Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras (spraw.), Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy obowiązku zwrotu równowartości kosztów kształcenia - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości - zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego A. W. kwotę 162 (sto sześćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania

Szef Sztabu Generalnego WP rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a, art. 114 ust. 5 i 6 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) w zw. z § 7 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 50, poz. 483), z dniem [...] kwietnia 2007 r., po upływie skróconego okresu wypowiedzenia, zwolnił [...] A. W. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego i jednocześnie w powyższym rozkazie zawarto informację, że: "Żołnierz zawodowy jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę - po wydaniu odrębnej decyzji przez dowódcę jednostki wojskowej, w której pełni zawodową służbę wojskową zgodnie - z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.)". W uzasadnieniu zaś podano, że zwolnienie następuje wskutek upływu skróconego terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza.

W odwołaniu z dnia [...] marca 2007 r. do Ministra Obrony Narodowej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu w części odnoszącej się do obowiązku zwrotu kosztów. W uzasadnieniu podał, że za zgodą przełożonego studiował na Wydziale Prawa i Administracji U. S. i studia ukończył w roku [...]. Jednakże, decyzja w przedmiocie zgody na studia, nie zobowiązuje go do zwrotu równowartości kosztów nauki i takiej możliwości nie przewidywała również ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie żołnierzy zawodowych. Nie był również zobowiązany do zwrotu kosztów nauki na podstawie umowy cywilnoprawnej. Zatem do czasu wejścia w życie cytowanej już wyżej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie był zobowiązany do zwrotu kosztów nauki, jeżeli zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następowało po odbyciu służby obowiązkowej, zaś przepisy nowej ustawy i zaskarżona decyzja narusza zasadę działania prawa wstecz.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2007 r. w zaskarżonej części. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że stosownie do treści art. 54 ust. 4 i 5 ustawy, żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej, będąc wcześniej skierowanym na studia i który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, w okresie nie przekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, jest zobowiązany do zwrotu zrewaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego naukę. Zwrot kosztów następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi pozostał do odbycia. Natomiast obowiązek zwroty równowartości kosztów nauki spoczywał na żołnierzu zarówno na mocy poprzednich, jak i w chwili obecnej obowiązujących przepisów. Zatem informacja zawarta w zaskarżonym rozkazie, jest zgodna z obwiązującymi przepisami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A. W. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 80 ustawy ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 54 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 11 września 2003 r., jak również przepisów prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie z mocy art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu natomiast - poza argumentami zawartymi już w odwołaniu - podał, że zaskarżona decyzja nie została wydana w terminie.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że kwestionowany przez skarżącego zapis w rozkazie o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, ma jedynie charakter informacyjny, zaś określenie wysokości kosztów podlegających zwrotowi dokonuje dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową i to w odrębnym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów innych, aniżeli podniesione przez skarżącego. Stosownie do treści art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W myśl § 7 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 50, poz. 483), w przypadku dokonania przez żołnierza wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1 (żołnierz składa wypowiedzenie stosunku służbowego do organu zwalniającego), organ zwalniający wydaje decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, w której określa datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wynikającą z wypowiedzenia.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący złożył wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej i w tej sytuacji Szef Sztabu Generalnego WP rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a, art. 114 ust. 5 i 6 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) w zw. z § 7 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 50, poz. 483), z dniem [...] kwietnia 2007 r., po upływie skróconego okresu wypowiedzenia, zwolnił [...] A. W. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Zatem treść owej decyzji została wypełniona elementem, o którym mowa we wskazanym już § 7 ust. 5 rozporządzenia, tzn. datą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, bowiem jednocześnie wniósł on o skrócenie terminu wypowiedzenia.

Natomiast zawarte nawet w sentencji powyższej decyzji sformułowanie: "Żołnierz zawodowy jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę - po wydaniu odrębnej decyzji przez dowódcę jednostki wojskowej, w której pełni zawodową służbę wojskową zgodnie - z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.)", nie stanowi już w żadnej mierze, analizując brzmienie § 7 ust. 5 rozporządzenia i dokonując wykładni gramatycznej, elementu owej decyzji, lecz ma jedynie charakter informacyjny. W przeciwnym bądź razie, byłaby to niedopuszczalna wykładnia rozszerzająca i to tym bardziej, że - stosownie do treści art. 54 ust. 4 ustawy - dopiero dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, wydaje decyzję o ustaleniu równowartości kosztów, odroczeniu terminu ich zwrotu lub rozłożeniu kosztów na raty.

Jeżeli zaś tak, to należy w tym miejscu przywołać treść art. 8 ust. 1 ustawy, w myśl którego od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie, żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Reasumując, skoro skarżący wniósł odwołanie od decyzji, ale jedynie co do jej części informacyjnej, tj. części nie konkretyzującej w jakikolwiek sposób prawa, to Minister Obrony Narodowej rozpatrując powyższe odwołanie i wydając decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zamiast wydać postanowienie w trybie art. 134 k.p.a., w sposób rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., naruszył ów przepis.

Stwierdzić ponadto należy, że zaskarżona decyzja w tej części nie jest również aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 wspomnianej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mimo, że posiada indywidualny charakter, czyli dotyczy obowiązku skarżącego. Z tego mianowicie powodu, że organowi zwalniającemu żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, żaden przepis ustawy nie zezwala na takie rozstrzygnięcie, a jedynie - o czym wspomniano już wyżej - dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową. Reasumując, zaskarżona część decyzji nie ma żadnego umocowania w przepisach prawa.

Wobec treści wyroku zbędne jest zatem - zdaniem Sądu - odnoszenie się do zarzutów skarżącego zawartych w skardze.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i 132 cytowanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.