Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 4 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 czerwca 2010 r. r. sygn. akt I SA/Kr 797/09 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 marca 2009 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżący przedstawiając swą sytuację majątkową, podał iż pracuje na część etatu, uzyskując zarobki w kwocie 318 zł brutto, zaś z prowadzonej działalności gospodarczej nie uzyskuje żadnych dochodów. Prócz udziału w spółce z o.o. o wartości 500 zł nie posiada żadnego majątku. Przeciwko wnioskodawcy toczą się postępowania egzekucyjne. Wnioskodawca podał, iż ma na utrzymaniu 15 miesięczne dziecko. Nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, lecz zamieszkuje u rodziny.

Na mocy zarządzeniem referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 4 lutego 2010 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków wniosku, poprzez m.in.: potwierdzenie wysokości dochodu osiąganego przez skarżącego i jego żonę, wyjaśnienie, gdzie skarżący zamieszkuje i do kogo należy lokal w którym mieszka, wyjaśnienie czy skarżący prowadzi działalność gospodarczą, potwierdzenie stosownymi dokumentami wydatków związanych z utrzymaniem. Skarżący nie przedstawił żadnego z żądanych dokumentów. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r. referendarz WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Od tego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2010 r. WSA w Krakowie wniosek oddalił. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy, wnioskodawca powinien współpracować z sądem administracyjnym. Skarżący nie przedłożył dokumentów i nie podał informacji wskazanych w wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wobec czego Sąd uznał, iż zaistnienie przesłanek uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zostało przez skarżącego wykazane.

Powyższe postanowienie J. S. zaskarżył zażaleniem, w którym podał, iż sytuacja rodzinna i materialna uniemożliwia mu wyasygnowanie jakichkolwiek kwot na opłacenie kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiotem kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie jest postanowienie sądu pierwszej instancji. Sąd kasacyjny nie rozpoznaje sprawy merytorycznie, a jedynie bada czy zapadłe w sprawie orzeczenie sądu pierwszej instancji zostało wydane zgodnie z obowiązującym prawem. Punktem odniesienia oceny dokonywanej przez NSA jest ustawowa regulacja postępowania sądowoadministracyjnego, która winna być podstawą procedowania sądu pierwszej instancji. O takiej pozycji ustrojowej NSA przesądza treść art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153 Poz. 1269 ze zm., dalej: P.u.s.a.), w myśl którego Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje nadzór nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie orzekania w trybie określonym ustawami, a w szczególności rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń tych sądów.

Zaskarżone postanowienie dotyczyło wniosku w przedmiocie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153 Poz 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do przepisu art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi szczegółowo normuje procedurę wykazywani przez wnioskodawcę zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Wniosek składa się na stosownym formularzu (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Powinien on zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą sądów administracyjnych z powyższych przepisów wyprowadza się normę prawną, nakładającą na wnioskodawcę obowiązek aktywnej współpracy z organami wymiaru sprawiedliwości w zakresie wykazania zaistnienia przesłanek prawa pomocy.

Analiza postępowania pierwszoinstancyjnego w niniejszej sprawie prowadzi Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, iż zaskarżone postanowienie WSA w Krakowie odpowiadało prawu. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż skarżący nie nadsyłając żądanych od niego dokumentów, niezbędnych do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, nie dopełnił obowiązku współdziałania z sądem administracyjnym, a w efekcie nie wykazał zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. We wniosku jak i w innych pismach kierowanych do sądu wnioskodawca prezentował jedynie lakoniczne oświadczenia dotyczące jego sytuacji majątkowej i życiowej, nie poparte żadnymi dokumentami, wobec czego Sąd zasadnie uznał, że wnioskodawca nie wykazał , iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ustalenie to obligowało Sąd do oddalenia wniosku, co też, stosownie do obowiązującego prawa uczynił.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.