Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2452/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia 11 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 2452/22 odrzucił skargę [...] (dalej: "Skarżąca" lub "spółka") na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia 11 lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Skarżąca została wezwana, zgodnie z zarządzeniem WSA z 14 października 2022 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi - pod rygorem jej odrzucenia - poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynika upoważnienie [...] do działania w imieniu Skarżącej przed sądami administracyjnymi, w tym także do podpisania skargi z 31 sierpnia 2022 r., tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego.

Wezwanie zostało doręczone Skarżącej 14 listopada 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 16 akt sądowych).

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała wydruk informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców.

Uzasadniając odrzucenie skargi spółki WSA w Warszawie podkreślił, że spółka nie uzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.

Zażalenie na powyższe postanowienie WSA złożyła Skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i "przekazanie skargi do rozpoznania".

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że WSA bezpodstawnie odrzucił skargę, powołując się na to, że decyzja organu I instancji, jak również organu II instancji była imiennie skierowana do [...] , który podpisał się pod skargą. Ponadto, WSA nie miał podstaw do jej wzywania do wykazania odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców, bowiem w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, kto jest umocowany do działania w imieniu Skarżącej. Nadto organy popełniły błąd, ponieważ kierowały one decyzje do osoby nie będącej w zarządzie, ani nie mającej umocowania. W takim wypadku, jak dalej twierdzi strona skarżąca, to WSA powinien wezwać Skarżącą do podpisania skargi przez osobę upoważnioną.

Niezależnie od powyższego skarżąca wskazała, że nie posiada ona pełnomocnika i wnosi o ustanowienie go z urzędu z uwagi na jej sytuację finansową i brak możliwości podejmowania działań samodzielnie.

Dodatkowo odpis z KRS jest dokumentem powszechnie dostępnym, wobec czego, w tej sytuacji brak było podstaw do żądania jego załączenia. W ocenie strony skarżącej, WSA powinien wezwać Skarżącą do podpisania skargi przez osobę umocowaną do działania, a nie wydawać postanowienia o jej odrzucenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 28 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Do dokumentów tych zalicza się m.in. odpis pełny lub odpis aktualny z KRS, o którym mowa w ustawie o KRS, a od 1 stycznia 2012 r. także pobrany samodzielnie wydruk komputerowy aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 4 ust. 4a ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1683 z późn. zm., dalej: "ustawa o KRS"), względnie uchwały odpowiednich organów osoby prawnej podjęte w trybie określonym przepisami kodeksu spółek handlowych.

Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, o których mowa w ust. 3 (są to odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz informacje z Rejestru, które mają moc dokumentów urzędowych, jeżeli zostały wydane w postaci papierowej lub elektronicznej (vide art. 4 ust. 3 ustawy o KRS).

Brak formalny skargi w postaci niedołączenia do złożonej skargi odpisu z KRS podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a, z którego wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych wzywa się stronę o jego uzupełnienie w terminie 7 dni. Nieuzupełnienie takiego braku formalnego, poprzez nieprzedłożenie stosownego dokumentu w wyznaczonym terminie, zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie Skarżąca została wezwana m.in. do usunięcia braków formalnych złożonej skargi poprzez nadesłanie oryginału dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu, z którego wynikałoby upoważnienie [...] do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi.

Wezwanie zostało doręczone Skarżącej 14 listopada 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 16 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca nadesłała wydruk informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców. Skarżąca nie nadesłała odpisu pełnego z KRS w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie.

W złożonym zażaleniu fakt ten nie jest kwestionowany, a argumentacja złożonego środka zaskarżenia koncentruje się na tym, że w ocenie Skarżącej, pomimo niewykonania wezwania WSA możliwym było nadanie skardze dalszego biegu celem jej rozpoznania. Z zażalenia wynika, że kwestię reprezentacji Skarżącej spółki WSA mógł ustalić we własnym zakresie, ponieważ umocowanie do reprezentowania Skarżącej znajdowało się w aktach sprawy tj. odpis pełny z KRS spółki (stan na 08 lipca 2022 r.).

Skarżąca wskazuje, że WSA nie miał podstaw do jej wzywania do wykazania odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców, bowiem w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, kto jest umocowany do działania w imieniu Skarżącej.

Stanowisko to jest nieuprawnione.

Z zgodnie z art. 29 p.p.s.a brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 tej ustawy w odniesieniu do spółek polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS. Powyższego stanowiska nie zmienia wskazana w art. 15 ustawy o KRS zasada domniemania znajomości ogłoszonych wpisów, jak i okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa tej ustawy pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację.

Należy wskazać, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (vide: postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15). Oceny tej nie podważa okoliczność, że zgodnie z zasadą jawności rejestru, wyrażoną w art. 8 ww. ustawy, WSA ma możliwość zapoznania się ze sposobem reprezentacji Skarżącego przez ogólnodostępny rejestr KRS. Co prawda, WSA może korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która - pomimo wezwania - nie przedstawiła stosownych dokumentów. Nie bez znaczenia dla wskazanego podejścia jest to, że zgromadzony w aktach sprawy administracyjnej materiał zostaje zwrócony organowi administracji po zakończeniu postępowania sądowego, a więc również ta okoliczność przemawia za koniecznością załączenia odrębnego dokumentu wykazującego umocowanie do każdej sprawy sądowoadministracyjnej.

Podkreślić należy, ze wykonanie obowiązku z art. 29 w zw. z art. 28 § 1 i art. 37 § 1 p.p.s.a. ma doniosłe znaczenie procesowe. Należyte wykonanie wskazanego obowiązku daje pewność sądowi, że dana osoba jest rzeczywiście upoważniony do dokonania określonej czynności procesowej, a ponadto stanowi gwarancję dla strony, że będzie należycie reprezentowana w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela argumentacji Skarżącej, że w aktach znajduje się odpis KRS aktualny na dzień 08 lipca 2022 r., który potwierdza umocowanie [...]do działania w imieniu skarżącej. Odpis KRS znajduje się w aktach administracyjnych, nie zaś w aktach sądowych. W aktach sądowoadministracyjnych brak było natomiast dokumentu określającego aktualne umocowanie do reprezentowania strony skarżącej.

Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.