Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wójta Gminy Iwkowa w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: I. odrzucić skargę II. zwrócić skarżącemu M. K. kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

M. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy Iwkowa w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o:

1. zobowiązanie wójta do dokonania niezwłocznie czynności w zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,

2. stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,

3. zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ nie udostępnił mu żądanych przez niego informacji w postaci "oświadczeń stron w formie zeznań użytkowników przy budowie działki nr [...] w ramach czynu społecznego", ani nie wydał decyzji odmownej.

Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego wydana została w dniu 2 września 2024 r. decyzja, w której odmówiono udostępnienia żądanych dokumentów z uwagi na fakt, że nie stanowią one informacji publicznej. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 6 września 2024 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu.

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd zobowiązany jest do dokonania oceny dopuszczalności danej skargi i spełnienia warunków formalnych wnoszonego środka. W konsekwencji przeprowadzenia tej analizy sąd, może odrzucić skargę w przypadkach określonych w art. 58 § 1 p.p.s.a., w tym, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6).

Bezczynność organu administracji zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako "k.p.a.") lub przepisach szczególnych, ani w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).

W niniejszej sprawie skarżący zarzuca bezczynność organu w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, do którego to postępowania znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej jako "u.d.i.p.").

Jak stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, winien ją udostępnić w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.

Bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej polega więc na tym, że podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej (art. 14 u.d.i.p.), takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p.), ani na piśmie nie udziela wskazanej wyżej odpowiedzi. Bezczynność ma miejsce również wtedy, gdy organ błędnie uznaje, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W związku z tym celem skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu (podmiotu zobowiązanego) do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący skierował do Wójta Gminy Iwkowa wniosek o udzielenie informacji publicznej, który wpłynął do organu 19 sierpnia 2024 r., a w dniu 2 września 2024 r. organ wydał decyzję odmowną, uznając, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzja ta została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu 6 września 2024 r. (k.3).

W związku z powyższym należy zauważyć, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Wójta, tj. przed 5 września 2024 r., organ – mieszcząc się w ustawowym, 14-to dniowym terminie – ustosunkował się do wniosku skarżącego, wydając decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, czym zakończył prowadzone w tej sprawie postępowanie.

Wobec powyższego w sprawie znajdzie zastosowanie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tj. stwierdzenia czy organ dopuścił się bezczynności). Z uzasadnienia tej uchwały wynika wprost, że skargę na bezczynność, wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, należy uznać za niedopuszczalną, bowiem odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z uzasadnienia uchwały wynika również, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny, nie zaś historyczny, z tego względu, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest usunięcie stanu bezczynności.

Odnosząc powyższe stanowisko do okoliczności niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skoro skarga została złożona po wydaniu przez organ decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej – abstrahując od poprawności formy tego rozstrzygnięcia – a więc po ustaniu ewentualnej bezczynności, to skarga taka nie była dopuszczalna.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

O zwrocie wpisu orzeczono w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.