I SA/Gl 1043/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-24	
Data wpływu	2025-08-28	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Bożena Pindel /przewodniczący/
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Mikołaj Darmosz	
Symbol z opisem	6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f	
Hasła tematyczne	Egzekucyjne postępowanie	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Administracji Skarbowej	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2026 nr 0 poz 268; art. 59 § 1 pkt 2; Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.)
Dz.U. 2026 nr 0 poz 199; art. 24 ust. 4 i ust. 5b; Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 czerwca 2025 r. nr 2401-IEE.7192.278.2025.2.LF. UNP: 2401-25-160690 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.	
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z 20 czerwca 2025 r. nr 2401-IEE.7192.278.2025.2.LF. UNP: 2401-25-160690, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), dalej: K.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (aktualnie t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 268 - w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.), dalej: u.p.e.a. po rozpoznaniu zażalenia A.L. (dalej: zobowiązany, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. (dalej: ZUS, organ egzekucyjny, organ pierwszej instancji) z 8 maja 2025 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od TW4380014007174 do TW4380014007181 i od TW4380014011034 do TW4380014011036.

Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

ZUS prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych:

- 10 czerwca 2014 r. nr TW4380014007174 - obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za grudzień 2011 r., styczeń, marzec i kwiecień 2012 r.,

- 10 czerwca 2014 r. nr TW4380014007175 - obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od listopada 2013 r. do lutego 2014 r.,

- 10 czerwca 2014 r. nr TW4380014007176 - obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2011 r. do listopada 2011 r.,

- 10 czerwca 2014 r. nr TW4380014007177 - obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2011 r. do stycznia 2012 r. i marzec 2012 r.

- 10 czerwca 2014 r. nr TW4380014007178 - obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2012 r. i od grudnia 2013 r. do lutego

2014 r.,

- 10 czerwca 2014 r. nr TW4380014007179 - obejmujący należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od września 2011 r. do grudnia 2011 r.,

- 10 czerwca 2014 r. nr TW4380014007180 - obejmujący należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za styczeń, marzec, kwiecień 2012 r. i grudzień 2013 r.,

- 10 czerwca 2014 r. nr TW4380014007181 - obejmujący należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za styczeń i luty 2014 r.

W oparciu o ww. tytuły wykonawcze organ egzekucyjny zawiadomieniami z 11 czerwca 2014 r. o numerach od [...] do [...] dokonał zajęć wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w B S.A. we W. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zajęciami rachunków bankowych zostały doręczone zobowiązanemu w trybie art. 44 K.p.a. 30 czerwca 2014 r. Bank potwierdził odbiór zajęć 16 czerwca 2014 r.

Ponadto ZUS prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych:

- 30 września 2014 r. nr TW4380014011034 - obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za marzec i kwiecień 2014 r.,

- 30 września 2014 r. nr TW4380014011035 - obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za marzec i kwiecień 2014 r.,

- 30 września 2014 r. nr TW4380014011036 - obejmujący należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za marzec i kwiecień 2014 r.

W oparciu o ww. tytuły wykonawcze organ egzekucyjny zawiadomieniami z 1 października 2014 r. o numerach od [...] do [...] dokonał zajęć wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego w B S.A. we W. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zajęciami rachunków bankowych zostały doręczone zobowiązanemu w trybie art. 44 K.p.a. 20 października 2014 r. Bank potwierdził odbiór zajęć 7 października 2014 r.

Zawiadomieniami z 25 marca 2025 r. nr [...], [...], [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanego u Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Zajęcia doręczono zobowiązanemu 31 marca 2025 r.

Zobowiązany pismem z 7 kwietnia 2025 r. zwrócił się do ZUS o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie obowiązku objętego egzekucją.

Organ pierwszej instancji postanowieniem z 8 maja 2025 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, iż:

- organ podejmował działania, które zapobiegły przedawnieniu, przy jednoczesnym braku wskazania konkretnych działań i kategorycznym zaprzeczeniu przez zobowiązanego, że podobne działania miały miejsce, a które to miały wpłynąć na zawieszenie biegu terminu przedawnienia wskazanych w postanowieniu należności z tytułu składek;

- doszło do tzw. doręczenia zastępczego tytułów wykonawczych, a tym samym, że wystawienie tytułów wykonawczych wraz z ich doręczeniem stanowiło w tym wypadku czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności;

- co doprowadziło do niezastosowania przepisów art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. w zw. z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i nieumorzenia postępowania egzekucyjnego wobec przedawnienia należności z tytułu składek.

Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy postanowieniem z 20 czerwca 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z 8 maja 2025 r.

Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności przeanalizował przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie wyjaśnił, że 30 lipca 2020 r. weszły w życie znowelizowane przepisy u.p.e.a., jednakże wobec brzmienia art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) nie mają one w niniejszej sprawie zastosowania. Przepis ten stanowi, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z 11 września 2019 r., wobec czego w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (§ 2).

Zasady przedawnienia należności z tytułu składek wynikają z uregulowań art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (aktualnie t.j. Dz. U. z 2026 poz. 199), dalej: u.s.u.s. Nie bez znaczenia zatem ma ustalenie wpływu zmian stanu prawnego jakie nastąpiły po 1 stycznia 2003 r. na bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek. W dacie powstania części zobowiązań tj. powstałych przed końcem grudnia 2011 r. obowiązywała ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (w brzmieniu nadanym ustawą z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074). Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s., obowiązujący od 1 stycznia 2003 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Zaznaczyć należy, że nowela ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonana ustawą z 18 grudnia 2002 r., a obowiązująca od 1 stycznia 2003 r., wprowadziła instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (...). Nowelą z 20 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1264) art. 24 ust. 5b u.s.u.s. otrzymał brzmienie "bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego." Natomiast ustawą z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378), w art. 11, znowelizowano przepis art. 24 u.s.u.s., poprzez wskazanie, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zawarty w art. 27 ust. 1 cyt. ustawy przepis przejściowy wskazuje, że do przedawnienia należności z tytułu składek, których bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia

2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym nową ustawy, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012 r. Przy czym ust. 2 art. 27 stanowi, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Bez zmian pozostał natomiast przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w brzmieniu od 1 lipca 2004 r., który stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy dokonał analizy przedawnienia należności z tytułu składek na:

- FUS za okres 12/2011 r. - 01/2012 r., 03-04/2012 r., 11/2013 r. -02/2014 r., 03-04/2014 r.;

- FUZ za okres 07-10/2011 r., 11/2011 r. - 01/2012 r., 04/2012 r., 12/2013 r., 01-02/2014 r., 03- 04/2014 r.;

- FP i GŚP za okres 09-12/2011 r.; 01/2012 r., 03-04/2012,12/2013 r., 01-04/2014 r., stwierdzając, że należności te nie przedawniły się.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w zakresie składek, których wymagalność nastąpiła w 2011 r. korzystniejszym jest 5- letni termin przedawnienia, liczony od 1 stycznia 2012 r., w tym bowiem przypadku składki uległyby przedawnieniu 1 stycznia 2017 r., natomiast gdyby przyjąć przepisy sprzed 1 stycznia 2012 r. przedawnienie nastąpiłoby w 2021 r. Natomiast dla zaległości, których wymagalność nastąpiła w 2012 r. termin przedawnienia wynosi 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, co zostało szczegółowo przedstawione w zaskarżonej decyzji w tabelach na str. 5-6.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że tytuły wykonawcze wystawione 10 czerwca 2014 r. zostały doręczone zobowiązanemu 30 czerwca 2014 r. (w trybie art. 44 K.p.a.) tj. przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia. Natomiast tytuły wykonawcze wystawione 30 września 2014 r. zostały doręczone zobowiązanemu 20 października 2014 r. (w trybie art. 44 K.p.a.) tj. przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia. Zatem doszło do zawieszenia biegu przedawnienia, które trwa nadal i nie zostało zakończone, a zatem bieg terminu przedawnienia pozostaje zawieszony do nadal.

W skardze, na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy w zakresie przedawnienia zadłużenia skarżącego wobec organu rentowego i braku przedstawienia przez organ rzetelnej analizy w zakresie zawieszenia biegu przedawnienia zaległości wobec ZUS, a w szczególności w odniesieniu do czynności poprzedzających wszczęcie egzekucji, jej zainicjowanie, prawidłowość doręczeń oraz czynności podejmowane w toku egzekucji;

w konsekwencji, skutkujące:

2. naruszeniem przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, a to art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i art. 15 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez niedokonanie umorzenia postępowania egzekucyjnego w następstwie niedostatecznego wyjaśnienia sprawy w zakresie przedawnienia zadłużenia skarżącego wobec organu rentowego i braku przedstawienia rzetelnej analizy w zakresie zawieszenia biegu przedawnienia zaległości wobec ZUS, w konsekwencji nieuznania zarzutu przedawnienia za uzasadniony.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne z tytułu składek, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że nie istnieją przesłanki umożliwiające umorzenie postępowania egzekucyjnego, albowiem należności nie przedawniły się, gdyż w dniu 20 października 2014 r. w trybie art. 44 K.p.a., tj. przed upływem 5-letniego okresu biegu przedawnienia, doszło do zawieszenia biegu przedawnienia, które trwa nadal i nie zostało zakończone, a bieg terminu przedawnienia pozostaje zawieszony nadal.

Dalej skarżący wywodził, że organ odwoławczy nie wypowiedział się, czy dopełnił pierwotnej czynności, a więc czy prawidłowo doręczył upomnienia dotyczące poszczególnych należności, które stanowią czynność poprzedzającą egzekucję, zaś w orzecznictwie został wyrażony pogląd, że jest to warunek konieczny do prowadzenia kolejno postępowania egzekucyjnego. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 890/23.

Skarżący stoi na stanowisku, że nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, jak i odpisu tytułów egzekucyjnych, a zatem nie może zgodzić się z organem, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Podniósł także, że

jeżeli korespondencję kierowano do niego na adres w C. ul. [...] to od kilkunastu lat tam nie mieszka, zaś o wszelkiej korespondencji, która tam dociera jest informowany przez swoich rodziców. Natomiast nie docierały do niego żadne inne zawiadomienia o podejmowanych czynnościach w toku postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od TW4380014007174 do TW4380014007181 i od TW4380014011034 do TW4380014011036.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zasadnie organy obu instancji zastosowały w sprawie przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. W dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie znowelizowane przepisy u.p.e.a., jednakże wobec brzmienia art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) nie mają one w niniejszej sprawie zastosowania. Przepis ten stanowi, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z 11 września 2019 r., wobec czego w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.

Jednakże w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. W szczególności nie zachodzi przesłanka, na którą powołuje się skarżący, określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Kwestia przedawnienia należności z tytułu składek uregulowana jest w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

W obecnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Przepis był parokrotnie nowelizowany. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003 r.

Ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw dodano również do art. 24 m.in. ustęp 5b stanowiący, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem.

Następnie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. został zmieniony przez art. 10 pkt 10 lit. b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r., Nr 121 poz.1264) z dniem 1 lipca 2004 r. i otrzymał brzmienie: Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 powołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, wcześniej przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (tak: w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353).

Rację należy przyznać organowi odwoławczemu, że w zakresie składek których wymagalność nastąpiła w 2011 r. korzystniejszym jest 5-letni termin przedawnienia, liczony od 1 stycznia 2012 r., w tym bowiem przypadku składki uległyby przedawnieniu 1 stycznia 2017 r., gdyby zaś przyjąć przepisy sprzed 1 stycznia 2012 r. przedawnienie nastąpiłoby w 2021 r. Natomiast dla zaległości, których wymagalność nastąpiła w 2012 r. termin przedawnienia wynosi 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, co organ odwoławczy szczegółowo przedstawił w zaskarżonej decyzji na str. 5-6.

Tytuły wykonawcze wystawione 10 czerwca 2014 r. zostały doręczone skarżącemu w trybie art. 44 K.p.a. 30 czerwca 2014 r., tj. przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia. Natomiast tytuły wykonawcze wystawione 30 września

2014 r. zostały doręczone skarżącemu 20 października 2014 r. w trybie art. 44 K.p.a., tj. przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia. Zatem należy się zgodzić z organem odwoławczym, że doszło do zawieszenia biegu przedawnienia, które trwa nadal i nie zostało zakończone.

Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 890/23 (wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że z art. 15 § 1 u.p.e.a. wprost wynika, że upomnienie, czy raczej doręczenie upomnienia przez wierzyciela zobowiązanemu, jest czynnością realizowaną poza postępowaniem egzekucyjnym. Natomiast przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania zobowiązania, realizowaną w toku egzekucji, a zatem może to być wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, np. rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. Wystawienia i doręczenia upomnienia (art. 15 u.p.e.a.) nie można zatem uznać za pierwszą czynność egzekucyjną skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych. Stanowisko powyższe zostało zawarte również w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 1210/21, z 28 czerwca 2023 r., sygn. I GSK 1450/19.

Natomiast w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że upomnienia również zostały doręczone skarżącemu, co wynika z akt sprawy.

Niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.

Zarówno organ pierwszej instancji jak i drugiej instancji podjął bowiem wszelkie czynności, niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez skarżącego, nie świadczy o naruszeniu zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Również uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie ograniczył się tylko do kontroli postanowienia organu pierwszej instancji, ale i odwołał się do wszystkich wskazanych przez skarżącego kwestii. Merytorycznie rozstrzygnął sprawę, ustalając niesporny stan faktyczny, dokonał oceny mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Na koniec Sąd odniesie się jeszcze do kwestii adresu skarżącego, na który doręczana była korespondencja. Skarżący twierdzi, że od wielu lat nie mieszka pod adresem: ul. [...] w C., a tym samym korespondencja tam kierowana nie może być uznana za skutecznie doręczoną, podczas, gdy w zażaleniu wskazuje ten właśnie adres. Również we wniosku o umorzenia postępowania egzekucyjnego skarżący wskazał ten sam adres. Dopiero w skardze do tut. Sądu skarżący wskazał inny adres. Nie może zatem skarżący zarzucać organom, że doręczały mu korespondencję na adres, którym sam się posługuje, a ponadto nie podał innego adresu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143) oddalił skargę.