Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Józef Kremis, Marcin Miemiec, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. G. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. w przedmiocie niepodjęcia czynności w sprawie wniosku o wpis do elektronicznej ewidencji producentów oddala skargę.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu [...] r. B.G. (dalej jako skarżąca) złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wniosek o wpis do ewidencji producentów podając jako cel zgłoszenia - "nadanie numeru ewidencyjnego". W dniu [...] r. wystosowano do skarżącej wezwanie do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 50 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) albowiem w formularzu wniosku nie wypełniono rubryki 03 dotyczącej pozostawania w związku małżeńskim, lecz dopisano uwagę - "nie dotyczy oraz brak podstawy prawnej". Organ zwrócił się wobec tego w terminie 7 dni kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania – o wyjaśnienie. Wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu [...] r. Dnia [...] r. w Biurze Powiatowym ARiMR w O. skarżąca stawiła się osobiście wraz z pełnomocnikiem, w celu złożenia wyjaśnień. W ich toku stwierdziła, że organ nie ma uprawnienia do zbierania i przetwarzania poufnych danych osobowych w zakresie stanu cywilnego.

Organ pierwszej instancji po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r., od której skarżąca wniosła odwołanie. Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wystosował w dniu [...] r. kolejne wezwanie do skarżącej o usunięcie opisanego braku wraz z pouczeniem, że w razie niezastosowania się do wezwania wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia. W odpowiedzi skarżąca złożyła najpierw pisemnie, następnie do protokołu w siedzibie organu, wyjaśnienia o treści zbieżnej z przytoczoną wyżej, to znaczy podkreślała brak podstaw prawnych do podania danych dotyczących jej statusu cywilnego, tj. co do pozostawania w związku małżeńskim.

Z uwagi na fakt, iż wniosek złożony w dniu [...] r. przez skarżącą nie spełniał wymagów formalnych, określonych w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 sierpnia 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinien spełniać wniosek o wpis do ewidencji producentów i mimo dwukrotnych wezwań, braków formalnych nie uzupełniono, organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] r. pisemną informację o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, po otrzymaniu której, zarzucając organowi niezałatwienie sprawy w terminie, skarżąca złożyła zażalenie do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W.. Organ drugiej instancji nie uwzględnił zażalenia uznając je za bezzasadne.

Po wyczerpaniu toku instancji skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji w sprawie z wniosku skarżącej z [...] r., o wpisanie do ewidencji producentów. Zarzuciła, że w przewidzianym ustawą o ewidencji terminie 14 dni organ ten nie podjął czynności dokonania wpisu i wydania stronie zaświadczenia o wpisaniu jej do ewidencji. Wniosła o to by Sąd nakazał organowi natychmiastowe ujawnienie stronie jej wpisu w elektronicznej ewidencji producentów i nakazał organowi wydanie rozstrzygnięcia we wskazanym terminie.

Skarżąca przyznała, że nie udzieliła żadnych informacji, czy pozostaje w związku małżeńskim, nie zgodziła się jednak ze stanowiskiem organu, że jest do tego zobligowana przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 sierpnia 2010 r. Zarzuciła, że żądany od niej zakres udzielenia poufnych informacji osobowych wykracza poza wskazany w art. 7 ustawy o ewidencji producentów, nadto, powołując się na normę konstytucyjną z art. 51 ust. 1. Konstytucji stanowiącą, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby wywiodła, iż nie można z treści rozporządzenia wyprowadzać takiego obowiązku. Tym samym nie jest zobligowana do wypełnienia wszystkich rubryk formularza wniosku, lecz tylko tych, które jej dotyczą. Przepis art. 7 ustawy nie wymaga podania takich danych od wnioskodawców, którzy samodzielnie posiadają gospodarstwo, są więc samodzielnymi producentami rolnymi/rolnikami w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o ewidencji. Zdaniem skarżącej, przepis art. 13 ust. 1 tej ustawy wskazuje na wyłącznie dwie okoliczności, które mogą być uzasadnieniem odmowy wpisania wnioskodawcy do ewidencji i tylko dane dotyczące tych okoliczności zobowiązana jest podać organowi strona, aby organ mógł podjąć rozstrzygnięcie. Z kolei prze[pis art. 12 ust. 4 nie ma zastosowania, dotyczy on bowiem wyłącznie przypadku złożenia wniosku przez małżonków, współposiadających gospodarstwo. W sprawie zaś mamy do czynienia z przypadkiem samodzielnego producenta rolnego, a nie z przypadkiem złożenia wniosku przez małżonków - współposiadaczy gospodarstwa. Polskie prawo nie zna konstrukcji "współposiadania poprzez pozostawanie w związku małżeńskim" i nie zna konstrukcji "wyrażania zgody na działania małżonka, poprzez pozostawanie w związku małżeńskim.

W odpowiedzi Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że wniosek nie spełniał wymagań formalnych, ustalonych przepisami prawa, które nie zostały przez skarżącą usunięte w terminie, wobec czego organ pierwszej instancji pozostawił je bez rozpoznania. W ustawie z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności został ustalony tryb nadania numeru identyfikacyjnego w ewidencji producentów. Art. 13 ust. 3 wspomnianej ustawy reguluje kwestie podjęcia czynności mających na celu weryfikację wniosku złożonego przez stronę. W sytuacjach konfliktowych proces wydania zaświadczenia bądź jego odmowy wydłuża termin o którym mowa w art. 13 ust.3 ustawy o ewidencji producentów. W omawianym przypadku beneficjent utrudniał uzyskanie stosownych informacji celem podjęcia decyzji przez organ. W związku z powyższym strona na własne życzenie nie otrzymała rozstrzygnięcia w terminie, o którym wspomina w przedmiotowej skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż organ nie dopuścił się bezczynności.

W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.

W świetle obowiązujących w stanie prawnym sprawy przepisów, pozostawienie wniosku strony bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego nie następuje w formie orzeczenia administracyjnego, tj. decyzji czy postanowienia, lecz ma charakter czynności materialno - technicznej, wymaga bowiem jedynie sporządzenia adnotacji w aktach i poinformowania o tym wnioskodawcy i może być kwestionowane przez stronę w trybie skargi na bezczynność organu. Bezpodstawne pozostawienie podania strony bez rozpoznania oznacza, iż organ administracji publicznej pozostaje bezczynnym i na tę jego bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego (uchwała składu siedmiu sędziów SN z 8.06.2000 r. III ZP 11/00, OSNAPiUS 2000/19 poz.702).

W tym stanie rzeczy należało zatem rozważyć, czy czynność materialno-techniczna pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącej o wpis do ewidencji producentów miała rację bytu.

Ogólne warunki do dokonania tej czynności zapisane są w art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Organ nie może zatem dowolnie kształtować wymogów formalnych podania, wobec tego żądanie przez organ, celem merytorycznego rozpoznania, odpowiedniego wypełnienia formularza wniosku i ujawnienia w nim pewnych danych, musi mieć oparcie w przepisach prawa obowiązującego.

Skarżąca odmówiła de facto wypełnienia rubryki formularza wniosku o wpis do producentów, w części dotyczącej pozostawania w związku małżeńskim, powołując się w pierwszym rzędzie na przepis art.51 ust.1 Konstytucji RP, z którego wynika zobowiązanie jednostki do ujawnienia informacji dotyczącej jej osoby jedynie na podstawie ustawy.

Powołana norma konstytucyjna nie została naruszona albowiem wymóg podania informacji, czy wnioskodawca w dniu składania wniosku o wpis do ewidencji producentów pozostaje w związku małżeńskim – ustanowiony został w wykonaniu wyraźnej delegacji ustawowej zawartej w art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, z późn. zm)., zgodnie z którą Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać:

1) wniosek o wpis do ewidencji producentów,

2) zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym

- uwzględniając dane, o których mowa w art. 7, oraz biorąc pod uwagę zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemu. Wobec brzmienia przepisu wypada zauważyć, iż delegacja do określenia szczegółowych wymagań wniosku nie została zawężona wyłącznie do informacji wymienionych wprost w przepisie art. 7 ustawy, lecz pozwala Ministrowi na uwzględnienie także innego rodzaju danych, o ile znajdują one uzasadnienie dla "prawidłowego funkcjonowania systemu". Przytoczony przepis w swej końcowej części nie zawiera doprecyzowania, jest ogólny, lecz niewątpliwie należy przy jego wykładni kierować się celami, jakie ma spełniać ewidencja, określonymi w art. 5 tej ustawy, a dotyczącymi zwłaszcza przyznawania płatności i wypłaty płatności, nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących płatności realizowanych przez Agencję, każdy bowiem system ewidencji służy wymianie informacji i kontroli, ponadto treść wniosku i informacje w nim podane muszą korespondować z zasadami ustalonymi przez ustawodawcę w zakresie dokonywanych wpisów do ewidencji. Inaczej ujmując – winny znajdować oparcie w przepisach ustawy, pozostawać z nimi w związku. Skoro zaś w art. 12 ust. 1 tej ustawy ustawodawca postanowił, ze jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, a po myśli art. 12 ust. 4, że w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny, przy czym numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę - to oznacza, że dla prawidłowego funkcjonowania systemu ewidencji (art. 17 in fine) organ winien mieć wiedzę, czy wnioskodawca pozostaje, czy też nie pozostaje w związku małżeńskim. Poza tym, pdważany przez skarżącą wymóg formalny wynika właśnie z zakresu przedmiotowego przepisu art. 7 ust.1 ustawy wymieniającego informacje jaki zawiera ewidencja producentów, gdyż wprost w nim wyszczególniono w punkcie 2 : "numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12".

W tym świetle trzeba uznać, że zarzuty skargi są bezpodstawne a kwestionowany przez skarżącą wymóg ujawnienia informacji o pozostawaniu wnioskodawcy w związku małżeńskim, ustalony bezpośrednio w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 sierpnia 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wniosek o wpis do ewidencji producentów oraz zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym (Dz.U. Nr 163, poz. 1104) – wynika z ustawowego upoważnienia i w konsekwencji, jest to określony przepisem prawa wymóg formalny wniosku. Brak wniosku w tej materii, jeśli nie zostanie usunięty na wezwanie organu w terminie 7 dni – skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, zgodnie z cytowanym wyżej art. 64 § 2 k.p.a. Bez takiej informacji organ nie mógłby prawidłowo przeprowadzić merytorycznej oceny wniosku.

W przedmiotowej sprawie prawidłowe wezwanie wraz z pouczeniem o skutkach prawnych, tak jak nakazuje norma art. 64 § 2 k.p.a., organ wystosował (dwukrotnie) do strony skarżącej, która jednak omawianego braku nie uzupełniła, a wobec tego pozostawienie wniosku bez rozpoznania odbyło się zgodnie z prawem. Podjęcie zaś przez organ prawidłowej, wymaganej przez przepis prawa, czynności materialno-technicznej oznacza, że organ w bezczynności nie pozostawał.

Z tych powodów skargę oddalono.