drukuj    zapisz    Powrót do listy

6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, Inne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Uchylono zaskarżoną decyzję, II SA/Po 621/25 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-04-02, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Po 621/25 - Wyrok WSA w Poznaniu

Data orzeczenia
2026-04-02 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Jacek Rejman
Robert Talaga /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 960 art. 234 ust. 3, art. 235 ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 568 art. 15 zzr ust. 1 pkt 15
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Talaga Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman Protokolant starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697 złotych(sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 maja 2025r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 17 ust. 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. 2024.572) i art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. 2024.1087) uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 27 maja 2024r. znak [...] i umorzyło postępowanie I instancji w całości.

W przedmiotowej sprawie wnioskiem z 20.12.2022r. P. K. (skarżący) domagał się od Wójta Gminy [...] wydania decyzji w sprawie zalewania działki nr [...], obręb [...] przez wody opadowe i roztopowe spływające z drogi powiatowej nr [...] [...] na odcinku ok. 400 m w miejscowości [...], w szczególności przez dwa wyloty kanalizacji deszczowej zlokalizowane na działce nr [...].

W toku postępowania przeprowadzono dwukrotnie oględziny działki nr [...] i części działki nr [...] sporządzając protokoły oględzin, powołano biegłego M. P., który w grudniu 2023r. sporządził ekspertyzę hydrologiczną, w której stwierdził, że główną przyczyną skarg właściciela działki nr [...], na której znajduje się rów melioracyjny, jest notoryczne rozmywanie nawierzchni zjazdu gruntowego zlokalizowanego na działce nr [...] z uwagi na brak okrawężnikowania ul. [...] po stronie zachodniej. 13 maja 2024r. na wezwanie organu biegły złożył dodatkowe pisemne wyjaśnienia dotyczące stanu i funkcji rowu melioracyjnego na działce nr [...].

Decyzją z 27 maja 2024r. Wójt Gminy [...] na podstawie art. 234 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 19 lipca 2017r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. 2023.1478) po rozpatrzeniu wniosku skarżącego w sprawie stosunków wodnych powstałych na działce nr [...], obręb [...], gmina [...], które szkodliwie oddziałują na działkę nr [...], obręb [...], gmina [...] stwierdził, że:

1/ drogi zlokalizowane na działkach nr [...], [...] i [...] obręb [...] są w niewystarczającym stopniu zabezpieczone pod względem odbioru wód deszczowych czy roztopowych spływających z ich powierzchni,

2/ droga powiatowa przez brak wysokiego krawężnika w miejscu zjazdu na działkę [...] obręb [...] powoduje częściowe przekierowanie wód opadowych płynących drogą powiatową (działka nr [...]) na działkę [...],

3/ rów melioracyjny stanowiony przez część działek [...], [...], [...], obręb [...], nie wpływa na zalewanie działki nr [...] obręb [...]

Wójt nakazał:

1. ZPD

wykonanie urządzeń eliminujących spływ wód na działkę [...], obręb [...] przez zastosowanie krawężnika na całym odcinku drogi od wiaduktu kolejowego do przepustu w ul. [...] w miejscowości [...] od strony działki [...] obręb [...] i po uzyskaniu wszystkich niezbędnych decyzji administracyjnych dotyczących opracowanej dokumentacji projektowej na budowę kanalizacji deszczowej w ul. [...] w miejscowości [...] dokona likwidacji wykonanych wylotów kanalizacji deszczowej przebudowując odpływ wód opadowych i roztopowych w innym alternatywnym kierunku

2. Gminie [...]

wykonanie urządzeń eliminujących spływ wód na działkę [...] obręb [...] przez zaprojektowanie i po uzyskaniu wszystkich niezbędnych decyzji administracyjnych dotyczących opracowanej dokumentacji projektowej na budowę wykonanie kanalizacji deszczowej dla ul. [...] w miejscowości [...] w zakresie wód spływających na ul. [...] w [...].

Termin wykonania decyzji Wójt ustalił na 2 lata (24 miesiące) od uprawomocnienia się decyzji.

W odwołaniu od w/w decyzji ZPD w [...] podał, że problem zalewania działki nr [...] jest znany jej właścicielowi i Gminie [...] co najmniej od 2013r. Dla potwierdzenia tego faktu załączono do odwołania kopie pism skarżącego. Z uwagi na powyższe, zdaniem odwołującego, decyzja Wójta podlega uchyleniu, gdyż minęło ponad 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu, tj. P. K. dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu wody opadowej i roztopowej na jego posesję.

W uzasadnieniu decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie SKO podało, że przepis art. 234 ust. 5 Prawa wodnego wszedł w życie 1 stycznia 2018r. wcześniejszy jego odpowiednik, tj. art. 29 Prawa wodnego nie zawierał żadnego ograniczenia czasowego dla możliwości wystąpienia ze stosownym wnioskiem do organu. Organ powołując się na wyrok NSA z 18.10.2024r., III OSK 405/23 podał, że termin 5 lat na zgłoszenie zdarzenia liczony jest od daty wejścia w życie art. 234 ust. 5 P.w., tj. od 1 stycznia 2018r.. Zastosowanie innej wykładni tego przepisu przeczyłoby podstawowym zasadom obowiązującym w systemie prawa, na czele z zasadą lex retro non agit oraz zasadą zaufania w postępowaniu administracyjnym.

SKO podało, że skarżący w pismach z 10.05.2019r., 6.11.2013r. i 30.04.2014r. zwracał się do organów o podjęcie działań związanych z zalewaniem jego działki. 5 lat liczone od 1 stycznia 2018r. upłynęło 1 stycznia 2023r. Pełnomocnik skarżącego sporządził 20.12.2022r. wniosek do Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji. Wniosek ten wraz z załącznikami nadany został 29.12.2022r. przesyłką poleconą. Wpłynął do Urzędu Gminy w [...] 2 stycznia 2023r. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wobec takiej redakcji powołanego przepisu nie ma żadnego znaczenia okoliczność, kiedy wniosek nadano w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, ponieważ decydujące znaczenie ma data, w jakiej takie żądanie (wniosek) wpływa do organu administracji publicznej.

SKO podało, że wniosek skarżącego wniesiony do Wójta Gminy [...] 2 stycznia 2023r. nie mógł wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 234 ust. 3 P.w. Skoro Wójt prowadził postępowanie wyjaśniające nie mając do tego kompetencji wskutek upływu czasu, to wydana decyzja z dnia 27 maja 2024r. podlega uchyleniu a postępowanie pierwszej instancji podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.

W ocenie SKO, art. 57 § 5 ust. 2 k.p.a nie ma zastosowania do złożonego wniosku. Przepis art. 234 ust. 5 P.w. odwołuje się do innego rozumienia instytucji terminu niż art. 57 K.p.a. Termin określany jest za pomocą konkretnego zdarzenia ("właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się"), nie zaś okresu czy konkretnej daty kalendarzowej. Wobec takiej redakcji w/w przepisów i art. 61 § 3 k.p.a. nie ma znaczenia kiedy wniosek nadano w polskiej placówce pocztowej ponieważ decydujące znaczenia ma data w jakiej wniosek (żądanie) wpływa do organu. Dopiero bowiem od daty doręczenia wniosku organowi zaczynają się materializować konkretne uprawnienia albo obowiązki wnioskodawcy, wynikające z przepisów prawa materialnego – gdyż od tej daty organ jest związany treścią wniosku co do przedmiotu załatwianej sprawy administracyjnej. SKO podało, że rygor czasowy przewidziany w art. 234 ust. 5 P.w. ma charakter interwencyjny. Celem tej decyzji jest możliwie szybkie przywrócenie stanu poprzedniego w zakresie stosunków wodnych na gruntach sąsiednich. Po upływie 5 lat należy uznać nowy stan stosunków wodnych na tyle utrwalony, że wymaga innych rozwiązań niż działania naprawcze opisane w art. 234 ust. 3 P.w.

SKO podało, że ZDP w [...] w odwołaniu zaznaczył, że do końca 2024r. projektuje przedsięwzięcie pod nazwą " Poprawa odwodnienia na drodze powiatowej nr [...], tj. na dz. Nr [...], obręb [...], o długości ok. 443 m.

W terminowo wniesionej skardze skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w całości, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji SKO i oddalenie złożonego przez ZDP odwołania, o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i opłaty od skargi a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonej decyzji SKO zarzucił naruszenie:

1. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem wynikających z tego przepisu dyrektyw prowadzenia postępowania, a także niczym nieuzasadnione odstępstwo od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym,

2. art. 234 ust. 5 P.w. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez stwierdzenie przez organ odwoławczy, że w sprawie niniejszej zastosowanie winien mieć art. 234 ust. 5 a nie art. 29 ustawy z 20 lipca 2017r. P.w., gdy w rzeczywistości w/w przepis art. 234 ust. 5 w niniejszej sprawie w ogóle nie powinien być stosowany albowiem:

- powołany przepis ma charakter procesowy a nie materialnoprawny,

- wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2018r.

- reguluje stan prawny pro futuro, zaś żaden przepis ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne nie zawiera przepisów przejściowych, dających podstawę do wstecznego stosowania jej przepisów – zwłaszcza w zakresie objętym skargą, a także w zakresie sposobu obliczania terminu do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania przyjętego przez SKO, czy też w zakresie wprowadzenia ograniczeń czasowych w terminie przewidzianym na wystąpienie z wnioskiem o uregulowanie stosunków prawnych, w sytuacji w której ograniczeń takich nie przewidziano w poprzedniej ustawie, w tym nie zawierał ich art. 29

3. art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. poprzez błędne przyjęcie, iż postępowanie w przedmiocie objętym dyspozycją w/w przepisów może być wszczęte wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu a nie również z urzędu, w sytuacji, w której materiał dowodowy, jak i twierdzenia samych uczestników postępowania jasno wskazują, iż organy uprawnione do podjęcia działań w tym zakresie posiadały wiedzę o stanie faktycznym sprawy na długo przed wszczęciem postępowania, a tym samym mogły podjąć kroki zmierzające do wszczęcia postępowania z urzędu, czego jednak nie uczyniono. Doprowadziło to w konsekwencji do naruszenia przez organy administracyjne i adresatów decyzji – ZDP oraz Gminę [...], zasad, o których mowa w art. 7 i 8 K.p.a

4. art. 61 § 3 w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż do obliczenia terminów przewidzianych na wszczęcie postępowania na wniosek nie uwzględnia się regulacji, o której mowa w art. 57 k.p.a., w tym przyjęcie, iż do zachowania terminu przez wnioskodawcę nie ma znaczenia data nadania wniosku o wszczęcie postępowania w placówce operatora, o którym mowa w art., 57 § 5 pkt 2 k.p.a. co pozbawia wnioskodawcę możliwości realnego wpływu na zachowanie terminu na wszczęcie postępowania i uzależnia jego zachowanie od czynników całkowicie od wnioskodawcy niezależnych (jak choćby działania operatora pocztowego, który – co jest okolicznością powszechnie znaną, niejednokrotnie dokonuje doręczeń przesyłek ze znacznym opóźnieniem, np. z uwagi na braki kadrowe), a wręcz zależnych od postawy samego organu, który poprzez swoje działania organizacyjne również ma wpływ na faktyczną datę otrzymania wniosku. Taka interpretacja w/w przepisów narusza zasady, o których mowa w art. 8 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji.

5. art. 57 § 1 – 4 K.p.a. poprzez wybiórcze jego zastosowanie polegające na tym, iż organ orzekający wprawdzie zastosował ten przepis do obliczenia terminów, na które powołuje się w uzasadnieniu stosując w tym zakresie § 1 - § 3, jednakże pominął pozostałe regulacje związane z zachowaniem terminu, o którym mowa w § 4 i 5.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.

Na rozprawie 2 kwietnia 2026r. obecny pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że narusza ona przepisy prawa. Tym samym, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena decyzji SKO uchylającej decyzję I instancji i umarzającej postępowanie w przedmiocie złożenia przez skarżącego wniosku o wszczęcie postępowania nakazującego uczestnikom postępowania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom z art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. 2025. 960, dalej P.w.) z uwagi na upływ 5 – cio letniego terminu wskazanego w art. 234 ust. 5 P.w.

Zgodnie z art. 234 ust. 3 P.w. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

Zgodnie z art. 234 ust. 5 P.w. postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. W przedmiotowej sprawie, jak wynikało z wniosku skarżący od 2010r. zauważył problem z cyklicznym zalewaniem działki powstałym na skutek remontu drogi powiatowej. Od 2013r. zwracał się do organów, w tym zarządcy drogi o rozwiązanie problemu związanego z zalewaniem jego działki (pisma skarżącego dołączone do odwołania ZDP w [...]). Do 1 stycznia 2018r. w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, uchylonej mocą art. 573 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, analogiczny do określonego w treści art. 234 nowej ustawy – Prawo wodne instrument ochrony praw podmiotowych znajdował się w art. 29, przy czym przepis ten nie zawierał żadnego ograniczenia czasowego dotyczącego możliwości wystąpienia ze stosownym wnioskiem do organu o wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie. Obecnie obowiązująca ustawa, w omawianym zakresie, weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. W ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne zawarto przepisy intertemporalne odnoszące się do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie przepisów tej ustawy (art. 545 i następne). W ustawie Prawo wodne z 2017 r. brak jest jednakże przepisu przejściowego regulującego postępowania, które zostały wszczęte po wejściu w życie nowej ustawy, a dla których przesłanki faktyczne determinujące jego wszczęcie wystąpiły jeszcze przed wejściem w życie przedmiotowych przepisów. Wykładnia literalna przepisu art. 234 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, w sytuacji braku przepisów przejściowych, wskazuje na konieczność stosowania do postępowania w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wszczętego po 1 stycznia 2018 r., również w sytuacji, gdy szkoda nastąpiła przed tą datą, przepisów w nowym brzmieniu, z tym jednak zastrzeżeniem, że początek 5 – letniego terminu należy liczyć od dnia wejścia w życie nowej ustawy, czyli od 1 stycznia 2018r. W sytuacji, takiej jak u skarżącego liczenie 5 – cio letniego terminu od 2013r. pomimo spełnienia przesłanek z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego nie mógłby on skutecznie dochodzić ochrony swych praw już w dniu wejścia w życie ustawy z 2017 r., to jest w dniu 1 stycznia 2018 r., pomimo, że uprzednio obowiązująca ustawa nie zawierała ograniczeń czasowych co do możliwości dochodzenia tego prawa, o ile spełnione by zostały przesłanki z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. Przeczyłoby to podstawowym zasadom obowiązującym w systemie prawa, na czele z zasadą lex retro non agit oraz zasadą zaufania w postępowaniu administracyjnym. Słusznie więc SKO uznało, że w niniejszej sprawie 5 – cio letni termin z art. 234 ust. 5 P.w. liczony jest najwcześniej od dnia wejścia w życie tego przepisu, tj. od 1 stycznia 2018r. Tym samym słusznie uznał, że upływał z dniem 1 stycznia 2023r. Wniosek wpłynął do organu po tej dacie, bo 2 stycznia 2023r. a zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Został nadany na poczcie 29 grudnia 2022r. i z uwagi na fakt, że termin z art. 234 ust. 5 P.w. nie jest terminem procesowym a materialnym art. 57 k.p.a. nie znajduje zastosowania.

Sąd nie podzielił jednak stanowiska SKO, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do wszczęcia postępowania z uwagi na upływ terminu z kilku względów.

Po pierwsze ostatni dzień terminu przypadał na 1 stycznia 2023r., czyli dzień wolny od pracy (Nowy Rok, niedziela). Przy obliczaniu terminów materialnych prawa administracyjnego, przy braku stosownych regulacji, sięga się do unormowań zawartych w kodeksie cywilny, nawet mimo braku wyraźnego odesłania. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 listopada 2019r., III SA/Kr 1022/19) Zgodnie z art. 115 k.c. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Termin ulegał więc przesunięciu do 2.01.2023r., czyli organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie w niniejszej sprawie. Słusznie wskazał skarżący w skardze, że organ przy obliczaniu 5 – cio letniego terminu również korzystał z przepisów, choć ich nie wskazał. Przepisem tym był art. 112 zd 1 k.c., zgodnie z którym termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Konsekwentnie winien więc dla ustalenia ostatniego dnia terminu przyjąć regulację z art. 115 k.c.

Po drugie, postępowanie z art. 234 P.w., zgodnie z treścią ust. 3 może być prowadzone również z urzędu. Ukształtowanie stosunku administracyjnoprawnego w sprawie nastąpiło w dniu, w którym skarżący skierował do organu pierwsze zawiadomienie o szkodzie występującej na jego działce w związku ze zmianą stosunków wodnych. Już wtedy organ mógł bowiem podjąć działania zmierzające do załatwienia istniejącej sprawy administracyjnej. Bierność organu i brak jakiejkolwiek reakcji na ponawiane wielokrotnie wniosku danego podmiotu nie może prowadzić do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia, co uczyniło SKO w zaskarżonej decyzji. Standardy demokratycznego państwa prawa i zasady ogólne postępowania administracyjnego winny bowiem chronić stronę przed ponoszeniem negatywnych konsekwencji wynikających z permanentnego niepodejmowania przez organ administracji publicznej kroków zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Po trzecie, SKO pominęło, że 5 – cio letni termin do złożenia wniosku skutkującego wszczęcie postępowania przypadał w okresie covid – 19. Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 1,5 ustawy covidowej w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej i zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis ten na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568) wszedł w życie 31 marca 2020 r. Na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), art. 15zzr ust. 1 pkt 3 został uchylony 16 maja 2020 r. Zgodnie z art. 68 ust. 6 ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie 16 maja 2020 r. Z przytoczonej regulacji wynika, że przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej i zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony nie rozpoczynały biegu w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na okres od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie). (por. wyrok NSA z 22.01.2026r., II GSK 2353/25, wyrok WSA w Łodzi z 23.01.2026r., sygn. II SA/Łd 398/25). Zawieszenie biegu tych terminów, a więc i terminu z art. 234 ust. 5 P.w. nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres termin został wydłużony, co powinno zostać uwzględnione przez organ przy rozpatrywaniu sprawy.

Umorzenie postępowania nie niesie żadnych skutków materialnoprawnych dla strony, lecz wywiera skutek procesowy - rozstrzygnięcie to kończy postępowanie administracyjne bez rozstrzygnięcia sprawy co do istoty sprawy. Następuje tak, ponieważ organ ustala, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania i na tym etapie kończy się zawisłość sprawy w danej instancji. W niniejszej sprawie SKO błędnie oceniło, że zaistniała taka sytuacja, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania Sądu i rozpozna merytorycznie sprawę.

Z uwagi na to, że ocenie sądu poddano rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, rola sądu sprowadzała się do sprawdzenia, czy organ prawidłowo ustalił istnienie przesłanek uniemożliwiających mu wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego ze względu na bezprzedmiotowość postępowania. W konsekwencji sąd nie przesądza o treści rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).



Powered by SoftProdukt