Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Fundacja A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 482/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Fundacja A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 6 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu miasta postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 18 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 482/22, odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 6 września 2022 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi jako pobranej w nadmiernej wysokości.

W uzasadnieniu postanowienia WSA stwierdził, że w jego ocenie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, skarżąca Fundacja nie wskazała żadnej okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z dołączonych do wniosku dokumentów (sprawozdanie finansowe Fundacji za okres obrotowy 1 stycznia 2021 – 31 grudnia 2021 r., a także zeznania CIT-8 za rok podatkowy 2021) nie wynika zdaniem Sądu, że sytuacja Fundacji nie jest na tyle trudna, że realizacja decyzji spowoduje skutki trudne do odwrócenia.

Sąd zwrócił ponadto uwagę, że przedstawione dane dotyczą 2021 r. Nie wykazano w jakikolwiek sposób, jaka jest obecnie kondycja finansowa Fundacji. Nie wskazano też, aby Fundacja borykała się z problemami, które grożą zamknięciem placówki.

Fundacja zażaleniem zaskarżyła postanowienie WSA w całości, zarzucając naruszenie w orzeczeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynikało, iż skarżąca realizuje zadania oświatowe i wobec prowadzenia jednostek oświatowych źródłem utrzymania skarżącej jest dotacja oświatowa, której nie może przeznaczyć na wykonanie zaskarżonej decyzji, a tym samym spełniona została przesłanka trudnych do odwrócenia skutków, bowiem wykonanie decyzji może spowodować nieodwracalne skutki w zakresie prowadzonej działalności poprzez konieczność likwidacji części prowadzonej działalności i ograniczenie zatrudnienia.

W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku reasumpcji zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie zażalenia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyciągu rachunków bankowych Fundacji za okres 1 stycznia 2022 r. – 30 czerwca 2022 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 2165/13, z 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 – te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 5 maja 2016 r., sygn. akt I FZ 98/16, postanowienie NSA z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FZ 40/16).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji jest prawidłowe.

Dokumenty obrazujące sytuację finansową skarżącego załączono dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, Sąd I instancji nie miał wiedzy na ten temat, w związku z tym nie mógł dokonać oceny, czy uzasadniają one wydanie orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że zadaniem NSA nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionego ewentualnie o okoliczności podniesione w zażaleniu, lecz kontrola postanowienia wydanego przez WSA. Wobec tego nie było podstaw, aby odnieść się do nowych okoliczności, powołanych w zażaleniu i uwzględnić je przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, skarżący może przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Wskazać przy tym należy, że braki wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mogą być uzupełnione w zażaleniu, natomiast - jak wskazano powyżej - na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej wraz z dokumentami uzasadniającymi rzeczywiste możliwości finansowe strony skarżącej.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.