Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 653/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. F. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 sierpnia 2025 r. znak ZOA-VII.7721.2.2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 653/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumenty podniesione na poparcie rozpoznawanego wniosku same w sobie nie uprawdopodabniają, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołane okoliczności wskazują jedynie na trudności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz ewentualną utratą nakładów, które skarżący wydatkował na zakup hali namiotowej. Powołana przez skarżącego argumentacja nie jest wystarczająca do udzielenia ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu hala namiotowa z założenia jest obiektem, który może być w stosunkowo łatwy sposób rozebrany i ponownie postawiony, a nawet posadowiony w innym miejscu. Czynności te związane są z pewnymi nakładami finansowymi i organizacyjnymi, ale nie można zasadnie uznać, że ich wykonanie spełnia przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd zaznaczył ponadto, że prawomocnym orzeczeniem z 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 424/24 oddalono skargę na postanowienia organów nadzoru budowlanego wstrzymujące R. F. budowę hali namiotowej z antresolą o wymiarach w rzucie 15,00 m x 35,00 m i wysokości dachu w kalenicy 7,50 m wraz z tarasami wystającymi z obrysu ścian podłużnych hali odpowiednio 5,26 m i 3,50 m, wykorzystywanej do organizacji uroczystości typu wesela, imprezy okolicznościowe, zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. C. Ponadto od kwietnia 2024 r. w związku z wnioskiem skarżącego trwało postępowanie legalizacyjne, które napotkało trudne do przezwyciężenia problemy w postaci przedłużającego się braku dokumentacji koniecznej do legalizacji obiektu. Pomimo tego skarżący zawierał umowy na organizację imprez okolicznościowych nie licząc się w ogóle z ewentualną koniecznością rozbiórki obiektu. Działanie skarżącego wpisuje się w jego własne ryzyko gospodarcze związane z prowadzeniem działalności w zakresie organizacji imprez okolicznościowych. Skarżący miał bowiem świadomość, że zawiera umowy w zakresie organizacji uroczystości w obiekcie budowlanym, który stanowi samowolę budowlaną, i który może być objęty nakazem rozbiórki.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Pełnomocnik skarżącego podniósł naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 163 § 1 p.p.s.a. wskazując na znaczną szkodę po stronie skarżącego, związaną nie tylko z rozbiórką obiektu, ale również z utratą dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).

Należy również przypomnieć, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od których zaistnienia ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz nie musi tego robić. Powyższa okoliczność niewątpliwie zawęża sądowi kasacyjnemu zakres kontroli. Przyjąć bowiem należy, że oparte na uznaniu rozstrzygnięcie sądu administracyjnego pierwszej instancji, jeżeli będzie miało spójne i logiczne uzasadnienie, będzie prawidłowe (tak B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, opubl.: LEX/el. 2019; komentarz do art. 61). Wstrzymanie decyzji zależy zatem od uznania Sądu, a strona nie może podnosić skutecznie zarzutu naruszenia przepisów postępowania w przypadku gdy sąd nie uzna jej punktu widzenia za słuszny - zwłaszcza w przypadku argumentów wskazujących na potencjalne wystąpienie szkody.

W orzecznictwie NSA szeroko reprezentowany jest pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja organu była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji.

Powyższy pogląd nie oznacza jednak, że Sąd w każdej sytuacji jest zobowiązany do wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowej. Należy bowiem mieć na uwadze wspomnianą wcześniej swobodę sądu w ocenie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w świetle akt konkretnej sprawy.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA w Lublinie, wskazujące na świadome działanie skarżącego związane z prowadzeniem działalności w zakresie organizacji imprez okolicznościowych, pomimo ryzyka związanego z nakazem rozbiórki obiektu. Wstrzymanie wykonania decyzji w oparciu o przesłankę utraty dochodów z działalności, biorąc pod uwagę, że już w 2024 r. oddalono skargę na postanowienia organów nadzoru budowlanego wstrzymujące R. F. budowę hali namiotowej, może jawić się jako przyzwolenie na obejście prawa i wykorzystanie samowoli budowlanej w celu uzyskania korzyści materialnej. Samej rozbiórki hali nie można natomiast utożsamiać z rozbiórką budynku, ponieważ może ona zostać odtworzona przy użyciu mniejszych niż w przypadku budynku nakładów sił i środków.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.