Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w [...] na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Do Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] wpłynął, wniesiony przez Fundację [...] sprzeciw, wobec podjęcia i wykonywania kontroli przez inspektora pracy.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego sprzeciwu, postanowieniem z dnia [...] marca

2025 r. inspektor pracy postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Postanowienie powyższe zostało przesłane przedsiębiorcy za pośrednictwem operatora pocztowego. Z adnotacji poczty na przesyłce wynika, że przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 27 marca 2025 r. a następnie - po raz drugi

w dniu 4 kwietnia 2025 r. Po dwukrotnym awizowaniu przesyłki, w dniu 11 kwietnia 2025 r. wskazana przesyłka została zwrócona do Okręgowego Inspektoratu Pracy

w [...] jako niepodjęta w terminie.

W dniu 16 kwietnia 2025 r. do Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] wpłynęło zażalenie kontrolowanego pracodawcy na postanowienie inspektora pracy o kontynuowaniu czynności kontrolnych.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2025r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] stwierdził niedopuszczalność powyższego zażalenia.

W uzasadnieniu organ przywołując przepis art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako: K.p.a.) wskazał, ze niedopuszczalne jest wniesienie zażalenia od rozstrzygnięcia, które nie zostało doręczone lub ogłoszone stronie. Takie rozstrzygnięcie nie weszło bowiem do obrotu prawnego.

Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu wywiodła Fundacja [...] wnosząc o jego uchylenie i zarzucając organowi zignorowanie przepisu art.44 § 4 K.p.a. wprowadzającego instytucję fikcji prawnej doręczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżone postanowienie uwzględnił całokształt regulacji zawartych w Rozdziale 8 K.p.a. W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymagała okoliczność, że głównym celem twórcy w/przywołanej regulacji K.p.a. było osiągnięcie skutku w postaci dotarcia korespondencji urzędowej do adresata lub jego pełnomocnika. W celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania administracyjnego przed próbami jego torpedowania lub opóźniania, ustawodawca wprowadził do porządku prawnego instytucję fikcji prawnej doręczenia. Zgodnie z art.44 § 4 K.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu awizacji przesyłki a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Z przywołanej regulacji wprost wynika wniosek, ze opisana w niej fikcja prawna doręczenia, została zrównana w skutkach z faktycznym doręczeniem pisma adresatowi.

Stosowanie omawianej instytucji z art.44 § 4 K.p.a. nakłada oczywiście na organ dodatkowe obowiązki w zakresie ustaleń faktycznych. Organ stosując fikcje prawną doręczenia musi bowiem ustalić, czy korespondencja została nadana na właściwy adres strony, czy operator pocztowy pozostawił adresatowi opisane w art.44 § 2 K.p.a. informacje o możliwości odbioru przesyłki oraz czy operator pocztowy uczynił zadość obowiązkowi opisanemu w art.44 § 3 K.p.a. Dopiero bowiem ziszczenie się w/w przesłanek umożliwia zastosowanie fikcji prawnej doręczenia.

Przenosząc powyższe na realia faktyczne sprawy uznać należało, ze organ nie podołał w/w obowiązkom. Nie zbadał bowiem wszystkich przesłanek z art.44 K.p.a. od których łącznego ziszczenia się uzależniona była możliwość zastosowania instytucji fikcji prawnej doręczenia. Mało tego, lektura uzasadnienia skarżonego postanowienia może sugerować, iż organowi w ogóle obca jest instytucja opisana w art.44 § 4 K.p.a.

W tym miejscu przypomnieć należy organowi, że możliwość zastosowania fikcji prawnej doręczenia uzależniona jest wyłącznie od ziszczenia się przesłanek opisanych w art.44 K.p.a. Nie zależy natomiast od woli organu. Skutek opisany w art.44 § 4 K.p.a. następuje bowiem ex lege. Stąd obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było dokonanie ustaleń w zakresie opisanym na wstępie niniejszego uzasadnienia. Dopiero bowiem ich dokonanie umożliwi ocenę skuteczności doręczenia postanowienia z [...] marca 2025r. a w dalszej części ocenę dopuszczalności zażalenia wywiedzionego od tego rozstrzygnięcia. Nie czyniąc omawianych ustaleń faktycznych organ nie rozpoznał de facto istoty sprawy. Motywy skarżonego rozstrzygnięcia pozostawały zaś w oderwaniu zarówno od owej istoty jak i regulacji normy art.44 §4 K.p.a.

Na marginesie wyjaśnić zaś należało stronie skarżącej iż wniosek skargi wywodzony z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) nie mógł zostać uwzględniony, gdyż wykraczał poza granice rozpoznawanej sprawy.

W związku z powyższym, uznając że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt. 1 wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), zaś o kosztach rozstrzygnął w oparciu o normę art.200 w/powołanej ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby uwzględnić uwagi tut. Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu.