Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 597/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 marca 2022 r., nr 2201-IOV-1.4103.246-274.2020/10/11 w przedmiocie podatku od towarów i usług od marca 2012 r. do sierpnia 2013 r. i od stycznia 2015 r. do listopada 2015 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2022 roku, sygn. akt I SA/Gd 597/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. P. (powoływana dalej jako: skarżąca, strona) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 marca 2022 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług od marca 2012 r. do sierpnia 2013 r. i od stycznia 2015 r. do listopada 2015 r. (postanowienie z uzasadnieniem dostępne jest w bazie CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zarządzeniem z dnia 30 maja 2022 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podanie numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numeru PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku oraz do podania wartości przedmiotu zaskarżenia bądź potwierdzenia kwoty wskazanej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę.

Przesyłka zawierająca wezwanie została uznana za doręczoną w dniu 21 czerwca 2022 r. Zakreślony termin upłynął bezskutecznie w dniu 28 czerwca 2022 r. Uwzględniając powyższe, sąd pierwszej instancji na podstawie 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, powoływana dalej jako: P.p.s.a.) orzekł o odrzuceniu skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie.

6 lipca 2022 r. wpłynął do sądu pierwszej instancji wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Postanowieniem z 11 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 5 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 597/22 w przedmiocie odrzucenia skargi. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 86 § 1 w zw. z art. 87 P.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i nieprzywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, pomimo dochowania przez skarżącą wymogów dla takiego przywrócenia i wskazania, że nie zamieszkuje ona pod adresem, na który skierowano korespondencję sądową oraz uzupełnienia tych braków wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 86 § 1 w zw. z art. 87 P.p.s.a. i uznanie, że przyczyna niewykonania zobowiązania w terminie nie stanowi przyczyny niezawinionej przez skarżącą, bowiem nie przedstawiła dowodów potwierdzających opisany stan rzeczy, pomimo że skarżąca nie ma faktycznej możliwości dysponowania żadnymi dowodami potwierdzającymi zmianę miejsca zamieszkania, ponieważ zamieszkuje obecnie u rodziców, z którymi nie ma podpisanej żadnej umowy;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 86 § 1 w zw. z art. 87 P.p.s.a. i uznanie, że skarżąca nie informowała o zmianie adresu, podczas gdy informacja taka została przekazana we wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych oraz w drugiej sprawie prowadzonej przez tut. sąd równolegle - sygn. akt I SA/Gd 1344/21;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi, podczas gdy skarżąca złożyła uzasadniony wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, przy jednoczesnym wskazaniu brakujących informacji - numeru PESEL i wartości przedmiotu zaskarżenia;

5) naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. przez pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw, wyrażające się w nieuwzględnieniu przez sąd wniosku o przywrócenie skarżącej terminu do uzupełnienia braków formalnych, których uzupełnienie de facto nie wpływało na merytoryczną treść skargi oraz tryb prowadzenia postępowania, podczas gdy sąd winien uwzględnić wniosek skarżącej i nadać sprawie dalszy bieg.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 P.p.s.a. Stosownie zaś do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżąca w piśmie z 6 lipca 2022 r. wskazała sądowi pierwszej instancji informację o swoim numerze PESEL oraz wartości przedmiotu zaskarżenia, jednakże pismo to jako spóźnione nie stanowiło skutecznego uzupełnienia skargi. W art. 49 § 1 P.p.s.a. ustawodawca wyraźnie zakreślił termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych, który to termin jest terminem ustawowym, a zatem nie może być przedłużony ani skrócony. Wyłącznie zastosowanie się przez stronę do wezwania w tym terminie sanuje braki pisma ze skutkiem od chwili jego wniesienia, a skutki wniesienia pisma powstają w chwili wniesienia pisma z brakami, nie zaś w chwili uzupełnienia braków. Tym samym bezskuteczny upływ terminu siedmiodniowego powoduje anulowanie wszelkich skutków, jakie zostały wywołane wniesieniem pisma procesowego do sądu. Wskazać należy, że ustawodawca nie przewidział żadnych prawnych możliwości uzupełnienia braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, a przepisy art. 46 § 2 pkt 1 lit. b, art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają wyjątków. Tym samym w przypadku nieuzupełnienia przez stronę braku formalnego w postaci podania numeru PESEL oraz wartości zaskarżania w ww. terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi (zob. postanowienia NSA z: 5 grudnia 2019 r. sygn. akt I OZ 1211/19, 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I OZ 1218/19, 17 grudnia 2019 r. sygn. akt II OZ 1122/19, publ. CBOSA).

Zasadą jest, że sąd wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a.). Wynika z tego, że podstawą ustaleń sądu w zakresie przebiegu czynności procesowych mających miejsce w trakcie prowadzonego postępowania przed sądami administracyjnymi są prowadzone akta sądowe.

Twierdzenia skarżącej odnoszące się do poinformowania sądu pierwszej instancji w sprawie o sygn. I SA/Gd 1344/21 o zmianie miejsca zamieszkania należy uznać za niezasadne, gdyż z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca wskazała adres zamieszkania w skardze (k. 2) i nie poinformowała o zmianie miejsca zamieszkania. Tym samym brak było podstaw do dokonywania doręczeń na inny adres, niż wskazany w skardze. Skarżąca nie udowodniła, że zawiadomiła sąd o nowym adresie zamieszkania, przez wskazanie go we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie z dnia 30 maja 2022 roku do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało prawidłowo doręczone na adres skarżącej podany w skardze. Doręczenie przesyłki zawierającej to wezwanie, stosownie do art. 73 P.p.s.a. nastąpiło w dniu 21 czerwca 2022 r., a więc wyznaczony termin upłynął bezskutecznie z dniem 28 czerwca 2022 r. W związku z nieuzupełnieniem braków formalnych skargi przez skarżącą, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przyjęty rygor i odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.