraz prawa własności poprzedników prawnych do spornej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP przysługuje wówczas gdy są spełnione zarówno przesłanki podmiotowe jak i przedmiotowe określone w art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2015 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytuły pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2012 ze zm.). Jedną z tych przesłanek jest wykazanie przez ubiegającego się o rekompensatę, że pozostawiona nieruchomość stanowiła własność wnioskującego o rekompensatę lub jego spadkobierców oraz wykazanie rodzaju i powierzchni tych nieruchomości.

Wnioskodawca w rozpoznawanej sprawie nie dołączył do wniosku jak i w toku postępowania żadnych dokumentów, które potwierdzałyby jakie nieruchomości zostały pozostawione przez I. i A. M. Również poszukiwanie takich dokumentów przez organ w archiwach polskich oraz w archiwum na terenie [...] nie przyniosły pozytywnych rezultatów albowiem takich dokumentów nie odnaleziono. W przypadku braku dokumentów ustawa z 8 lipca 2005 r. przewiduje, że dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków, które spełniają przesłanki opisane w art. 6 ust. 5 ustawy. W postępowaniu przed organem I instancji zostały złożone oświadczenia dwóch świadków, które spełniają wymogi ustawowe co do formy. Są to oświadczenia H. K. i J. B. Jednakże organy obu instancji nie uznały za wiarygodne zeznań J. B. Ocenę tych zeznań dokonaną przez organy Sąd w pełni podziela. Z zeznań tego świadka wynika, że urodził się w 1935 r. a więc w chwili opuszczenia miejscowości, w której położona była sporna nieruchomość tj. w 1943 roku świadek miał osiem lat. Świadek zeznał jakiej powierzchni gospodarstwo rolne było własnością małżonków M., jakie rodzaje użytków składały się na to gospodarstwo i jaki był areał każdego z tych użytków, w jakim wieku były drzewa w sadzie, jaka była powierzchnia domu oraz powierzchnia budynków gospodarczych oraz kiedy zostały wybudowane te budynki. Jednocześnie świadek zeznał, że wszystkie te dane są mu znane z własnej wiedzy. Zeznania te, jak to uznały organy, nie mogą być wiarygodne a to z tego powodu, że dziecko w wieku ośmiu lat nie interesuje się takimi wiadomościami jak to, ile ziemi i jakiego rodzaju stanowi własność sąsiadów, jaką powierzchnię mają budynki stojące po sąsiedzku i w jakich latach zostały wybudowane. Zainteresowania dziecka ośmioletniego są inne niż stan majątku sąsiadów i to w takich szczegółach. Zeznanie te dowodzą, że świadek podane informacje uzyskał później i to od innych osób niż z własnej wiedzy. Z tego powodu zeznania świadka J. B. nie można uznać za dowód na okoliczność nieruchomości pozostawionych przez A. i H. M.

Za dowód potwierdzający pozostawienie tego mienia nie można także uznać kserokopii oświadczeń W. M. i A. C. złożonych 30 sierpnia 2004 r. Nieuwierzytelniona kserokopia nie może być uznana za dokument zaś oświadczenia nie zostały opatrzone klauzulą o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Z tych powodów kserokopie te nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego jakie nieruchomości pozostawili małżonkowie M. Zweryfikowanie tego dowodu poprzez przesłuchanie świadków nie było możliwe wobec tego, że świadkowie ci już nie żyją.

Również za dowód potwierdzający jakie nieruchomości pozostawili małżonkowie M. nie można uznać oświadczenia H. R. i J. N. z 29 listopada 1960 r. Na tym oświadczeniu zostało tylko potwierdzone przez notariusza, że podpisy zostały osobiście złożone w obecności notariusza przez osoby, których podpisy widnieją na tym oświadczeniu. Nie wynika z tego oświadczenia przez kogo zostało napisane, dla jakich celów oraz obejmuje ono wspólne oświadczenie wymienionych w nim osób. Nadto sam skarżący potwierdził w odwołaniu, że H. R. był jego krewnym.

W sytuacji więc gdy brak jest dowodów o jakich stanowi art. 6 ust. 4 i ust. 5 ustawy zabużańskiej, a inne dowody nie są na tyle wiarygodne i niewątpliwie by można było je uznać za wystarczające do ustalenia jakie nieruchomości pozostawili małżonkowie M. prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że brak jest podstaw do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Jedyny dowód jakim są zeznania świadka H. K. są niewystarczające do uznania za udowodnioną tak podstawowej przesłanki jaką jest rodzaj i powierzchnia a przede wszystkim prawo własności do nieruchomości za, którą skarżący domaga się rekompensaty.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem co czyni skargę niezasadną, Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.