Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Prezes Sądu Apelacyjnego w W.(Prezes SA) postanowieniem z dnia [...] maja 2024 r nr [...]działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm" dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Pana M. M. z dnia [...] września 2023 roku (zatytułowanego "Zażalenie") na bezczynność Organów w sprawie o udostępnienie orzeczenia z dnia [...] października 2022 r. wraz z uzasadnieniem sygn. akt [...]w sprawie lustracji E. K., postanowił stwierdzić niedopuszczalność wniesienia odwołania.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2023 roku Pan M. M. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Skarżący") zwrócił się do Sadu Okręgowego w W. o udostępnienia orzeczenia z dnia [...] października 2022 r. wraz z uzasadnieniem sygn. akt [...]w sprawie lustracji E. K.. Wnioskodawca wskazał, że prof. E. K. pozwał go przed Sądem Okręgowym w W. za publikację dokumentów z jego teczki SB. Sprawa zawisła pod sygn.[...], a zatem - w ocenie Pana M. M. - posiada on interes prawny, aby zapoznać się z orzeczeniem wydanym w sprawie za sygn. [...] i rozważyć użycie go jako dowodu w postępowaniu cywilnym, w którym jest stroną pozwaną.

Prezes Sądu Okręgowego w W. (dalej również: "Prezes SOW’) pismem z dnia [...]maja 2023 r. przyjął , że wniosek skarżącego został złożony w trybie ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902) i poinformował Wnioskodawcę, że przedmiotowy wniosek - jako wniesiony w interesie indywidualnym - nie może zostać rozpoznany w trybie dostępu do informacji publicznej. Żądany wyrok wraz z uzasadnieniem, zgodnie z treścią wniosku Pana M. M., na posłużyć do realizacji interesów indywidulanych Wnioskodawcy, w tym jako dowód w sprawie prowadzonej z udziałem Wnioskodawcy (sygn. akt III C 1543/21). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Podobnie nie można przy pomocy dostępu do informacji publicznej starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. wyroki NSA; z 30 października 2012 r., I OSK 1696/12, Lex/el.; z 09 października 2010 r., I OSK 173/09, Lex/el; z 07 marca 2012 r., I OSK 2265/11, Lex/el.). Dodatkowo przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań; w tym nie są środkiem pozwalającym na gromadzenie dowodów w sprawach przed organami państwa (wyrok NSA z 4/08.2015, sygn.. akt I OSK 1638/14). Dostęp do informacji publicznej nie powinien służyć celom możliwym do osiągnięcia innym sposobem (zresztą dostęp na wniosek ma miejsce tylko wówczas, gdy inne sposoby są niemożliwe, a przede wszystkim gdy żądane dane nie są dostępne w powszechnym obiegu). Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku podziela pogląd, wedle którego domaganie się informacji publicznej w sprawie indywidualnej, w której możliwe jest uzyskanie danych w innym trybie, jest niezgodne z celem cytowanej ustawy o dostępie do Informacji publicznej. Takie stanowisko wyraził NSA m.in. w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, jak i w wyroku z dnia 10 października 2012 r.,sygn. akt I OSK 1499/12 oraz postanowieniu z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11).

Pismem z dnia 1 czerwca 2023 roku Pan M. M. przesłał za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP) do Sądu Okręgowego w W., na podstawie art. 37 k.p.a., ponaglenie "z uwagi na przewlekłość działania organu w realizacji wniosku z [...].05.2023 r. o przesłanie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie lustracyjnej E. K.". W treści ponaglenia Wnioskodawca wskazał, że we wniosku udowodnił interes prawny w udostępnieniu wyroku, "ponieważ E. K. pozwał mnie przed tut. Sąd za opublikowanie treści teczki SB". W odpowiedzi otrzymał pismo [...] z [...].05.2023 r. o niestosowaniu u.d.i.p. w sprawach indywidualnych. W ten sposób SSO D. D. wykazał, że w ogóle nie przeczytał jego wniosku, bo odpowiedź jest nie na temat.

Prezes Sądu Apelacyjnego w W., w wyniku rozpatrzenia ponaglenia stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiła przewlekłość postępowania.

Pismem z dnia [...] września 2023 roku Skarżący wniósł "Zażalenie", w którym wskazał, że w dniu [...].05.2023 r. wystąpił o przesłanie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie lustracyjnej E. K.. Zdaniem Wnioskodawcy, we wniosku udowodnił interes prawny w udostępnieniu wyroku, ponieważ E. K. pozwał Skarżącego przed Sądem Okręgowym w Warszawie za opublikowanie treści teczki SB. Skarżący potwierdził, że w odpowiedzi na wniosek otrzymał pismo Prezesa Sądu Okręgowego w W. o numerze [...]z dnia [...].05.2023 r., którym zawiadomiono Wnioskodawcę o niestosowaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej w sprawach indywidualnych. W ocenie Skarżącego, w ten sposób Organ pierwszej instancji wykazał, że w ogóle nie przeczytał jego wniosku, bo odpowiedź była nie na temat.

W uzasadnieniu wyżej wskazanego postanowienia organ wskazał miedzy innymi ,że Wniesione odwołanie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a., bowiem brak w niniejszej sprawie przedmiotu zaskarżenia. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego i wiąże organ z chwilą jej doręczenia lub ogłoszenia, w sposób przewidziany przez prawo (art. 110 § 1 k.p.a.). Dopóki zatem decyzja taka nie zostanie stronie zakomunikowana zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym (art. 39 i następne k.p.a.), dopóty nie może być ona przedmiotem postępowania odwoławczego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzone zostało, i pogląd ten należy uznać za słuszny, że udostępnienie informacji jest czynnością materialno- techniczną, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot, do którego skierował on żądanie, nie ma informacji wskazanej we wniosku, że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub też znajduje zastosowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 2 lutego 2004 r., 4 II SA/Ka 2502/05). Artykuł 16 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym udzielenie informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej, bez spełnienia wymienionych wyżej warunków, może być uznane za jej wydanie bez podstawy prawnej, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji według art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skarżącemu co do zasady przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, wynikające z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Jednakże, z treści wniosku z dnia [...] maja 2023 r. wynika, że nie zawiera on żądania udzielenia informacji publicznej, bowiem podane przez Wnioskodawcę informacje dotyczą uzyskania dokumentu, który ma być wykorzystany w indywidualnej sprawie Pana M. M.. Innymi słowy, Wnioskodawca zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie dokumentu, który jest w posiadaniu Organu pierwszej instancji wyłącznie w celu wykorzystania tego dokumentu w swojej jednostkowej, prywatnej sprawie. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej organ jest zobowiązany do udzielenia informacji, ale tylko takiej, która znajduje się w jego posiadaniu i której używa do zrealizowania powierzonych prawem działań. Nie mają natomiast charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej, tj. żądanie wydania dokumentu, który ma umożliwić Wnioskodawcy obronę swoich praw, jeśli Wnioskodawca jest w stanie uzyskać ten dokument w innym (właściwym) trybie. Tym samym, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się sporządzenia i wydania odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w celu przedłożenia tego dokumentu w sprawie indywidualnej, dot. bezpośrednio Wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.01.2011 r., I OSK 8/11, LEX nr 741678; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.08.2015 r., I OSK 1638/14, LEX nr 1794753). W niniejszej sprawie Wnioskodawca działa w swojej prywatnej sprawie. W orzeczeniu z dnia 19 października 2011 r. o sygn. akt I OSK 1987/11 (LEX nr 1069638) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, osiągalne są w innym trybie.

Samo bowiem powoływanie się na ustawę o dostępie do informacji publicznej nie implikuje konieczności jej stosowania, jeśli z całokształtu okoliczności wynika, że Wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w oparciu o przepisy innych ustaw (w tej sytuacji właściwy będzie tryb z art. 250 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez zgłoszenie zażądania przeprowadzenia dowodu znajdującego się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, wraz z uprawdopodobnieniem, że strona sama nie może ich uzyskać albo poprzez skorzystanie z przepisu art. 156 Kodeksu postępowania karnego).

Wobec powyższego, po wpływie wniosku Pan M. M., Organ pierwszej instancji prawidłowo postąpił, powiadamiając pisemnie Wnioskodawcę, że wniosek odniesieniu do żądanej informacji nie stosuje się przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko przepisy ustawy szczególnej, tj. art. 156 k.p.k.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący domagał się obydwu orzeczeń jako niezgodnych z prawem.

W uzasadnieniu skargi wskazał ,że w toku korespondencji z Sądem Okręgowym w Warszawie i z Sądem Apelacyjnym w W. ani razu nie powołałem się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Podawanie tego argumentu w uzasadnieniu ww. orzeczenia jest dla skarżącego niezrozumiałe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga na postanowienie Prezesa Sadu Apelacyjnego w W. jest zasadna jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazano.

W ocenie Sadu orzekającego w tej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane co najmniej przedwcześnie.

Jak wynika z akt sprawy skarżący pismem z dnia [...] września 2023 roku Skarżący wniósł "Zażalenie", w którym wskazał, że w dniu [...].05.2023 r. wystąpił o przesłanie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie lustracyjnej E. K.. Zdaniem Wnioskodawcy, we wniosku udowodnił interes prawny w udostępnieniu wyroku, ponieważ E. K. pozwał Skarżącego przed Sądem Okręgowym w Warszawie za opublikowanie treści teczki SB. Skarżący potwierdził, że w odpowiedzi na wniosek otrzymał pismo Prezesa Sądu Okręgowego w W. o numerze [...] z dnia [...].05.2023 r., którym zawiadomiono Wnioskodawcę o niestosowaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej w sprawach indywidualnych. W ocenie Skarżącego, w ten sposób Organ pierwszej instancji wykazał, że w ogóle nie przeczytał jego wniosku, bo odpowiedź była nie na temat.

Prezes SA potraktował to "zażalenie" jako "odwołanie" na bezczynność organów w sprawie udostepnienia orzeczenia uznając to odwołanie za niedopuszczalne.

W ocenie Sądu ponieważ pismo skarżącego z dnia [...] września 2023 roku jest co najmniej niejednoznaczne w swej treści a wiec nie czyni zadość art.63 k.p.a. organ winien wezwać skarżącego do wyjaśnienia czego dotyczy to zażalenie ,czy może należy je traktować jako skargę na bezczynność /przewlekłość działania organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2023 roku zwłaszcza ,że skarżący w dniu [...] czerwca 2023 r. złożył ponaglenie w niniejszej sprawie z uwagi na przewlekłość działania Prezes SOW, czy też inna była intencja skarżącego . Prezes Sądu Apelacyjnego w W., w wyniku rozpatrzenia ponaglenia w dniu [...] czerwca 2023 r. stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiła przewlekłość postępowania. Reasumując skarżący wyczerpał środki zaskarżenia konieczne do złożenia skargi na bezczynność.

Jak wynika z akt sprawy organ nie wezwał skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych pisma, a więc bezpodstawnie uznał je za odwołania od bezczynności Prezesa SOW, w sytuacji gdy k.p.a. nie przewiduje środka zaskarżenia pod postacią odwołania w sprawie o bezczynność. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić ,ze jedynym dopuszczalnym krokiem skarżącego w niniejszym postępowaniu byłoby złożenie skargi na bezczynność organu ,gdyż formułując ponaglenie wyczerpał środki zaskarżenia .

Reasumując Prezes SA mógłby stwierdzić niedopuszczalność odwołania ,ale dopiero w sytuacji wyjaśnienia intencji skarżącego bądź braku jego reakcji na pismo wystosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. ,czego w tej sprawie zabrakło. Tak więc Sąd stoi na stanowisku, że powyższe postanowienie wydane zostało co najmniej przedwcześnie z naruszeniem art. art. 64 § 2 k.p.a. ,które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy i dlatego też należało wyeliminować je z obrotu prawnego.

Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200p.p.s.a.