III SAB/Po 60/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-25	
Data wpływu	2026-01-02	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Donata Starosta
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Michalski	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Ł. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.	
Uzasadnienie
Ł. W. (dalej jako: "Skarżący") pismem z 10.10.2025 r. zwrócił się do Inspektor Sanitarny (zwanego dalej "PPIS" lub "Organem") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

"1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych?

3. Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?"

W odpowiedzi na wniosek – pismem z 21 października 2025 r. – Organ wyjaśnił, co następuje:

"1) [...] PPIS [...] w ramach prowadzonej działalności nadzorowej nie został zobowiązany żadnym aktem prawnym do zbierania informacji dotyczącej utrzymywania się odporności u osób po podaniu szczepionek, stąd nie posiada takich danych.

2) [...] zgodnie z § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 poz. 782) Raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, o którym mowa wart. 17 ust. 9b ustawy, jest sporządzany i przekazywany przez osoby przeprowadzające obowiązkowe szczepienia ochronne państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, w terminie 30 dni od zakończenia kwartału. Na podstawie powyższego oraz w ślad za przysłanym z placówki podstawowej opieki zdrowotnej pisemnym, indywidualnym zgłoszeniem o uchylaniu się od obowiązku realizacji szczepień ochronnych, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wszczynają indywidualne postępowanie wyjaśniające odrębnie do każdego zgłoszonego przypadku, a w sytuacji stwierdzenia dalszego niewypełniania obowiązku realizacji szczepień ochronnych kierują sprawę do organu egzekucyjnego, którym jest Wojewoda [...].

3) [...] PPIS [...] w ramach prowadzonej działalności i nadanych kompetencji nie jest uprawniony do zbierania informacji dotyczących statystyk wyszczepialności osób innych narodowości, zdeklarowanych w placówkach lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej na terenie powiatu [...], stąd nie jest w ich posiadaniu. Placówki medyczne wykonujące szczepienia na terenie powiatu [...] w rocznym sprawozdaniu wykazują wyszczepialność dzieci w danym roczniku bez rozgraniczenia ich na narodowość.

4) [...] przeciwwskazania do szczepień wymienione zostały w ulotkach oraz Charakterystykach Produktów Leczniczych (ChPL) preparatów szczepionkowych. Ponadto jeżeli lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne do szczepień widzi jakiekolwiek przeciwwskazanie do szczepienia wówczas podejmuje decyzję o jego niewykonaniu bądź kieruje dziecko do konsultacji specjalistycznej zgodnie art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U, z 2024 r., poz. 924 z późn. zm.). PPIS w [...] wskazuje, że nie została w Polsce opracowana, ani opublikowana ogólna lista przeciwskazań do wykonania szczepień ochronnych.

5) [...] na terenie działalności Inspekcji Sanitarnej w [...] w okresie od 01.01.2020r. do dnia 20.10.2025r. nie nałożono kary grzywny na lekarzy z powodu niewywiązania się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego.

6) [...] w okresie od 01.01.2020r. do dnia 20.10.2025r. na terenie powiatu [...] nie zarejestrowano zgonów u dzieci i dorosłych do 19 roku życia do 4 tygodni od szczepienia.

7) [...] na terenie powiatu [...], w okresie od 01.01.2020r. do dnia 20.10.2025r. w ramach szczepień ochronnych realizowanych zgodnie z kalendarzem szczepień obowiązkowych zarejestrowano 1 przypadek ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego. Przypadek ten wystąpił w 2023 r. i dotyczył szczepienia szczepionką BOOSTRIX. U dziecka wystąpiła gorączka 39,5°C-39,9°C oraz wymioty. Z uwagi na fakt, że w pytaniu 7 nie sprecyzowano dokładnie jakich szczepień dotyczyć ma ilość odnotowanych przez tutejszy organ niepożądanych ciężkich odczynów poszczepiennych, czy zalecanych czy obowiązkowych. PPIS w [...] wskazuje nadto, że w wyżej wymienionym okresie, na obszarze podległym działalności tutejszego organu, zarejestrowano 2 przypadki ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego po wykonaniu szczepienia zalecanego. Dwa te przypadki wystąpiły w 2021r. i dotyczyły osób dorosłych. U pierwszej osoby została podana szczepionka Astra Zeneca. Nastąpiło nagłe zatrzymanie krążenia w mechanizmie asystolii z nieukończoną RKO co było przyczyną zgonu pacjenta. Natomiast u drugiej osoby po podaniu szczepionki Comirnaty Pfizer także nastąpiło nagłe zatrzymanie krążenia czego skutkiem również był zgon osoby.

8) [...] PPIS [...] w ramach prowadzonej działalności i nadanych kompetencji nie jest uprawniony do zbierania informacji na temat wypłaconych odszkodowań za niepożądane odczyny poszczepienne, stąd takich danych nie posiada.

9) [...] obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art.8, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożono na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, tj. art. 2 Konstytucji RP. obowiązkowe jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Dobro dziecka oraz interes społeczny wymagają, aby rodzice poddawali je obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1, lit b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r" poz. 924 z późn. zm.) który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym (wyrok NSA z dnia 25.05.2022 r" sygn. akt II OSK 3128/19). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (wyrok NSA z 10 lutego 2021 r" sygn. akt II OSK 1622/18). Natomiast niepoddawanie dziecka, poprzez odmowną postawę rodziców, obowiązkowym szczepieniom ochronnym ogranicza jego prawo do profilaktycznego świadczenia zdrowotnego, służącego zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych i naraża dziecko na zachorowanie lub utratę zdrowia w wyniku chorób zakaźnych - przez co narusza dobro dziecka i tym samym narusza istotę jego praw.

10) [...] zgodnie z art. 17a ust 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (...) w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7, u osoby, u której zostało przeprowadzone szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001r. - Prawo farmaceutyczne, w wyniku których: 1) osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo; 2) u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni – osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, zwanego dalej «Funduszem». Świadczenie kompensacyjne jest przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta. Preparat szczepionkowy jak każdy produkt leczniczy może spowodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią i żaden lekarz nie jest w stanie przewidzieć oraz zagwarantować rodzicom, że u danego dziecka nie wystąpią jakiekolwiek skutki uboczne po podaniu preparatu szczepionkowego.

11) [...] żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku przeprowadzenia testów np. na ewentualne alergie na substancje znajdujące się w szczepionkach. Inaczej będzie w sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy lub opiekun faktyczny poinformuje lekarza, że dziecko faktycznie jest uczulone na konkretne składniki - wówczas do lekarza posiadającego takie szczególne informacje będzie należało upewnienie się, czy w skład szczepionki tenże nie wchodzi. PPIS w [...] chciałby zauważyć także, że nie ma przepisu prawnego, który określa wiążący katalog badań pomocniczych, obligując w ten sposób lekarza do ich zlecania lub wykonania w ramach lekarskiego badania kwalifikacyjnego pacjenta przed szczepieniem. Takich postanowień nie ma zarówno w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, jak i w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie szczepień obowiązkowych. Nie obowiązuje również żadne inne rozporządzenie Ministra Zdrowia regulujące standard organizacyjny postępowania przy kwalifikacji do szczepień ochronnych. Nie ma również innych, prawnie wiążących lekarza, wskazań do wykonania dodatkowych badań profilaktycznych ponad badania przesiewowe objęte tzw. bilansem zdrowia dzieci i młodzieży w ramach świadczeń gwarantowanych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. W oparciu o aktualny stan prawny lekarz nie łamie więc prawa, gdy nie wykonuje profilaktycznych badań laboratoryjnych u zdrowych dzieci celem wykluczenia przeciwwskazań do szczepień obowiązkowych, jeśli takie badania nie są uzasadnione medycznie określonym stanem klinicznym pacjenta, PPIS w [...] wskazuje nadto, że organy Inspekcji Sanitarnej w ramach prowadzonej działalności nie zostały zobowiązane żadnym aktem prawnym do zbierania informacji na temat wykonywania specjalistycznych badań zarówno w kierunku nadwrażliwości na składniki szczepionek jak i innych.

12) Odnosząc się do pytania 12 PPIS [...] informuje, że wskazane pytanie nie mieści się w pojęciu informacji publicznej zawartej w definicji w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (...)".

Pismem z 11 grudnia 2025 r. Ł. W., reprezentowany przez ad T., wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Organu. Skarżący zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej "u.d.i.p.") – poprzez nieudostępnienie informacji publicznej oraz wniósł o:

1. zobowiązanie PPIS do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej Skarżącemu i udzielenia informacji publicznej,

2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. wymierzenie Organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że pismem z 21 października 2025 r. Organ udzielił odpowiedzi jedynie w nikłym stopniu i odsyłając do publikacji. W jego ocenie przesłane odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, by móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia Skarżącemu informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że udzielił Skarżącemu możliwie jak najobszerniejszej informacji i dołożył należytej staranności, by odpowiedzieć wyczerpująco na wszystkie pytania dotyczące informacji publicznych posiadanych przez PPIS, mimo iż znaczna część tych pytań nie stanowiła w istocie informacji publicznej i zadane pytania tylko w części dotyczyły spraw leżących w kompetencji Organu. Nadto Organ podkreślił, że w żadnym punkcie swojej odpowiedzi nie odesłał Skarżącego do publikacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, w skrócie "p.p.s.a.").

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych.

W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia sądowe przywołane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", ze strony internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. – a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a. – z dniem 1 czerwca 2017 r., mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W konsekwencji w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28.01.2020 r., I OSK 2433/18).

Tym samym, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie było wymagane wniesienie ponaglenia do Organu przed wywiedzeniem skargi na bezczynność.

Wypada jeszcze zaznaczyć, że do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie, dodany z dniem 1 czerwca 2017 r., przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie" - które to określenie musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 17.11.2020 r., II OSK 973/19).

Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę na bezczynność wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.

Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie załatwienia wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, szczegółowo określonej w 12 punktach jej pisma datowanego na 10.10.2025 r., a zasadniczo związanej z obowiązkiem szczepień ochronnych.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że PPIS jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne Do organów władzy publicznej niewątpliwie należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ obowiązany jest udostępnić informację publiczną bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych, przedmiotowy wniosek został nadany za pośrednictwem poczty do organu w dniu 10.10.2025 r. (data wpływu: 14.10.2025 r.), a organ udzielił na niego odpowiedzi pismem z 21.10.2025 r. doręczonym Skarżącemu w dniu 28.10.2025 r. Udzielenie odpowiedzi przez organ nastąpiło zatem z zachowaniem 14-dniowego terminu, przewidzianego w przepisie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Powyższe świadczy o tym, że organ nie zlekceważył wniosku Skarżącego i nie pozostał wobec niego bierny udzielając odpowiedzi w ustawowym terminie.

Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno - technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Przechodząc do oceny, czy żądane przez Skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej - wypada wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w tym informacji o działalności samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (zob. art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji RP).

W orzecznictwie sądowym trafnie przyjęto, że informację publiczną stanowią, co do zasady, informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, w szczególności – zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 u.P.I.S. – w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, w tym dotyczące dokonywania analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej oraz kontroli ich realizacji, a także ustalania zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyroki WSA: z 06.09.2017 r., II SAB/Po 96/17; z 21.11.2018 r., II SAB/Sz 119/18). W konsekwencji informację publiczną stanowią więc także dane dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez właściwych państwowych (wojewódzkich i powiatowych) inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675; w skrócie "u.z.z.z.ch.z.l.") oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2024 r. poz. 138; w skrócie "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (zob. art. 21 ust. 1 u.z.z.z.ch.z.l. oraz § 5 r.n.o.p.). Brak wywiązania się przez wskazane podmioty z obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego podlega karze grzywny (art. 52 pkt 3 u.z.z.z.ch.z.l.). Kompetencja do nakładania grzywien w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, a zatem informacja o liczbie takich grzywien również ma walor informacji publicznej, jako związana z działalnością wskazanych organów.

W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z.l. wynika, iż organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzanych na urzędowych formularzach, których wzory oraz terminy i tryb przekazywania normuje obecnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782), a wcześniej określało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, z późn. zm.). Jak wynika z załączonych do ww. rozporządzeń wzorów takich sprawozdań, podaje się w nich jedynie zbiorczo liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale (tj. bez przekazywania organom inspekcji sanitarnej szczegółowych personaliów i danych dotyczących osób zaszczepionych) oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień. W tym zakresie wzór wskazuje na konieczność dołączania do sprawozdania imiennego wykazu osób uchylających się od obowiązku szczepień, a więc z pominięciem innego rodzaju danych dotyczących tej grupy osób. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko taka informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań lub innych dokumentów (wyrok WSA w Poznaniu z 15.01.2026 r., sygn. akt: III SAB/Po 20/26).

Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje kwestii odszkodowawczych – których dotyczyło pytanie 10 wniosku. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.z.ch.z.l. należne w takim przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych, jako dotyczące majątku publicznego, mają walor informacji publicznej, to nie sposób przyjąć, by informacje te były w posiadaniu organów inspekcji sanitarnej.

W ocenie Sądu nie stanowią informacji publicznej odpowiedzi na pytania, w których strona skarżąca domagała się od Organu zajęcia stanowiska i przedstawienia oceny prawnej obowiązujących przepisów, podjęcia ustaleń obejmujących wiedzę naukową, czy motywów działania. W szczególności nie stanowiły informacji publicznej, w rozumieniu u.d.i.p., żądane zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Sz 211/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 marca 2025 r. sygn. akt II SAB/Lu 7/25, publ w CBOSA).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że nie należy do kompetencji PPIS ustalanie osób odpowiedzialnych za listę przeciwskazań do szczepień w Polsce (pytanie 4). Domaganie się przez stronę skarżącą od Organu, aby poczynił ustalenia w zakresie kto ustala listę i kto jest za to odpowiedzialny nie stanowi informacji publicznej, bo nie dotyczy sfery faktów z zakresu działalności PPIS. Należy podkreślić, że obowiązek organu w zakresie udzielenia informacji publicznej dotyczy informacji, które organ zgromadził w ramach wykonywania swoich obowiązków, które w dalszym ciągu posiada. Organ nie ma obowiązku poszukiwać odpowiedzi na zadane pytania ani poszukiwać osób czy instytucji, które mogłyby zainteresowanemu takiej odpowiedzi udzielić. Tego rodzaju działanie nie mieści się w zakresie udzielania informacji publicznej.

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 28 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 98/23, zgodnie z którym:

- organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyroki WSA: z 25.02.2021 r., II SAB/Wa 664/20; z 15.12.2022 r., III SAB/Gd 170/22; z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22, CBOSA).

Nie jest zatem informacją publiczną, informacja żądana w punkcie 9 wniosku, ponieważ dotyczy oceny zgodności wskazanych okoliczności z Konstytucją RP.

- poza zakresem działania Organu pozostaje informacja dotycząca wskazania, w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem oraz obejmująca żądanie wymienienia konkretnych badań, które można wykonać w tym celu lub w celu wykazania niedoborów odporności. Przedmiot takiego pytania wkracza bowiem w sferę wiedzy medycznej i nie należy do zadań organu administracji publicznej – powiatowego inspektora sanitarnego.

W konsekwencji Organ nie był zobowiązany do udzielenia informacji objętych punktem 11 wniosku.

- w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nie są informacją publiczną zagadnienia dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (por. m.in. wyroki WSA: z 17.11.2022 r., III SAB/d 164/22; z 13.02.2020 r., II SAB/Po 132/19). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz publicznych ani gospodarowania mieniem publicznym.

Z tych względów Organ nie miał prawnego obowiązku udzielenia odpowiedzi na pytanie 12.

Na gruncie u.d.i.p. przyjmuje się, że stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie, w drodze czynności materialno-technicznej, żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku. W szczególności nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (np. z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub – w przypadku informacji przetworzonej – ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) albo o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.), względnie nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej, bądź że jest udostępniana w odrębnym (szczególnym) trybie albo że informacji tej nie posiada, bądź że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W każdym z tych przypadków zakreślony w cytowanym art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin wyznacza podstawowe czasowe ramy, w których organ powinien przeprowadzić działania związane z oceną wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego załatwieniem.

W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że PPIS udzielił odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku Skarżącego z 10.10.2025 r. – który wpłynął do Organu dnia 14.14.2025 r. – pismem z 21.10.2025 r., a zatem przed upływem 14-dniowego terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nie pozostawił przy tym żadnego z pytań bez odpowiedzi, prawidłowo realizując obowiązek informacyjny w przypadku odpowiedzi udzielonych na pytania 5, 6 i 7. W odniesieniu do niektórych z pytań odpowiedź sprowadzała się do informacji o braku żądanych danych, z podaniem powodu takiego stanu rzeczy (dot. pytań 1, 3 i 8). W świetle wcześniejszych uwag, nie sposób zasadnie czynić Organowi zarzutów z takiego sposobu skwitowania niektórych pytań. Sąd nie ma żadnych podstaw do kwestionowania stanowiska Organu w zakresie, w jakim wskazuje on i wyjaśnia, że żądanych informacji nie posiada. Tym bardziej, że pełnomocnik strony skarżącej stanowiska organu w tym względzie w żaden sposób nie podważył.

Sąd orzekający podkreśla, że skarga nie zawiera indywidualnych, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, zarzutów. Skarga nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona Skarżącemu informacja i w jakim punkcie nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Potencjalne samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Należy także zwrócić uwagę, że po uzyskaniu odpowiedzi Skarżący nie zgłaszał organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której zarzuciła "niewystarczające" udzielenie odpowiedzi. Przy czym, z powyższym zarzutem nie można się zgodzić. Organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej i którą posiada. Ponadto poinformował o tym, że pewnych kategorii informacji nie posiada lub, że sprawami takimi się nie zajmuje, czy że zagadnienia o które pyta wnioskodawca nie należą do jego kompetencji, zatem informacji publicznej w taki zakresie nie może udzielić. Poinformował Skarżącego również w kwestiach, które nie dotyczyły bezpośrednio działań organu zgodnie z posiadaną wiedzą i w zakresie w jakim organ dysponuje daną informacją. W skardze natomiast strona skarżąca wyraziła ogólnikowe niezadowolenie z udzielonych przez organ odpowiedzi, wspierając się stanowiskami orzecznictwa sądów administracyjnych, których nawet nie odniesiono do konkretnych punktów odpowiedzi organu.

Co istotne, skargę sporządził zawodowy pełnomocnik i to – o czym Sądowi wiadomo z urzędu – specjalizujący się właśnie w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej w zakresie szczepień. Treść skargi jest ogólnikowa, sztampowa i zgodna z treścią innych skarg wnoszonych przez inne strony reprezentowane przez tego samego pełnomocnika, o czym Sąd także wie z urzędu. Pełnomocnik, z sobie wiadomych przyczyn, w rozpoznawanej skardze nie podniósł żadnych konkretnych zarzutów opartych na realiach kontrolowanej sprawy.

Skoro zatem PPIS w [...] w ustawowym terminie udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku, na które zobowiązany był odpowiedzieć, a strona skarżąca nie podniosła żadnych konkretnych zarzutów ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że organ udzielił odpowiedzi na zadane pytania w nikłym stopniu, to nie można zasadnie zarzucać naruszenia prawa art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Wskazanie wśród zarzutów także przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – w którym mowa jest o informacji publicznej przetworzonej – musi dodatkowo budzić zdziwienie, gdyż odpowiedzi udzielone przez PPIS nie zawierają żadnej wzmianki o tej kategorii informacji.

Reasumując, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę odpowiedź organu jest wystarczająca i odpowiada ustawowym zasadom udzielenia informacji publicznej. Zdaniem Sądu organ precyzyjnie, rzeczowo i w ramach posiadanych informacji oraz kompetencji odniósł się do każdego z 12 pytań. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W tym stanie rzeczy skarga przedstawiona Sądowi w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji, skoro organ nie dopuścił się bezczynności, to brak było podstaw do orzekania o rażącym naruszeniu prawa w tym zakresie (art. 149 §1a p.p.s.a.). Skutkiem powyższego brak także było podstaw do wymierzenia organowi grzywny, jak tego domagała się strona skarżąca (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił w całości, jak orzekł w wyroku.

Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przez trzech sędziów.