drukuj    zapisz    Powrót do listy

6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych, Celne postępowanie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji, III SA/Kr 653/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-08-06, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SA/Kr 653/26 - Wyrok WSA w Krakowie

Data orzeczenia
2026-08-06 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Niedźwiedź
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 622 Art. 179 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Zięba Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi F. Spółka Akcyjna w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2026 r., nr 1201-IOC.4401.3.2026 w przedmiocie odmowy zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz strony skarżącej F. Spółka Akcyjna w B. 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi F. S.A. w B. (dalej: "strona skarżąca" lub "spółka") była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 2 kwietnia 2026 r. (znak 1201-IOC.4401.3.2026) dotycząca odmowy możliwości zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy.

W stanie faktycznym sprawy Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie prowadził wobec skarżącej postępowania w przedmiocie unieważnienia zgłoszeń celnych.

Pismem z 13 grudnia 2024 r. organ zwrócił się do Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie wskazując, że otrzymany przez organ Raport końcowy OLAF (Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych) sygn. [...] jest ważnym dowodem w sprawach unieważnienia zgłoszeń celnych spółki do procedury wywozu i organ chce go wykorzystać w wersji możliwej do udostępnienia stronie. Jednakże w związku z adnotacją w Raporcie o prowadzonym przez Prokuraturę śledztwie i negatywnych konsekwencjach przedwczesnego ujawnienia informacji zawartych w dochodzeniu OLAF, organ zwrócił się do Prokuratora o wskazanie, czy Raport może zostać udostępniony Spółce.

W odpowiedzi z 19 grudnia 2024 r. Prokurator wskazał, że z uwagi na dobro prowadzonego śledztwa, do czasu jego zakończenia materiały zawarte w Raporcie końcowym OLAF, w zakresie części wstępnej na kartach nr 1-32 oraz części szczegółowej dotyczącej wskazanego podmiotu, innego niż Spółka, (Raport z kontroli na miejscu w [...], karty nr 1-10) nie mogą zostać udostępnione stronom postępowania dotyczącego spółki.

Wobec powyższego organ 15 października 2025 r. (pismo k. 12) wyłączył ze względu na interes publiczny z akt sprawy 358000-CZC1.4401.111.2024:

1. materiały dotyczące pism znak [...] z 17.05.2022 r. oraz znak [...] z 24.06.2022 r., przekazane na płycie CD przez Drugi Dział Analizy Ryzyka i Wymiany Informacji Międzynarodowej MUC-S w Krakowie za pismem znak [...] z 05.06.2024 r.

2. nagrane na płytę DVD materiały zawierające:

- kompletny raport Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) dot. sprawy nr [...] wraz załącznikami, przekazany mailowo przez Wieloosobowe Stanowisko Centrum Kompetencyjne Do Spraw Analiz i Monitoringu Wyprowadzania Towarów z obszaru UE Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu znak [...] z 12.09.2024 r.

- tłumaczenie przysięgłe Raportu końcowego OLAF wraz z załącznikami, przekazane mailowo przez Wieloosobowe Stanowisko Centrum Kompetencyjne Do Spraw Analiz i Monitoringu Wyprowadzania Towarów z obszaru UE Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu znak [...] z 31.10.2024 r.

Organ wskazał, że w.w. materiały mają znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy ale jednocześnie zawierają informacje o podmiotach gospodarczych niebędących stroną postępowań, których ujawnienie stanowiłoby naruszenie interesu publicznego, rozumianego jako dobro podmiotów, których dotyczą, wobec czego nie mogą zostać udostępnione Spółce. Organ dodał, że z uwagi na dobro prowadzonego śledztwa Prokurator Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie nie wyraziła zgody na udostępnienie Raportu końcowego OLAF. Organ wskazał, że w aktach pozostawiono niektóre dokumenty dołączone do raportu OLAF, mające znaczenie dla sprawy, które mogą zostać udostępnione Spółce tj.:

- raport z kontroli na miejscu w Spółce wraz z tłumaczeniem (bez załączników);

- wyciąg zakwestionowanych zgłoszeń Spółki, sporządzony z załączonego do Raportu wykazu 1155 zgłoszeń celnych, w przypadku których stwierdzono nieprawidłowe potwierdzenie wyprowadzenia towaru w urzędzie wyprowadzenia Vuosaari w Finlandii;

- pismo IAS w Rzeszowie przekazujące pismo IAS we Wrocławiu, za którym przekazano pismo ukraińskiej administracji celnej z 29 stycznia 2021 r. zawierające informację, że ukraińska firma A. ze L., ul. S. [...], ostatni raz dokonywała wymiany towarowej z zagranicą 26 marca 2018 r.

Pismem z 22 października 2025 r. (k. 18) spółka wniosła o umożliwienie zapoznania się z wyłączonymi aktami, z wyjątkiem informacji o podmiotach gospodarczych niebędących stroną postępowań.

Decyzją z 10 grudnia 2025 r. (znak 35000-CZC4.4401.111.2024.2024) organ I instancji odmówił spółce, ze względu na interes publiczny, możliwości zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy znak 35000-CZC4.4401.111.2024.2024. Organ wskazał, że wyłączone dokumenty zawierają dane osób podejrzanych o nieprawidłowości przy potwierdzaniu wywozu towarów w oddziałach celnych, konkretnych transakcji, operacji wywozowych i innych ustaleń, tezy i wnioski stawiane w oparciu o dane związane z tymi operacjami, a także zalecenia dotyczące podjęcia ewentualnych działań.

W odniesieniu do materiałów wskazanych w punkcie 1. pisma o wyłączeniu z akt, organ wskazał, że materiały te w postaci zanonimizowanej prawie w całości (za wyłączeniem załączników do pism OLAF dotyczących różnych polskich zgłoszeń celnych oraz różnych podmiotów przekazanych w wersji pdf, niemożliwej do czytelnego zanonimizowania), znajdują się w aktach sprawy i były udostępnione stronie.

Natomiast w zakresie materiałów wymienionych w punkcie 2. i 3. pisma z 15 października 2025 r. organ podkreślił, że z uwagi na dobro śledztwa do czasu jego zakończenia Prokurator Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie pismem z 19 grudnia 2024 r. odmówiła udostępnienia materiałów zawartych w Raporcie końcowym OLAF w zakresie części wstępnej (k. 1-32) oraz części szczegółowej dotyczącej innego podmiotu (Raport z kontroli na miejscu). Raport końcowy w ogóle nie może zostać udostępniony stronie, nawet w wersji zanonimizowanej, dotyczącej bezpośrednio Spółki. Natomiast niektóre załączniki do raportu zawierają m.in. dokumenty już znajdujące się w aktach spraw, dokumenty złożone przez Spółkę w trakcie kontroli OLAF, również już znajdujące się w dużej mierze w aktach spraw oraz przedstawione przez Spółkę po wezwaniu tut. Organu, czy też inne dokumenty bez znaczenia dla sprawy. Wobec tego – jak zaznaczył organ – akta spraw uzupełniono tylko o niektóre dokumenty wskazane w piśmie z 15 października 2025 r.

Organ powołał się na art. 179 § 1 O.p. i wskazał, że pod pojęciem "interesu publicznego" mieści się zarówno dobro osób trzecich niebędących stroną, jak i dobro prowadzonego śledztwa. W sytuacji kolizji interesów tajemnicy postępowania karnego i jawności postępowania podatkowego, prymat został przyznany stanowisku organu prowadzącego śledztwo.

W odwołaniu spółka podniosła, że dokumenty wyłączone zostały jej przynajmniej w części udostępnione w ramach postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu, a zatem brak jest interesu publicznego uzasadniającego odmowę zapoznania się z aktami.

Decyzją z 2 kwietnia 2026 r. (znak 1201-IOC.4401.3.2026) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

DIAS wskazał, że Prokurator z uwagi na dobro śledztwa nie wyraził zgody na udostępnienie raportu, a organy celne nie mogą działać wbrew ustaleniom Prokuratora, prowadzącego postępowanie w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy zaznaczył, że organy celne nie są gospodarzami niniejszego postępowania. Według organu, naruszeniem interesu publicznego byłoby udostępnienie wszystkich materiałów z kontroli OLAF, ponieważ zebrane tam dowody w postępowania, w których nie tylko Spółka była poddana kontroli, byłoby działaniem z naruszeniem praw zagwarantowanych przez prawo Unii. Czynny udział strony w postępowaniu nie może umożliwiać dostępu do informacji o innej stronie.

W skardze do WSA w Krakowie na powyższą decyzję zarzucono naruszenie art. 179 § 1 i art. 187 § 1 O.p. w zw. art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1373; dalej: Prawo celne) poprzez:

- brak rozpoznania istoty sprawy tj. ustalenia czy zachodzi przesłanka konieczna w postaci istnienia interesu publicznego dla wyłączenia jawności dokumentów, gdy dokumenty te zostały już wcześniej ujawnione eksporterowi w postępowaniu podatkowym powadzonym przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno - Skarbowego w Przemyślu;

- brak ustalenia czy na dzień wydania decyzji przez Dyrektora lAS w Krakowie, prowadzący postępowanie przygotowawcze w Prokuraturze Regionalnej w Rzeszowie podtrzymuje wcześniejsze stanowisko o tajemnicy prowadzonego postępowania względem przedmiotowych dokumentów oraz czy nie doszło do takich zdarzeń procesowych (np. umorzenie, akt oskarżenia, wyrok), które powodują ustanie tajemnicy śledztwa czy dochodzenia, a tym samym upadek przesłanki z art. 179 O.p.;

- pominięcie tej części wniosku, w której spółka nie żąda dostępu do informacji o podmiotach niebędących stroną sprawy.

Skarżąca podkreśliła, że wniosek z 17 kwietnia 2025 r. o umożliwienie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi nie obejmował informacji o podmiotach niebędących stroną postępowań.

Dalej podniosła, że organy celne szeroko uzasadniły dominujący pogląd prawny w kwestii wyłączania z akt dokumentów w sytuacji, gdy dokumenty te są objęte tajemnicą śledztwa/dochodzenia. Pogląd ten zasadniczo nie budzi wątpliwości w orzecznictwie i nie tego dotyczy sedno sprawy. Skarżąca twierdzi, że wyłączono dokumenty, których treść jest jej prawdopodobnie znana z innego postępowania, a to powoduje, że wyłączenie jest nielegalne. Skarżąca oczekuje zweryfikowania, czy organy prawidłowo oceniły istnienie interesu publicznego wyłączając jawność dokumentów, które zostały już, przynajmniej częściowo, jej ujawnione w ramach postępowania podatkowego. Skoro raport OLAF wraz z innymi dokumentami zostały już spółce formalnie ujawnione (przez organ podatkowy), to twierdzenie, że nie można ich udostępnić w postępowaniu celnym po to aby strona nie poznała ich treści, jest nielogiczne i bezprawne.

Skarżąca dodała, że oczywiście zgadza się, że organy celne nie są gospodarzami postepowań przygotowawczych w sprawie prowadzonej w Prokuraturze Regionalnej w Rzeszowie. Jednak zarówno Naczelnik MUCS w Krakowie, jak i Dyrektor IAS w Krakowie byli gospodarzami postępowań celnych i tylko do ich kompetencji należy stosowanie art. 179 § 1 O.p. w postępowaniu celnym. Należało zatem dokonać oceny czy ujawniony wcześniej formalnie stronie materiał dowodowy można wyłączyć z akt sprawy, tylko dlatego żeby ta nie poznała jego treści. W ocenie Skarżącej taki pogląd w żaden sposób się nie broni, co oznacza, że nie istnieje interes publiczny, stanowiący przesłankę konieczną do wyłączenia.

Spółka podniosła, że nie ma wiedzy, czy dokumenty ujawnione jej w postępowaniu podatkowym pokrywają się z dokumentami, które zostały wyłączone z akt niniejszej sprawy celnej.

Podkreśliła, że przesłanka interesu publicznego – w postaci tajemnicy śledztwa – jest z natury czasowa (trwa przez okres postępowania przygotowawczego). Z decyzji nie wynika, czy DIAS występował do prokuratora, czy jego wcześniejsze stanowisko wyrażone w kwestii dostępu spółki do akt, jest w dalszym ciągu aktualne (umorzenie postępowania, akt oskarżenia, wyrok).

Spółka podkreśliła, że naruszenie prawa popełnione przez organy celne w tej sprawie jest istotne. Wniosku spółki organy nie rozpatrzyły precyzyjnie przyjmując, że stanowisko prokuratora załatwia sprawę, a takie działanie ma charakter instrumentalny względem spraw o unieważnienie zgłoszeń celnych. Nadto, spółka nie miała żadnej możliwości ustosunkowania się do dokumentów wyłączonych chociażby, aby wykazać np. że procedura gwarancyjna z art. 9 ust. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE, Euratom nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. została wyczerpana, albo czy z raportu nie wynika, że OLAF nie udało się ustalić, czy towar opuścił obszar UE czy nie opuścił, co przecież ma kluczowe znacznie w kontekście przesłanek z art. 248 ust. 2 RD. Wreszcie Spółka nie wie czy dokumenty ujawnione w postępowaniu podatkowym prowadzonym w Przemyślu, są tożsame z dokumentami w przedmiotowych sprawach celnych. Ustalić to mogły jedynie organy celne, jednak w uzasadnieniu decyzji informacji takich brak. Pamiętać należy, że decyzje w sprawach celnych są wykonalne z dniem ich wydania i dlatego, pomimo iż przedmiotowa sprawa poddana jest zaskarżeniu w trybie sądowym organy celne procedują pozostałe sprawy bez względu na jej wynik i to pomimo wniosków o wstrzymanie wykonalności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wyrażone uprzednio stanowisko. Dodał, że bez wpływu na ustalenia dokonane w prowadzonych postępowaniach o unieważnienie zgłoszeń celnych pozostaje kwestia przedstawienia stronie postępowania pełnego Raportu OLAF i umożliwienie przedstawienia uwag. Zgodnie z zapewnieniami przedstawicieli OLAF, eksporter otrzyma taką możliwość po uzyskaniu zgody z właściwej Prokuratury w Polsce. Organ podkreślił, że decyzje zostały wydane przede wszystkim w oparciu o brak dowodów alternatywnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że decyzje w przedmiocie odmowy udzielania spółce możliwości zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt spraw dotyczących postępowań w przedmiocie zgłoszeń celnych (Raport końcowy OLAF) - były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przeprowadzonej w wyrokach z 16.04.2026 r. (sygn. akt III SA/Kr 1691/25 – prawomocny) oraz z 7.07.2026 r. (sygn. akt III SA/Kr 647/26 – nieprawomocny). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje z własne stanowisko wyrażone we wskazanych wyżej wyrokach, a w związku z tym, w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją sformułowaną w tych wyrokach.

Istota sprawy sprowadzała się do przesądzenia kwestii, czy skarżąca powinna mieć możliwość zapoznania się z nieujawnionymi jej dokumentami z raportu OLAF.

Wedle zasady uregulowanej w art. 178 § 1 O.p., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Wyjątek od powyższej zasady jest uregulowany w kolejnym artykule. W myśl art. 179 § 1 O.p., przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.

Zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 73 ust. 2 Prawa celnego, rozstrzygnięcie o odmowie umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami następuje w formie decyzji.

W doktrynie trafnie podkreśla się, że konstytucyjny rodowód prawa dostępu do akt oraz ustawowa reglamentacja ograniczeń tego prawa (art. 51 ust. 3 Konstytucji RP), dają podstawy do przyjęcia, że wyjątki należy interpretować w sposób ścisły (por. P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2025, art. 179. P. Pietrasz [w:] J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, P. Pietrasz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2013, art. 179, a także Ł. Porada [w:] A. Mariański (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 2, 2023, art. 179.).

Jak wskazano w orzecznictwie, interes publiczny należy rozumieć jako korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także dobro osób trzecich, niebędących stroną w toczącym się postępowaniu, których dotyczą informacje zawarte we włączonych do akt sprawy dokumentach, bowiem zawierają istotne dane o tych podmiotach. Z całą pewnością interesem publicznym mogą być tajemnice, do których chronienia obowiązany jest organ podatkowy, z wyłączeniem tajemnicy skarbowej, która jest informacją niejawną w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych. Takimi informacjami mogą być choćby tajemnica przedsiębiorstwa niebędącego podatnikiem, obowiązek ochrony informacji dotyczących niezakończonego postępowania przygotowawczego czy konieczność wyłączenia jawności dokumentów z uwagi na dobro śledztwa. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wyłączyć dokumenty zawierające informacje o związanych pośrednio ze sprawą osobach trzecich, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich identyfikację (por. wyrok NSA z 7.3.2018 r., I GSK 592/16, wyrok WSA w Łodzi z 25.8.2020 r., I SA/Łd 724/19, wyrok WSA w Łodzi z 16.4.2020 r., I SA/Łd 860/19, wyrok NSA z 29.3.2022 r., III FSK 3958/21).

Sąd dostrzega przedstawiane przez organ stanowisko, że brak zgody prokuratora na udostępnienie stronie materiałów prowadzonego postępowania ma dla organów podatkowych charakter wiążący przy rozpatrywaniu wniosków o udostępnienie dokumentów z akt sprawy, a w sytuacji kolizji interesów tajemnicy postępowania karnego i jawności postępowania celnego, czy podatkowego, prymat został przyznany stanowisku organu prowadzącego śledztwo, choćby nawet stanowisko to ograniczało zasadę jawności postępowania administracyjnego i czynnego udziału strony w tym postępowaniu. Sąd nie kwestionuje powyżej zaprezentowanego poglądu, obecnego w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2025 r., III FSK 1376/23, czy wyrok NSA z 3 lipca 2018 r., I FSK 1700/16). Problem jednak w tym, że w niniejszej sprawie organy nie dysponują stanowiskiem Prokuratora, które uzasadniałoby odmowę udostępnienia stronie całości żądanych przez spółkę akt.

Z pisma Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie z 19 grudnia 2024 r. wynika, że Prokuratura prowadzi śledztwo o wskazanym w piśmie przedmiocie. Dalej Prokurator wyraził stanowisko, że z uwagi na dobro tego śledztwa materiały zawarte w Raporcie końcowym OLAF nie mogą zostać udostępnione stronom postępowania prowadzonego przez organ celny wobec skarżącej pod znakiem sprawy powołanym przez Prokuratora zgodnie z pismem organu celnego z 13 grudnia 2024 r. Stanowisko Prokuratora zostało jednak wyrażone z dwoma zastrzeżeniami: po pierwsze zakaz Prokuratora jest ograniczony czasowo – do czasu zakończenia śledztwa, a po drugie – co najistotniejsze – jest ograniczony zakresowo, jedynie do części Raportu [podkreślenie Sądu], a nie jego całości. Prokurator wskazał, że jego zakaz dotyczy "części wstępnej na kartach nr 1-32 oraz części szczegółowej dotyczącej podmiotu (...) (Raport z kontroli na miejscu w (...), karty nr 1-10)". Jak przy tym wynika z pism organów celnych, zanonimizowana w piśmie Prokuratora nazwa wskazanego wyżej podmiotu odnosi się do podmiotu innego niż skarżąca.

O ile zatem w stosunku do części wstępnej Raportu końcowego OLAF na kartach nr 1-32 oraz części szczegółowej dotyczącej określonego podmiotu stanowisko organu o braku możliwości zapoznania się z aktami można było uznać za uzasadnione, to pozbawione podstaw jest twierdzenie, że przedmiotowy Raport "decyzją prokuratora w ogóle nie może zostać udostępniony Stronie postępowania", czy "Prokurator Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie nie wyraziła zgody na udostępnienie raportu końcowego OLAF Stronie ww. postępowań" (organ odwoławczy). Trzeba raz jeszcze bowiem podkreślić, że brak zgody Prokuratora odnosi się tylko do części Raportu, a nie całości Raportu. Stanowisko organów jest tym bardziej niekonsekwentne, że forsując tezę o braku zgody Prokuratora na udostępnienie stronie całości Raportu, jednocześnie pozostawiają w aktach, jako dostępne dla strony, wybrane dokumenty załączone do Raportu (Raport z kontroli na miejscu w skarżącej, wyciąg zakwestionowanych zgłoszeń skarżącej i pismo ukraińskiej administracji celnej). Tym samym główny argument organów celnych za wystąpieniem przesłanki interesu publicznego należy uznać za nieuzasadniony.

Jeżeli chodzi o drugi argument organów za nieudostępnieniem stronie akt, tj. dobro osób trzecich, niebędących stroną w toczącym się postępowaniu, których dotyczą informacje zawarte w dokumentach, to trzeba zauważyć, że w skarżąca wyraźnie wskazała, że jej wniosek o umożliwienie zapoznania się z aktami nie obejmuje "informacji o podmiotach gospodarczych niebędących stroną postępowań". Skoro zatem sama spółka zrezygnowała z ubiegania się o informacje o podmiotach obcych – co skarżąca dodatkowo zaakcentowała w skardze – to nietrafna i zbędna jest argumentacja organu, jakoby akt nie sposób udostępnić z uwagi na ochronę danych osób trzecich.

W sytuacji, gdy chodzi o tak kluczową gwarancję procesową, jak dostęp strony do akt sprawy, prezentowane przez organ motywy rozstrzygnięcia powinny być wnikliwe i konkretne, tak by możliwe było zapoznanie się z racjami, argumentami usprawiedliwiającymi odejście od jawności postępowania w danym, konkretnym przypadku. W niniejszej sprawie – jak wyżej wykazano – ani brak zgody Prokuratora, ani powołanie się na ochronę danych osób trzecich, nie mogły uzasadnić zaistnienia przesłanki interesu publicznego, o której mowa w art. 179 § 1 O.p. Sąd zatem uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 179 § 1 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego. Naruszenie to nie tylko mogło mieć, ale miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy skarżącej możliwości zapoznania się z dokumentami.

W tym miejscu trzeba również odnieść się do okoliczności upływu czasu od wyrażenia braku zgody przez Prokuratora (19 grudnia 2024 r., a zatem prawie półtora roku od dnia wyrokowania) i zastrzeżenia, że brak zgody jest wyrażony jedynie "do czasu zakończenia śledztwa". Jeżeli określony interes wymaga jedynie czasowej ochrony, np. w przypadku ochrony dobra innego toczącego się postępowania, to organ nie powinien w sposób trwały ograniczać stronie dostępu do akt sprawy. Przed ponownym rozstrzygnięciem kwestii zapoznania się z dokumentami, których jawność została wyłączona, organ powinien zatem ustalić, czy w dalszym ciągu istnieją powody uzasadniające ograniczenie stronie dostępu do zgromadzonego w jej sprawie materiału dowodowego.

Równocześnie – w odniesieniu do wywodów skargi – sąd podziela stanowisko organu, że w niniejszej sprawie organy celne (Naczelnik MUCS w Krakowie i Dyrektor IAS w Krakowie) nie są związane rozstrzygnięciami innych organów (w tym Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu) w podobnym przedmiocie, wyrażonym na gruncie innego postępowania (podatkowego). Trzeba zwrócić uwagę, że wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowym przypadku organy celne dysponowały złożonym do akt niniejszej sprawy pismem Prokuratora, nadto aktualnym, bowiem wydanym już po postanowieniu NPUC-S w Przemyślu, na które powołuje się skarżąca, i nie sposób było pozostawić go bez znaczenia dla przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Mając jednak na względnie opisane wyżej uchybienia, sąd uchylił zaskarżone decyzje i poprzedzające ją decyzje organu I instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zwrócą uwagę, że brak zgody Prokuratora nie dotyczy całości Raportu końcowego OLAF, ustalą czy śledztwo opisane w piśmie Prokuratora nadal trwa oraz wezmą pod uwagę, że skarżąca nie domaga się umożliwienia jej zapoznania się z informacjami o podmiotach trzecich.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a.



Powered by SoftProdukt