Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 19 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi G.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 26 maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za wrzesień 2009 r. postanawia I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, II. w pozostałej części wniosek oddalić.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych G.B., reprezentowany przez radcę prawnego, wskazał, że mieszka z żoną, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego oraz, że ciążą na nim liczne zobowiązania, w tym z tytułu kredytu na samochód w kwocie 75.000,00 zł, z tytułu dwóch kredytów obrotowych w łącznej kwocie 30.000,00 zł, z tytułu kredytu na działalność gospodarczą w kwocie 150.000,00 zł, z tytułu alimentów na pierwsze dziecko w kwocie 250,00 zł miesięcznie oraz z tytułu utrzymania syna w kwocie 500,00 zł miesięcznie. Podał, że zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostaje bez pracy i próbuje podjąć działalność gospodarczą, co jednak jest niemożliwe z uwagi na zajęcie jego rachunków bankowych w ramach egzekucji należności podatkowych. Dalej argumentował, że nie jest w stanie spłacać kredytów i wydał wszystkie oszczędności, jakie udało mu się zgromadzić z dochodów uzyskanych w 2010 roku. Dodał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 lipca 2010 r. I SA/Wr 114/10 przyznał mu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od wpisu od skargi.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z małoletnim synem, jest współwłaścicielem wraz z [...] samochodów [...](rok produkcji 2000, szacowana wartość ok. 30.000,00 zł) i [...] (rok produkcji 1995, szacowana wartość ok. 80.000,00 zł).

Do wniosku załączono zawiadomienia z dnia 19 lipca 2011 r., na podstawie których dokonano zajęcia rachunków bankowych skarżącego prowadzonych w [...], na łączną kwotę 1.173.266,60 zł z tytułu należności podatkowych wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi, wyciągi z rachunku bankowego sprzed dokonania zajęcia oraz zaświadczenie o zawieszeniu wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej od dnia 4 stycznia 2011 r.

W treści pisma procesowego z dnia 17 sierpnia 2011 r. skarżący oświadczył ponadto, że ponosi miesięcznie koszty utrzymania swojego dwuosobowego gospodarstwa domowego w kwocie 8.450,00 zł, planuje wznowić prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami z uwagi na wydanie dotychczas zgromadzonych oszczędności oraz, że rachunek Nr [...] został zajęty i nie były dokonywane żadne operacje. Do pisma dołączono wyciągi z rachunków bankowych.

Do pismo dołączono również umowy kredytowe na cele konsumpcyjne w kwocie 50.000,00 zł oraz inne związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w łącznej kwocie 200.000,00 zł oraz 47.926,50 CHF.

Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Na to orzeczenie został złożony sprzeciw.

Z urzędu wskazać należy, że w sprawie, zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2011 r. wyznaczono w sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 1.500,00 zł, natomiast we wszystkich sprawach aktualnie zawisłych przed Sądem ze skarg G.B. (sygn. akt od I SA/Wr 1242/11 do I SA/Wr 1251/11) wyznaczone zostały wpisy sądowe w łącznej kwocie 16.231,00 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.

W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego aktualna sytuacja finansowa (brak majątku, brak dochodów, zajęcia rachunków bankowych w ramach egzekucji należności podatkowych i alimentacyjnych, spożytkowanie już oszczędności z prowadzonej działalności gospodarczej wypracowanych przez stronę w 2010 r.), uniemożliwia pokrycie kosztów związanych z dokonaniem opłaty sądowej należnej z tytułu wniesienia skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową strony i łączną wysokość wszystkich wpisów, która – jak już wspomniano – wynosi 16.231,00 zł, uznać należy, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Wobec powyższego na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.