drukuj    zapisz    Powrót do listy

6191 Żołnierze zawodowi, Żołnierze zawodowi, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, I OSK 313/09 - Wyrok NSA z 2009-11-04, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I OSK 313/09 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2009-11-04 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-03-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
IV SA/Po 283/08 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2008-12-23
Skarżony organ
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 183, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 185 par. 1, art. 203 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750 art. 75 ust. 3, art. 81, art. 103 ust. 1
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Dz.U. 1998 nr 21 poz 94 art. 87 par. 1, art. 91 par. 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 par. 1 pkt. 1, art. 138 par. 1 pkt. 1, art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Tomasz Zbrojewski Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 283/08 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od uposażenia i świadczenia potrąconego przy wypłacie uposażenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; 2. zasądza od R. S. na rzecz Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 grudnia 2008r., sygn. akt IV SA/Po 283/08, uchylił decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień Poznań z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie w przedmiocie odsetek od wypłaconego uposażenia i świadczenia potrąconego przy wypłacie uposażenia.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy.

Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego (dalej POW) z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] o wypowiedzeniu R. S. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

Następnie Wojskowy Komendant Uzupełnień Poznań 1 decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmówił przyznania R. S. odsetek od wypłaconego uposażenia. Powołał się przy tym na regulację zawartą w art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm. - dalej jako: ustawa z dnia 11 września 2003 r. lub ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) oraz art. 476 i 481 k.c. Wskazał też, iż po stwierdzeniu nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego żołnierzowi wypłacono bez zbędnej zwłoki zwaloryzowane indywidualnie należności. Ponadto w okresie od zwolnienia ze służby do przywrócenia do służby żołnierz otrzymał dwunastomiesięczne uposażenie, emeryturę wojskową oraz odprawę wojskową w wysokości 50 – 75 % uposażenia. Po przywróceniu do służby wymieniony świadczeń tych nie zwrócił. Jego roszczenie o odsetki jest zatem nieuzasadnione zwłaszcza, że pobrał on z góry roczne uposażenie przez pierwszy rok po rozwiązaniu z nim stosunku służbowego.

Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., po rozpatrzeniu – jak podał odwołania od decyzji w przedmiocie odsetek i potrąconego świadczenia- powyższe rozstrzygniecie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko, iż zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. oraz art. 476 k.c. tylko w razie zwłoki w wypłacie uposażenia przysługują odsetki, a zwłoka w wypłacie należności uwarunkowana jest winą. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy organowi winy takiej przypisać nie można. Decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych wywołała wprawdzie skutki ex tunc, ale wynikające z niej świadczenia zostały zrealizowane bez zbędnej zwłoki. W tej sytuacji Wojskowy Komendant Uzupełnień w Poznaniu zasadnie odmówił żołnierzowi przyznania odsetek i wypłaty potrąconego świadczenia.

Decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego R. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, ewentualnie zmiany zaskarżonych decyzji przez przyznanie odsetek od wypłaconego z opóźnieniem uposażenia oraz świadczenia potrąconego przy wypłacie uposażenia. W uzasadnieniu skargi wskazał, że przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych określają, w jakim dokładnie terminie przysługuje żołnierzowi uposażenie, dodatki i inne świadczenia. Należności wypłacone po przywróceniu do służby otrzymał zatem już po terminie ich wymagalności. Ponadto z wypłaconego uposażenia potrącono należności wypłacone mu uprzednio w związku ze zwolnieniem go ze służby. Potrąceń dokonano bez żadnego tytułu wykonawczego i bez zgody żołnierza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 283/08, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów art. 81 ust 1 –3, art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, iż kontroli sądowej podlega tylko zaskarżona decyzja. Inne rozstrzygnięcia wydane w sprawie skarżącego, w tym decyzja stwierdzająca nieważność dokonanego wypowiedzenia, nie mieszczą się w granicach sprawy wyznaczonej przedmiotem zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie spór dotyczył interpretacji i zastosowania przepisów dotyczących prawa skarżącego do odsetek oraz kompetencji organu do dokonywania potrąceń z wypłaconych należności. Rozstrzygając pierwszą z tych kwestii, organy prawidłowo jako podstawę materialną podjętych decyzji powołały art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przyjęły przy tym, że należy odróżnić pojęcie "zwłoki" od "opóźnienia", a ponadto, że odsetki przysługują od momentu, gdy decyzja nadzorcza staje się wykonalna. Zatem skoro po wydaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego nie było zwłoki (zawinionego działania) w wypłacie należnych świadczeń, to odsetki żołnierzowi nie przysługują. Natomiast skarżący powołał się na skutek ex tunc decyzji nadzorczej. Zdaniem Sądu I instancji – co do zasady – pogląd skarżącego jest prawidłowy. Organy błędnie bowiem przyjęły, że po ich stronie brak jest winy, a zatem, że nie może być mowy o zwłoce w wypłacie należności. Pominęły przy tym, że decyzja nadzorcza została wydana z uwagi na rażące naruszenie prawa. Samo stwierdzenie rażącego naruszenia prawa dowodzi już winy jednego z organów Państwa i to już od momentu wydania decyzji wadliwej.

Należy ponadto przypomnieć, że chociaż spory o odsetki mają cywilnoprawny charakter, to jednak załatwienia takich spraw powierzono organom administracji publicznej. Oznacza to, że muszą być one rozpatrywane z uwzględnieniem zarówno konstrukcji cywilnoprawnych, jak też przepisów obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. Zauważyć również trzeba, że organ, stwierdzając nieważność decyzji, wskazuje na ciężką wadliwość decyzji, istniejącą już od daty jej wydania. Decyzja nadzorcza ma więc charakter aktu deklaratoryjnego, a organy w sposób niedopuszczalny przypisują jej cechę kształtującą.

Powyższe uwagi mają istotne znaczenie także dla interpretacji przepisów mających zastosowanie w sprawie. Zgodnie z art. 81 ust. 1 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym wypłacane są miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują (ust. 1), a inne dodatki do uposażenia zasadniczego - nie później niż do dziesiątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające ich przyznanie (ust. 2). Natomiast termin wypłaty innych należności, o których mowa w art. 73, określa art. 81 ust. 3. Analiza treści art. 81 ustawy w kontekście unormowania zawartego w art. 75 ust. 3 ustawy, wskazuje, że w okolicznościach niniejszej sprawy organy zobowiązane do wypłaty skarżącemu świadczeń pozostawały w zwłoce w rozumieniu ostatnio wymienionego przepisu.

Przechodząc do sprawy potrącanych świadczeń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zauważył, że organ I instancji w ogóle nie orzekł w zakresie takiego żądania skarżącego. Organ odwoławczy bezpodstawnie zatem przyjął, że decyzja pierwszoinstancyjna zawiera rozstrzygnięcie również we wskazanej kwestii.

Sąd stwierdził ponadto, że organy obu instancji przyjęły w swych rozstrzygnięciach, że R. S. odmówił zwrotu świadczeń, które otrzymał w związku z wypowiedzeniem mu stosunku służbowego. Tymczasem w aktach sprawy nie ma oświadczenia skarżącego o odmowie lub wyrażeniu zgody na potrącenie jakichkolwiek świadczeń. Podzielić wprawdzie należy pogląd, że po wydaniu decyzji nadzorczej przestała istnieć podstawa do wypłaty skarżącemu świadczeń w związku ze zwolnieniem ze służby, jednakże organy nie powołały żadnych przepisów umożliwiających potrącenie omawianych należności. Działanie bez podstawy prawnej narusza zaś konstytucyjną zasadę praworządności i nie zasługuje na ochronę.

Kwestię ewentualnych potrąceń reguluje art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowiąc, że z uposażenia żołnierza mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę. Stosownie do art. 91 Kodeksu pracy, należności wymienione w art. 87 §1 i art. 87 §7 K.p., mogą być potrącane z wynagrodzenia za pracę tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. Jeżeli skarżący nie wyraził zgody na potrącenie spornej kwoty – a takiego oświadczenia w aktach nie ma – to dokonane potrącenie narusza art. 103 ust. 1 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej w zw. z art. 87 § 1 i 91 § 1 K.p.

W końcowej części swych wywodów WSA w Poznaniu zauważył, że zobowiązany był dokonać oceny działania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie mógł natomiast kierować się względami słuszności czy celowości. Zajęte w sprawie stanowisko Sądu nie przekreśla możliwości poszukiwania innych narzędzi prawnych na drodze innych postępowań, jeżeli organy uznają, że leży to w ich (Skarbu Państwa) interesie. W orzecznictwie podnosi się bowiem, że "niezdolność" czy też "niemożność" jednej ustawy czy też niedoskonałość ustanowionych zasad nie może prowadzić do akceptacji przesunięć majątkowych, czy też uzyskania korzyści pozbawionych uzasadnienia ekonomicznego czy też moralnego (wyrok SN z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt CSK 458/06 lex nr 253397).

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając ten wyrok w całości oraz domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszanie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. Art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U, z 2008 r. Nr 141 poz. 892), poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie przysługują odsetki ustawowe, bowiem organy zobowiązane do wypłaty świadczeń skarżącemu pozostawały w zwłoce;

2. art. 81 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U z 2008 r. Nr 141 poz. 892), poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie przysługuje uposażenie, dodatki i inne należności oznaczone w art. 73 od momentu stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej wraz z odsetkami ustawowymi.

Nadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania przez błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i przyjęcie tych przepisów jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w wyroku.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w zaskarżonym wyroku błędnie uznano, że na tle regulacji zawartej w art. 75 ust. 3 cyt. ustawy z dnia 11 września 2003 roku pojęcie winy przy zwłoce jest zbędne, chociaż jednoczenie Sąd I instancji wyraźnie zaznaczył, że spór o odsetki ma przymiot sprawy cywilnej, co determinuje rozważenie sprawy również w kontekście pojęć cywilnoprawnych. Powołany przepis prawo do odsetek łączy ze zwłoką w wypłacie żołnierzowi uposażenia. Instytucja zwłoki (art. 476 k.c.) - w odróżnieniu od opóźnienia (art. 481k.c.) - zawsze jest uwarunkowana winą, a tej w niniejszej sprawie nie sposób przypisać organowi. W tym zakresie kasator powtórzył argumenty przywołane w rozstrzygnięciach organów obu instancji. Podkreślił również, że odsetki mogą być naliczane nie wcześniej niż od dnia, gdy decyzja stała się ostateczna.

Przechodząc do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 81 ustawy z dnia 11 września 2003 r., autor skargi podkreślił, że uposażenie przysługuje żołnierzowi z tytułu służby a nie samego pozostawania w stosunku służbowym. Stąd stwierdzenie nieważności decyzji zwalniającej ze służby nie uprawnia do uposażenia za czas przypadający pomiędzy datą rozwiązania stosunku służbowego a datą ponownego podjęcia służby. W spornym okresie R. S. nie pełnił służby. Korzystał natomiast z praw socjalnych i ubezpieczeniowych dla żołnierzy zwolnionych ze służby

Zdaniem strony Sąd I instancji naruszył również wskazane przepisy postępowania, w tym również art. 145 § 1 pkt 1, art. 152, art. 119 § 2 art. 120 P.p.s.a. przez wadliwe przyjęcie za podstawę uchylenia decyzji przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Gdyby Sąd prawidłowo dokonał wykładni i zastosowania art. 75 ust, 3 i art. 81 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to "wówczas decyzja organu II instancji zostałaby utrzymana w mocy".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w art. 183.§ 2 P.p.s.a.

Skarga kasacyjna rozpatrywana w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie. Jej autor zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie przede wszystkim prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 3 i art. 81 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie przysługują odsetki ustawowe, gdyż organy zobowiązane do wypłaty uposażenia pozostawały w zwłoce.

W rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią sporną było prawo do odsetek od uposażenia, które zostało wypłacone R. S. w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] listopada 2002 r. o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

W związku z tym zauważyć przede wszystkim należy, że decyzja stwierdzająca nieważność niewątpliwie jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym z mocą wsteczną. Jednakże trzeba również mieć na względzie to, że decyzja stwierdzająca nieważność nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy również doniosłe elementy nowego stanu prawnego i wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym. Dopiero od dnia jej doręczenia stronom prawdopodobieństwo nieważności kwestionowanej decyzji ustępuje miejsca urzędowemu, władczemu potwierdzeniu jej ciężkiej wadliwości, a okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności ustaje w tej dacie. Stąd w skutkach prawnych decyzji nieważnościowej istotne są również elementy konstytutywne. Moc obowiązująca w czasie decyzji, stwierdzającej nieważność innej decyzji, nie zamyka się wyłącznie w jej skutku wstecznym, lecz działa także na przyszłość. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, lecz ma służyć dopiero usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 762- 763; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze, wydanie 3, s. 846). Oznacza to, że decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. Domniemanie jej legalności upada dopiero z chwilą doręczenia stronom decyzji nadzorczej orzekającej o istnieniu kwalifikowanej wadliwości kontrolowanego aktu prawnego.

Podkreślenia również wymaga, iż decyzja Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] listopada 2002 r. wywołała skutek prawny w postaci rozwiązania z R. S. stosunku służbowego. Skarżący przestał być żołnierzem zawodowym i został przeniesiony do rezerwy. Uzyskał zatem nowy status, z którym wiązało się prawo do odprawy, prawo do emerytury wojskowej oraz innych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby. Zatem w okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej skarżącemu nie przysługiwało prawo do uposażenia, a tym samym nie powstawało roszczenie o jego zapłatę. W tym czasie wobec skarżącego zaktualizowały się inne uprawnienia finansowe, a mianowicie prawo do świadczeń przysługujących w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego, a nie prawo do świadczeń z tytułu pełnienia i pozostawania w zawodowej służbie wojskowej.

W konsekwencji, z uwagi na fakt, iż w okresie między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności takiej decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia wobec niepozostawania przez skarżącego w zawodowej służbie wojskowej, nie sposób przyjąć, aby doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów, o których mowa w art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej.

Stąd też w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykształcił się i utrwalił pogląd, iż decyzja stwierdzająca nieważność dokonanego wypowiedzenia niewątpliwie wywołuje skutek w zakresie retroaktywowania wstecz stosunku zawodowej służby wojskowej. Ponadto z dniem kiedy ten akt nadzorczy stanie się ostateczny powstaje wprawdzie prawo do uposażenia za okres od dnia rozwiązania stosunku służbowego, ale nie następuje odwrócenie skutku upływu czasu w zakresie prawa do tych świadczeń. Stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego powoduje zatem, że co prawda powstaje roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, jednak nie zaktualizowują się terminy, o których mowa we wspomnianym art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. Jest to skutek prawny decyzji stwierdzającej nieważność, będący elementem konstytutywnym decyzji nieważnościowej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 22 lipca 2009 r. o sygn. akt! OSK 1455/08, z dnia 30 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 101/09 czy z dnia 22 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 69/09, niepubl.).

W konsekwencji należy przyjąć, że skoro roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku powstało dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek służbowy, to nie ma podstaw do przyjęcia, iż zostały spełnione przesłanki nabycia prawa do odsetek, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r., za każdy miesiąc okresu, w którym skarżący miał status przeniesionego do rezerwy. Zatem Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepis art. 75 ust. 3 w związku z art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej i w konsekwencji w ustalonym stanie faktycznym niewłaściwe go zastosował, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej odsetek od uposażenia.

Skoro więc w rozpoznawanej sprawie wymagalność uposażenia wypłaconego skarżącemu żołnierzowi za okres od rozwiązania stosunku służbowego do stwierdzenia nieważności tej czynności prawnej jest skutkiem decyzji stwierdzającej nieważność dokonanego wypowiedzenia, to przy ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględniając powyższe rozważania, koniecznym będzie ustalenia dokładnej daty wymagalności roszczenia i następnie rozstrzygnięcie, czy organ dopuścił się zwłoki w wypłacie uposażenia.

Częściowo zasadny jest ponadto zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchybił temu przepisowi w tym znaczeniu, że uchylił zaskarżoną decyzję także w przedmiocie potracenia wypłaconych skarżącemu należności. Tymczasem w tym zakresie zobowiązany był do stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Utrzymanie bowiem w mocy decyzji pierwszoinstancji w zakresie, w jakim nie zawiera ona żadnego rozstrzygnięcie, godzi w wyrażoną w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania. W sposób kwalifikowany narusza też dyspozycje art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W postępowaniu odwoławczym może być bowiem rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa całkowicie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą, w której orzekał organ I instancji.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.



Powered by SoftProdukt