II SAB/Go 22/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-04-16	
Data wpływu	2026-02-06	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.	
Sędziowie	Jarosław Piątek
Kamila Karwatowicz
Michał Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Burmistrz Miasta	
Treść wyniku	Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku	
Powołane przepisy	Dz.U. 2026 nr 0 poz 143; art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1pkt 3, art. 149 § 1a, art. 161 § 1pkt 3, art. 200, art. 205 § 2 i art. 206; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza [...] do rozpoznania wniosku skarżącego M. O. z dnia [...] września 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Burmistrz [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza [...] rzecz skarżącego M. O. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] września 2025 r. M.O. (dalej: wnioskodawca, skarżący) wystąpił do Burmistrza [...] (dalej: Burmistrz, organ) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku sformułował następujące pytania: "1) Czy na terenie gminy istnieją lub planowane jest utworzenie miejsc zakwaterowania dla imigrantów lub uchodźców w ramach mechanizmu relokacji?; 2) Czy gmina bierze udział lub planuje udział w jakichkolwiek programach rządowych, samorządowych lub unijnych, które dotyczą integracji lub wsparcia dla imigrantów/uchodźców?; 3) Czy gmina wprowadziła lub planuje wprowadzić dla imigrantów lub uchodźców jakiekolwiek zniżki, ulgi czy szczególne ułatwienia w dostępie do usług publicznych (np. komunikacji, kultury, opieki)?".

Wnioskodawca wskazał, że wnosi o przesłanie odpowiedzi w formie elektronicznej na adres e-mail: [...].

Pismem z dnia [...] stycznia 2026 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wnosząc o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek z [...] września 2025 r.; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że [...] września 2025 r. złożył drogą elektroniczną wniosek o udostępnienie informacji publicznej i do dnia wniesienia skargi, tj. do [...] stycznia 2026 r., nie otrzymał żadnej odpowiedzi na złożony wniosek. Skarżący podkreślił, że adres e-mail, na który wysłano wniosek, został pozyskany z oficjalnej bazy teleadresowej jednostek samorządu terytorialnego, dostępnej na stronie rządowej: [...], która była aktualizowana [...] czerwca 2025 r.

W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że wniosek o udostepnienie informacji publicznej został złożony drogą elektroniczną na adres: [...]. W tym czasie pracownik odpowiedzialny za obieg korespondencji był nieobecny w pracy. Na czas jego nieobecności obowiązki przejął inny pracownik urzędu, który najprawdopodobniej przez zwykłe przeoczenie, nie zadekretował odpowiednio otrzymanego wniosku, przez co osoba odpowiedzialna za merytoryczne rozpatrzenie wniosku, nie powzięła wówczas wiedzy o jego wpływie.

Organ wyjaśnił ponadto, że adres skrzynki elektronicznej, na który wysłany został wniosek, w dniu jego złożenia, nie był głównym adresem elektronicznym do kontaktu z Gminą. Wówczas i obecnie oficjalny elektroniczny adres e-mail do kontaktu z Gminą to: [...]. Jednocześnie organ zaznaczył, że dokonał także zmian związanych z obiegiem dokumentacji wpływającej na wygaszaną skrzynkę [...], a nadto złożył wniosek o aktualizację adresu w bazie na stronie [...].

Do odpowiedzi na skargę organ dołączył pismo z [...] stycznia 2026 r., stanowiące odpowiedź na złożony wniosek z [...] września 2025 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Wskazania wymaga, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z: 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku podmiot publiczny powinien o tym fakcie powiadomić wnioskującego (por. wyroki NSA z: 18 kwietnia 2012 r., I OSK 192/12; 30 września 2015 r., I OSK 2093/14, CBOSA). Ponadto zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej, został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Rozszerzenie tej definicji zawiera art. 6 u.d.i.p. zawierając katalog informacji, które należy kwalifikować jako informację publiczną, która co do zasady podlega udostępnieniu. Nie jest to katalog zamknięty, gdyż wszelkie informacje spełniające cechy wskazanej już definicji powinny być traktowane jako informacja publiczna. Istotne jest także, że informacja publiczna odnosi się do określonych faktów, obiektywnie istniejącym stanie rzeczy. Nie mieszczą się w tym pojęciu opinie czy oceny, wniosek o udzielenie informacji nie może też zmierzać do inicjowania działań. W trybie u.d.i.p. nie jest też możliwe domaganie się od organu wytłumaczenia podjętych działań czy zaniechań, a tym bardziej wyjaśnienie motywów działania innych organów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 9 maja 2024 r., II SAB/Ol 37/24, CBOSA). W pojęciu informacji publicznej nie będą się mieściły informacje o zamierzeniach, jeśli nie zostały one utrwalone w jakiejkolwiek formie. Zatem pytania dotyczące ewentualnych planów czy zamierzeń przybiorą cechy informacji, jeśli mają umocowanie w dokumentach lub innych utrwalonych nośnikach.

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Z treści przepisów u.d.i.p. wynika zatem, że załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej może przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p; 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej; 5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że pytania skarżącego sformułowane we wniosku o udostepnienie informacji publicznej zasadniczo dotyczą realizacji polityki migracyjnej i związanych z tym zadań organów samorządu terytorialnego, a zatem działań, o których mowa art. 6 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 lit. c u.d.i.p., a więc co do zasady podlegają udostępnieniu. Mając zatem na uwadze, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie była informacja o sprawach publicznych, uznać należy, że na tej podstawie Burmistrz zobowiązany był załatwić wniosek w trybie i na zasadach określonych przepisami u.d.i.p. Wniosek skarżącego nie został rozpoznany w ustawowym terminie, a zatem organ dopuścił się bezczynności. Skoro wniosek do organu wpłynął [...] września 2025 r., to organ powinien załatwić wniosek w terminie do [...] września 2025 r. Tymczasem odpowiedź na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej została udzielona skarżącemu [...] stycznia 2026 r., a zatem z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu, o którym mowa art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Brak reakcji organu w ustawowym terminie skutkuje stwierdzeniem bezczynności organu. Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. W konsekwencji wskazanych okoliczności Burmistrz dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o czym Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Analizując ponadto, czy w niniejszej sprawie doszło do zarzucanego przez skarżącego stanu bezczynności oraz dokonując oceny jego charakteru, Sąd miał na uwadze stan faktyczny sprawy na dzień orzekania. Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, jeśli zostało ono w dacie orzekania już podjęte (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., I OSK 1789/16, CBOSA). Skoro jak wynika z akt sprawy ostatecznie wniosek skarżącego został rozpatrzony poprzez udostępnienie na wskazany adres e-mail informacji publicznej, w związku z czym Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w punkcie I sentencji wyroku orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego.

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawił złej woli ani lekceważenia strony. W rozpoznawanej sprawie organ załatwił wniosek. Wobec powyższego, nie można dopatrzeć się z jego strony lekceważenia skarżącego, czy też celowego przedłużania postępowania, tym bardziej, że sam skarżący nie wniósł o stwierdzenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął też pod uwagę zwłaszcza fakt, że organ udostępnił żądaną informację.

O kosztach postępowania (pkt III sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Przy czym wyjaśnienia wymaga, że w ramach zasądzonych na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 206 p.p.s.a., Sąd zasądził kwotę 240 zł. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skoro art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 10 lutego 2014 r., I FPS 3/13, CBOSA). Sąd stosuje ten przepis z urzędu, a określając wysokość wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy, jak i nakład pracy pełnomocnika, przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. W ocenie Sądu za odstąpieniem od zasądzenia na rzecz strony pełnej stawki minimalnego wynagrodzenia dla jej pełnomocnika przemawiała znana sądowi z urzędu okoliczność, że występujący w sprawie pełnomocnik reprezentuje skarżącego w wielu jednorodzajowych postępowaniach. W CBOSA widnieje kilkadziesiąt orzeczeń zapadłych na skutek kierowania do organów wniosków o udzielenie informacji publicznej o tożsamej treści, jak w niniejszej sprawie, a ponadto przed tut. Sądem, toczyła się równolegle druga sprawa ze skargi skarżącego, na bezczynność organu administracji publicznej w analogicznej sprawie (sygn. akt II SAB/Go 33/26). W tych okolicznościach sporządzenie skargi było czynnością, która nie wymagała specjalnie czasu ani wysiłku, lecz stanowiła proste powielanie składanych uprzednio pism.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.