Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.P. na Komendanta Straży Gminnej w "[...]" w przedmiocie mandatu karnego postanawia odrzucić skargę.

W dniu 20 października 2015 r. T.P. przyjął mandat karny nałożony przez funkcjonariusza Straży Gminnej w "[...]" za niezastosowanie się do ograniczenia prędkości.

Pismem z 3 listopada 2015 r. sprawca wykroczenia zwrócił się do "Urzędu Gminy Straży Gminnej w "[...]"" "o zwrot sumy 200 zł jaką zapłacił(-) za niesłusznie wystawiony Mandat Karny" z tego m.in. powodu, iż dowiedział się o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego o bezprawności wystawiania mandatów za przekroczenie prędkości na podstawie pomiarów prędkości przez radary ustawione przez straż gminną.

W odpowiedzi Komendant Straży Gminnej w "[...]" w piśmie z 16 listopada 2015 r. poinformował, iż mandat został wystawiony zgodnie z oświadczeniem sprawcy

i taryfikatorem mandatów oraz że nie może zwrócić wpłaconej kwoty ani anulować nałożonego mandatu, gdyż zgodnie z art. 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach

o wykroczenia, z chwilą pokwitowania jego odbioru staje się on prawomocny.

W terminie zawitym 7 dni można złożyć wniosek do sądu o uchylenie prawomocnie nałożonego mandatu karnego, ale tylko w sytuacji, gdy został on nałożony za czyn nie będący wykroczeniem. Ponadto brak jest orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mówiącego o bezprawnym wystawianiu mandatów karnych przez straże gminne.

T.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie "odwołanie na sposób załatwienia sprawy przez Urząd Gminy Straż Gminną".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych

w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Podkreślić zatem należy, iż nie wszystkie kompetencje organu gminy wchodzą

w zakres administracji publicznej, dlatego też nie każda jego czynność podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Postępowanie mandatowe, w drodze którego w niniejszym przypadku została nałożona grzywna, uregulowane zostało przepisami rozdziału 17 ustawy z dnia

24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148 ze zm.), zwanej dalej K.p.w. Zgodnie z art. 95 K.p.w., postępowanie mandatowe prowadzi Policja, a inne organy, gdy przepis szczególny tak stanowi.

W odniesieniu do Straży Miejskiej wskazać należy na ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. Nr 208, poz. 2026 ze zm.). Zgodnie z art. 98 § 1 K.p.w.,

w postępowaniu mandatowym można nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego: wydawanego ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją nałożył; kredytowanego, wydawanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru; zaocznego.

Stosownie do art. 101 § 1 K.p.w., prawomocny mandat karny [mandat karny kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego (98 § 3 K.p.w.)] podlega uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie albo na osobę, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 lat, albo gdy ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia z przyczyn, o których mowa w art. 15-17 Kodeksu wykroczeń. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego złożony nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu. Z kolei zgodnie z art. 101 § 1a K.p.w., prawomocny mandat karny podlega uchyleniu

w trybie określonym w § 1, jeżeli grzywnę nałożono wbrew zakazom określonym w art. 96 § 2. Podlega on również uchyleniu, gdy grzywnę nałożono w wysokości wyższej niż wynika to z art. 96 § 1-1b, z tym że w takim wypadku jedynie w części przekraczającej jej dopuszczalną wysokość. Na podstawie zaś art. 101 § 1b K.p.w., prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w każdym czasie na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu, jeżeli: (1) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego została nałożona grzywna tym mandatem;

(2) potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

Uprawnionym do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest wyłącznie sąd powszechny I instancji, na którego obszarze działania została nałożona grzywna, a więc sąd rejonowy w wydziale grodzkim, a gdy wydział taki w danym sądzie rejonowym nie istnieje - w wydziale karnym (art. 101 § 2 K.p.w.).

Przedmiotowa skarga dotyczy zatem sprawy, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stąd podlega ona odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.