III SA/Lu 78/13 - Wyrok

Data orzeczenia	2013-04-30	
Data wpływu	2013-01-30	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie	
Sędziowie	Ewa Ibrom
Jadwiga Pastusiak /sprawozdawca/
Jerzy Drwal /przewodniczący/	
Symbol z opisem	645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652	
Hasła tematyczne	Ubezpieczenie społeczne	
Sygn. powiązane	II GSK 1761/13	
Skarżony organ	Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585; art. 28 ust. 3; Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365; § 3; ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. J.-J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., po rozpoznaniu wniosku M. J.-J., odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wraz z odsetkami od tych należności.

We wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy wniesionym od powyższej decyzji M. J.-J. zakwestionowała w szczegółowej argumentacji ustalenia organu odnośnie posiadanego przez nią majątku i sytuacji finansowej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], Zakład utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że w sprawie nie została spełniona przesłanka umorzenia należności w postaci całkowitej ich nieściągalności, określona w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, ze zm.; dalej jako: u.s.u.s.).

Wnioskodawczyni z dniem 28 lutego 2007 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Przedmiotowe należności zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., a następnie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z., na dzień opracowywania niniejszego wniosku postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze zakończone. Wprawdzie część tytułów wykonawczych ZUS została przez komornika sądowego zwrócona z postanowieniem o bezskuteczności egzekucji, jednak część należności nadal pozostaje w egzekucji, brak jest stwierdzenia wobec tych należności bezskuteczności egzekucji z uwagi na brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wysokość należności znacznie przekracza również wysokość kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s.

Organ nie znalazł również podstaw do umorzenia należności w przypadku braku przesłanki całkowitej nieściągalności, na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365; dalej jako: rozporządzenie w sprawie umarzania należności).

Z przepisów tych wynika, że Zakład może umorzyć należności jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Ciężar wykazania istnienia powyższych faktów spoczywa na wnioskodawcy.

Organ ustalił, że źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest stypendium stażowe otrzymywane z Powiatowego Urzędu Pracy w Z., które wynosi 953,10 zł miesięcznie. Ponadto przez okres od listopada 2012 r. do kwietnia 2013 r. będzie miała dodatkowe źródło dochodu w postaci dodatku mieszkaniowego w kwocie 163,76 zł miesięcznie. Z oświadczeń wnioskodawczyni wynika, że jest zobowiązana do ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem w kwocie ok. 400 zł miesięcznie. Nie udowodniła jednak, że przedmiotowe wydatki ponosi. Na potwierdzenie wysokości opłat złożyła adresowane na A. J. pismo Zakładu Gospodarki Lokalowej w Z. z dnia 5.10.2012r. oraz blankiet wpłat za energię elektryczną z terminem płatności 08.06.2012 r. Z przedłożonych dokumentów wynika, że wysokość opłat za lokal mieszkalny wynosi 560,71 zł, opłata za energie elektryczną wynosi 104,53 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła również, że koszty związane z leczeniem wynoszą ok. 70,00 zł miesięcznie, jednak wydatki te nie zostały udokumentowane. Przedłożyła jedznie paragon fiskalny z grudnia 2011 r.za kwotę 122,10 zł. Nie przedłożyła innych aktualnych rachunków, paragonów fiskalnych, oraz faktur za zakup leków. Pozostałe wydatki określiła na kwotę 300,00zł miesięcznie, jednak nie wskazała ich rodzaju oraz ich nie udokumentowała.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej wnioskodawczyni wykazała, że ma zobowiązania z tytułu podatków w kwocie 229.969,50 zł, w bankach łącznie - 669.904,72 zł. Ze złożonego zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 13.11.2002 r. wynika, że zaległości wnioskodawczyni wg stanu na dzień 30.06.2002 r. wynosiły: z tytułu podatku VAT 4.137,05 zł, PIT-5 - 75.521,10 zł, oraz zaległości wobec ZUS w kwocie 10.719,50 zł, podatek od nieruchomości w kwocie 22.948,90 zł. Ponadto wnioskodawczyni przedstawiła 4 faktury z 2005 r. wystawione na Hurtownię "V." M. J. na łączną kwotę 2.811,78 zł. Brak jest aktualnych dokumentów potwierdzających wysokość posiadanych zobowiązań.

Po analizie dochodów i wydatków organ stwierdzić, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni jest trudna, jednak nie można jednoznacznie stwierdzić, że w jej sprawie zachodzi zagrożenie dla dalszej egzystencji, zwłaszcza, że aktualnie posiada źródło dochodu i nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłków pieniężnych lub świadczeń niepieniężnych. Powyższe ustalono na podstawie pisma Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. z dnia 20.07.2012 r. Przyznany dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem z pomocy społecznej.

W przypadku wnioskodawczyni nie można mówić o ubóstwie jako trwałym stanie. Osiąga dochód z tytułu stypendium stażowego w kwocie 953,10 zł oraz z tytułu dodatku mieszkaniowego w kwocie 163, 76zł. Nie można wykluczyć poprawy sytuacji finansowej wnioskodawczyni w przypadku podjęcia zatrudnienia po zakończeniu odbywania stażu. Umorzenie należności z tytułu składek oraz odsetek za zwłokę możliwe jest jedynie w ściśle określonych przypadkach, a ciężar udowodnienia, iż spłata przedmiotowego zadłużenia pogorszy warunki życia osoby zobowiązanej poniżej minimum socjalnego spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie Zakładu wnioskodawczyni nie wykazała, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uregulować przedmiotowych należności, jak również nie udowodniła, że uregulowanie w/w należności spowoduje negatywne dla niej konsekwencje. Trudna sytuacja majątkowa jest niewystarczająca do wydania pozytywnej decyzji, tym bardziej, że nie ma ona charakteru wyjątkowego i trwałego. Istnieje też możliwość spłaty zaległości w kilku mniejszych kwotach lub po rozłożeniu należności na raty. Spłata zadłużenia w określony wyżej sposób nie godzi w taki sposób w egzystencję rodziny, że może być zachwiana możliwość zaspokojenia niezbędnych potrzeb rodziny. Umorzenie należności z tytułu składek oraz odsetek za zwłokę jest środkiem najdalej idącym, który powinien być stosowany zawsze w ostateczności, jeżeli inne środki prowadzące do spłaty okażą się niewystarczające.

Wnioskodawczyni nie przedstawiła dokumentów świadczących o tym, że znalazła się w trudnej sytuacji materialnej z uwagi na zdarzenia losowe czy klęski żywiołowe. Nie zachodzą również w sprawie przesłanki do umorzenia w postaci przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiające zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu. We wniosku o umorzenie wnioskodawczyni powołała się na problemy zdrowotne, na potwierdzenie czego dołączyła szereg dokumentów. Przewlekła choroba zobowiązanego może stanowić podstawę ubiegania się o umorzenie należności z tytułu składek oraz odsetek za zwłokę tylko wówczas, gdy pozbawia ona zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na opłacenie należności. Celem tego przepisu jest udzielenie pomocy zobowiązanym, którzy znaleźli się w szczególnie trudnym położeniu. W ocenie Zakładu wnioskodawczyni nie znajduje się w takiej sytuacji, co prawda ma wiele schorzeń i wymaga leczenia, lecz mimo to nie ma orzeczonej niezdolności do pracy, pracuje i osiąga z tego tytułu dochody.

Rozpatrując wnioski o umorzenie należności Zakład musi brać pod uwagę nie tylko interes osoby zobowiązanej, ale również interes publiczny, w tym w szczególności zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Decyzje w sprawach umorzenia należności są oparte na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że nawet zaistnienie przesłanek określonych w ustawie i rozporządzeniu nie obliguje organu do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy. Orzekając w przedmiocie umorzenia należności organ musi mieć na uwadze nie tylko interes strony wnioskującej o umorzenie, ale również interes społeczny, wymagający działania uwzględniającego interes funduszy ubezpieczonych, którymi zarządza.

Biorąc po uwagę opisaną wyżej sytuację materialną i życiową wnioskodawczyni Zakład stwierdził, że nie posiada ona składników majątkowych z których można prowadzić skuteczną egzekucję, nie posiada czynnych rachunków bankowych, mieszkanie, w którym mieszka stanowi własność jej byłego męża, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. umorzył częściowo prowadzone przeciwko wnioskodawczyni postępowanie egzekucyjne ze względu na brak efektywności. Pomimo to Zakład biorąc pod uwagę interes administrowanych funduszy oraz stan finansów publicznych odmówił umorzenia należności.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z [...] listopada 2012 r. M. J.-J. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwym materialne dowodowym, nie uwzględniającym stanu aktualnego na dzień wydania decyzji, wskutek czego ustalona w decyzji sytuacja majątkowa skarżącej jest niezgodna z rzeczywistością. Nie można przy tym wykluczyć, że przy prawidłowo ustalonej sytuacji majątkowej organ uwzględniłby wniosek skarżącej. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie jej realnego zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ponadto podniosła zarzut naruszenia art. 28 u.s.u.s. oraz rozporządzenia w sprawie umarzania należności poprzez odmowę umorzenia należności, pomimo, że skarżąca nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucje, co zostało stwierdzone przez komornika sądowego, a także pomimo oczywistości faktu, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Skarżąca podniosła także zarzut nieuwzględnienia faktu, że ze względu na brak jakichkolwiek dochodów niewątpliwie w sprawie istnieje ważny interes strony uprawniający do umorzenia należności.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zakończyła staż w listopadzie 2012 r. i nie została jej przedłożona żadna oferta stażu lub zatrudnienia. Chybiony jest zatem argument ZUS, że nie można wykluczyć poprawy sytuacji finansowej skarżącej. W zakresie kwestionowanych przez ZUS miesięcznych kosztów utrzymania skarżąca podniosła, że mieszkanie, w którym przebywa zostało przyznane jej byłemu mężowi jako mieszkanie służbowe, a skarżąca jest jedynie uprawniona do korzystania z tego lokalu, nie ma natomiast praw właścicielskich. Tym niemniej – jako wyłączny najemca lokalu musi pokrywać koszty jego utrzymania. Odnośnie informacji o posiadanych przez skarżącą pojazdach, podniosła ona, że dysponuje wydanym w 2008 r. zaświadczeniem, wedle którego nie posiada żadnych pojazdów. Od tego czasu skarżąca nie nabywała żadnych pojazdów. Wskazana przez ZUS nieruchomość, będąca własnością skarżącej to działka posiadająca wielu współwłaścicieli (innych właścicieli garaży postawionych na działce miasta). Garaż skarżącej stanowi zdewastowaną konstrukcję, nie nadającą się do normalnego korzystania.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w ocenie Sądu organ administracji publicznej nie dopuścił się naruszeń prawa, które uzasadniałyby usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Tytułem wstępu należy przypomnieć, że powołana wyżej ustawa systemowa (art. 28) oraz rozporządzenie w sprawie umarzania należności wprowadzają dwie podstawowe sytuacje, w których możliwe jest umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Pierwszą z nich jest przypadek całkowitej nieściągalności składek, przy czym sytuacje kwalifikowane jako całkowita nieściągalność składek określa art. 28 ust. 3 ustawy. Po drugie – należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w tej sytuacji precyzuje przytaczane rozporządzenie w sprawie umarzania należności.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest już pogląd, podzielany również przez skład orzekający w niniejszej sprawie, iż decyzja o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wydawana na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia (por. dla przykładu wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., II GSK 141/07, LEX nr 368197).

Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że ustawodawca określając w hipotezie normy prawnej przesłanki (okoliczności) podjęcia przez organ administracji publicznej działania, jednocześnie formułuje dyspozycję tego przepisu w sposób, który pozwala organowi na swobodę wyboru w zakresie tego, czy organ podejmie w ogóle określone działanie, lub w zakresie tego, który spośród dopuszczonych przez ustawodawcę sposobów zachowania (rozstrzygnięcia sprawy) wybierze. Uznanie administracyjne nie oznacza oczywiście dowolności organu.

Działając w oparciu o uznanie organ zobligowany jest przede wszystkim do zachowania wszystkich standardów proceduralnych. Ponadto swobodę wyboru rozstrzygnięcia organu ogranicza wyrażona w art. 7 Kodeksu postępowania zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego (publicznego) i słusznego interesu strony. Zasada ta obliguje organ do podjęcia decyzji w sprawie po dokładnym wyważeniu wchodzących w grę konkurujących ze sobą wartości ogólnospołecznych i indywidualnych.

Decyzje administracyjne oparte na uznaniu administracyjnym nie są wyłączone spod kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, jednakże kontrola ta jest pod pewnymi względami ograniczona. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sąd administracyjny opiera się wyłącznie na kryterium legalności, czyli zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje przede wszystkim to, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne. Jeżeli jednak sąd stwierdzi, że działanie organu mieści się w granicach określonych konstrukcją uznania oraz że organ dochował wymogów proceduralnych, nie może objąć kontrolą prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, jakie daje mu uznanie administracyjne. Wybór rozstrzygnięcia wymyka się bowiem kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach celowościowych, rzetelnościowych, gospodarnościowych i innych tego typu determinantach pozaprawnych. Pozaprawne kryteria wyboru rozstrzygnięcia zastosowane w sprawie administracyjnej przez organ nie mogą być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, sprawowanej - jak wyżej wskazano - wyłącznie pod kątem zgodności z prawem.

Odnosząc powyższe uwagi do decyzji będącej przedmiotem skargi Sąd stwierdza, że organ administracji publicznej odmawiając umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, nie wykroczył poza zakres uznania administracyjnego przyznanego mu przepisem art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie uchybił też przepisom postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu administracyjnego opiera się na prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Organ w sposób wyczerpujący zgromadził i rozważył cały materiał dowodowy, ustalając stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą. Całość tych rozważań została wyczerpująco przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zatem organ spełnił stawiany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wymóg szczególnej dbałości o prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnej opartej na uznaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 23 października 1998 r., I SA/Ka 225/97; Biuletyn Skarbowy 1999, Nr 1, poz. 20). Wnioski, jakie organ wyprowadził z treści materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie są zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym, nie wykraczają zatem poza swobodną ocenę dowodów jaką dysponuje organ w postępowaniu administracyjnym (art. 80 KPA).

W zakresie przesłanki umorzenia należności z powodu całkowitej ich nieściągalności, należy podzielić stanowisko organu, że w przypadku skarżącej nie można przyjąć spełnienia tej przesłanki. Co prawda część tytułów wykonawczych ZUS została przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. zwrócona z postanowieniem o bezskuteczności egzekucji, jednak część należności nadal pozostaje w egzekucji. Dopóki w stosunku do pozostałych tytułów nie zostanie ewentualnie wydane stosowne postanowienie organu egzekucyjnego nie można w stosunku do nich przyjąć istnienia bezskuteczności egzekucji z uwagi na brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wysokość należności znacznie przekracza wysokość kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 28 ust. 3 pkt 4a), trudno także z góry założyć, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (pkt 6). Pozostałe, wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., przypadki pozwalające na przyjęcie całkowitej nieściągalności należności z oczywistych względów nie wchodzą w grę w przypadku skarżącej.

Odnosząc się do kwestii umorzenia należności w sytuacji braku przesłanki całkowitej nieściągalności, a więc w przypadkach motywowanych szczególnie trudną sytuacją majątkową, rodzinna bądź zdrowotną ubiegającego się o umorzenie, sąd nie dostrzegł również takich uchybień organu, które świadczyłyby o przekroczeniu granic uznania administracyjnego lub istotnych naruszeniach przepisów postępowania administracyjnego.

W zakresie ustalenia sytuacji majątkowej wnioskodawczyni organ musiał działać w oparciu o dane istniejące w dacie orzekania. W dacie wydawana decyzji skarżąca uzyskiwała dochód ze stypendium stażowego, organ nie mógł więc pominąć tego elementu sytuacji finansowej skarżącej, nawet wiedząc o tym, że okres na jaki przyznano stypendium, upływa w listopadzie 2012 r. Nie można skutecznie zarzucać organowi, że nie uwzględnił faktów, które miały miejsce już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy – np. wskutek pogorszenia sytuacji finansowej strony – może otwierać drogę do złożenia nowego wniosku o umorzenie.

Skarżąca w oświadczeniach przedkładanych organowi powoływała się na bardzo wysokie zadłużenie, jednakże twierdzeń tych nie poparła odpowiednimi dokumentami. Z przedłożonych dokumentów wynika zadłużenie znacznie niższe niż podawane w oświadczeniach. Oczywiście, z mocy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. to na organie ciąży obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia z urzędu całego materiału dowodowego w sprawie. Oczywiste jest jednak również, że strona, która z pewnych faktów wywodzi korzystne dla siebie konsekwencje, musi współdziałać z organem przy ich dowodzeniu, gdyż często tylko ona dysponuje środkami dowodowymi (np. dokumentami) mogącymi potwierdzić prawdziwość jej twierdzeń. W badanej sprawie skarżąca nie wykazała należytej inicjatywy w udowodnieniu swoich twierdzeń – co dotyczy wspomnianego zadłużenia podawanego w oświadczeniach, czy wydatków na lekarstwa, które nie zostały odpowiednio udokumentowane.

Skarżąca nie wykazała również, by pomimo schorzeń na które cierpi była osobą niezdolną do pracy bądź stanowiło to ograniczenie w możliwości wykonywania pracy zarobkowej. Zdaniem Sądu słusznie organ zauważa, że wiek, posiadane przez skarżącą kwalifikacje i doświadczenie zawodowe wskazują na możliwość znalezienia pracy i zarobkowanie. Oczywiście uzależnione to będzie od inicjatywy i chęci skarżącej, gdyż z wypowiedzi jej pełnomocnika złożonej na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2013 r. wynika, że skarżąca z uwagi na posiadane zobowiązania nie jest zainteresowana podjęciem stałego zatrudnienia.

Z ustaleń organu znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jednakże wszystkie opłaty związane z korzystaniem z mieszkania, którego głównym najemcą jest były mąż skarżącej, ponosi właśnie on (k. 85 akt adm.) oznacza to, że skarżąca nie jest osobą, która pozbawiona byłaby jakichkolwiek środków do życia. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie pozostaje na utrzymaniu byłego męża, skoro dalej razem zamieszkują.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ brał pod uwagę wszystkie udokumentowane fakty świadczące o sytuacji finansowej skarżącej. Stwierdził, że sytuacja ta jest niewątpliwie zła, ale nie stanowi mimo wszystko podstawy do uwzględnienia wniosku o umorzenie należności. Trudno organowi zarzucić w tej sytuacji jawne naruszenie reguł postępowania, a ze względu na uznaniowy charakter decyzji, sąd nie ma możliwości "wymuszenia" na organie wyboru takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

Nie można zarzucić organowi naruszenia zasady uwzględniania słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.). Przepis ten każe organowi brać pod uwagę również interes publiczny – w tym przypadku wyrażający się w konieczności ochrony stabilności finansów publicznych w zakresie funduszy ubezpieczeniowych. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ dokonał rozważenia obydwu kolidujących interesów i trudno mu w tym zakresie zarzucić naruszenie prawa.

Konkludując powyższe rozważania sąd stwierdza, że nie ma podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia (stwierdzenia nieważności). Jak wynika z wyżej umieszczonych wywodów na temat charakteru decyzji w sprawie umarzania należności – możliwości kontroli sądu są w tym przypadku jednak ograniczone. Sąd może uchylić decyzję tylko w przypadkach istotnych naruszeń granic swobody decyzyjnej organu lub poważnego naruszenia przepisów postępowania, w tym prowadzącego do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Żadna z takich wad nie wystąpiła w przypadku zaskarżonej decyzji.

Na marginesie powyższej oceny sąd pragnie zwrócić uwagę skarżącej na nowe możliwości ubiegania się o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie. W dniu 15 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). Ustawa ta jest zdecydowanie korzystniejsza dla ubiegających się o umorzenie należności, niż dotychczasowe podstawy prawne w ustawie systemowej. Nowa ustawa wprowadza swego rodzaju automatyzm w zakresie umarzania należności, likwidując tym samym element uznaniowości w decyzjach ZUS, dlatego skarżąca powinna rozważyć możliwość wystąpienia o umorzenie należności w nowym trybie.

Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).