Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma (spr) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 października 2019 roku sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę

Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "Kolegium") z dnia [...] lipca 2019 r., [...], w którym odmówiono Z. B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] w sprawie odmowy umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z odsetkami.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Decyzję z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] doręczono na adres skarżącego ([...]) w trybie zastępczym uregulowanym w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "K.p.a."). Przesyłkę wysłano [...] kwietnia 2019 r., awizowano ją [...] kwietnia 2019 r., ponownie awizowano [...] kwietnia 2019 r., a o zwrocie do nadawcy zdecydowano [...] kwietnia 2019 r. (k. 74 akt administracyjnych).

Powyższe oznacza, że skutek doręczenia decyzji nastąpił [...] kwietnia 2019 r. Odwołanie należało wnieść do [...] maja 2019 r.

Dnia [...] maja 2019 r. Z. B. złożył w organie pierwszej instancji odwołanie (k. 121 akt administracyjnych).

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., [...] Kolegium na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania (k. 127 akt sądowych). Postanowienie to doręczono do rąk Z. B. [...] czerwca 2019 r. (k. nienumerowana, za k. 128).

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., które wpłynęło do organu pierwszej instancji [...] czerwca 2019 r., Z. B. wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśnił, że od [...] kwietnia do [...] maja 2019 r. przebywał w szpitalu na oddziale rehabilitacyjnym. Po wyjściu ze szpitala odebrał kwestionowaną decyzję w siedzibie organu, to jest [...] maja 2019 r., przyjmując, że od tej daty biegnie termin do wniesienia odwołania.

Odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., [...] (wskazanym na wstępie i obecnie zaskarżonym) Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ uznał, że przyczyna uchybienia terminu ustała z momentem, gdy skarżący dowiedział się, iż terminu nie zachował, to jest gdy doręczono mu postanowienie z dnia [...] maja 2019 r., [...] Skarżący odebrał je [...] czerwca 2019 r. Tym samym w ocenie Kolegium od [...] czerwca 2019 r. należy rozpocząć odliczanie terminu siedmiodniowego (koniec przypadł na [...] czerwca 2019 r. – uw. Sądu). Skarżący złożył tymczasem wniosek o przywrócenie terminu dopiero [...] czerwca 2019 r.

Niezależnie, Kolegium zauważyło, że skarżący ponosi także winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ przyjął do wiadomości, że Z. B. przebywał na oddziale rehabilitacyjnym w okresie od [...] kwietnia do [...] maja 2019 r., a decyzja w tym okresie była dwukrotnie awizowana. Jednocześnie jednak zauważył, że postępowanie wobec skarżącego toczyło się już od listopada 2018 r. i powinien on od spodziewać się, iż może pod jego adres trafiać korespondencja urzędowa. Ponadto hospitalizacja nie miała charakteru nagłego, a więc możliwe było ustanowienie pełnomocnika do doręczeń względnie poinformowanie organu we właściwym terminie o pobycie w szpitalu.

W skardze Z. B. wywodził, że niezrozumiałym jest dla niego, dlaczego pobyt w szpitalu nie może zostać potraktowany jako okoliczność usprawiedliwiająca uchybienie terminu. Podał także w wątpliwość istnienie podstawy prawnej, ze względu na którą miałby ustanawiać pełnomocnika do odbioru pism albo powiadamiać organ o pobycie w szpitalu. Niezależnie, w ocenie Z. B. należało przyjąć, że bieg terminu do wniesienia odwołania powinien biec dla niego od dnia wręczenia mu decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] w siedzibie organu (to jest od [...] maja 2019 r.). Skarżący zasygnalizował przy tym, że nie pouczono go wówczas o wniosku o przywrócenie terminu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko (k. 14 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Po pierwsze podkreślić należy, że zgodnie z art. 44 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a. (czyli bezpośrednio adresatowi lub między innymi dorosłemu domownikowi) operator pocztowy (w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe) przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.).

Zawiadomienie (czyli awizo) o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.).

W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiodniowym (jak wyżej) pozostawia się powtórne zawiadomienie (awizo) o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.).

Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego okresu przechowywania przesyłki przez urząd pocztowy, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.).

Z uwagi na fakt, że Z. B. nie odebrał przesyłki awizowanej pod jego adresem [...] kwietnia 2019 r., od tej daty rozpoczął bieg czternastodniowy termin, z upływem którego doszło do skutku prawnego doręczenia ([...] kwietnia 2019 r.).

W ocenie Sądu – wbrew zarzutom skarżącego – nie ma podstaw aby uznać bezskuteczność trybu doręczenia z art. 44 K.p.a. i przyjąć, że do doręczenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] doszło dopiero [...] maja 2019 r., kiedy jej egzemplarz wręczono Z. B. w siedzibie organu.

Jest tak dlatego, że działanie art. 44 K.p.a. następuje automatycznie i nie można uchylić się od jego skutków, jeżeli odpowiednio wcześnie nie powiadomiło się organu administracji o zmianie adresu lub o ustanowieniu innej osoby do doręczeń.

Skarżący nie powiadomił organu o żadnych okolicznościach, które miałyby znaczenie z punktu widzenia możliwości odbioru przez niego przesyłek urzędowych pod adresem [...].

W skardze Z. B. podaje w wątpliwość, czy powyższy obowiązek wynika z przepisu prawa. Jest to zarzut chybiony, albowiem takowa podstawa prawna znajduje się w przepisach K.p.a. i jest ona jednoznaczna. Zgodnie z art. 41 § 1 K.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. Z kolei w myśl art. 41 § 2 "w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny".

Podsumowując więc powyższe nie ulega wątpliwości, że organ pierwszej instancji prawidłowo podjął się doręczenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] w trybie art. 44 K.p.a. na posiadany adres, a Kolegium trafnie wywiodło, iż do doręczenia doszło skutecznie [...] kwietnia 2019 r., natomiast w konsekwencji termin do wniesienia odwołania upłynął [...] maja 2019 r.

O uchybieniu terminu, jak trafnie wywodzi organ, Z. B. dowiedział się [...] czerwca 2019 r. (z postanowienia z dnia [...] maja 2019 r., [...]), a więc od tej daty, w terminie 7 dni powinien złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Wniosek ten złożył [...] czerwca 2019 r., co oznacza, że był on spóźniony i już z tego powodu trafnie w postanowieniu z dnia [...] lipca 2019 r., [...] orzeczono o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Jakkolwiek złożenie wniosku o przywrócenie terminu z naruszeniem terminu, dla którego sam ten wniosek należało złożyć, zwalnia organ z obowiązku jego merytorycznego badania, to mimo to Kolegium odniosło się do argumentów Z. B.. I w tym zakresie Sąd przyznaje racje organowi. Skarżący rzeczywiście w okresie doręczania przesyłki przebywał w szpitalu, jednak nie nastąpiło to na skutek nie dającego się przewidzieć wypadku. Przebywał on bowiem na oddziale rehabilitacyjnym. Wiedząc zatem, że będzie hospitalizowany przez ponad 2 tygodnie i mając świadomość, iż toczą się wobec niego postępowania administracyjne, Z. B. powinien co najmniej zawiadomić organ o przebywaniu czasowym poza miejscem zamieszkania, względnie ustanowić jakąkolwiek inną osobę umocowaną do odbioru jego korespondencji.

Mając to wszystko na uwadze, uznając, że postanowienie Kolegium z dnia [...] lipca 2019 r., [...] nie narusza prawa, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).