Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie NSA Olga Żurawska-Matusiak Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W. S. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygnaturze I OSK 3836/18 ze skargi kasacyjnej Starosty Wołomińskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1764/17 w sprawie ze skargi W. S. na zarządzenie Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

W dniu 11 marca 2020 r. (data prezentaty Sądu) r. W. S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 3836/18 ze skargi kasacyjnej Starosty Wołomińskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1764/17

w sprawie ze skargi W. S. na zarządzenie Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną wpłynęły do NSA w dniu 10 października 2018 r. Pomimo upływu ponad 16 miesięcy NSA nie podjął żadnej czynności w sprawie. Nie wylosowano składu orzekającego ani nie wyznaczono terminu rozprawy. Skarżący podniósł, że ostateczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie ma dla niego niezwykłe znaczenie, bowiem w obrocie prawnym funkcjonuje skarżone przez niego zarządzenie, pozwalające obciążać Staroście Wołomińskiemu każdego wnioskodawcę informacji publicznej kosztami udzielenia mu odpowiedzi w formie pisemnej za pośrednictwem poczty. Zablokowało w ten sposób de facto możliwość uzyskiwania bezpłatnie jakiejkolwiek informacji publicznej. W niniejszej sprawie organ nie czekając na ostateczne jej rozstrzygnięcie podjął egzekucję administracyjną naliczonych skarżącemu, zgodnie ze skarżonym zarządzeniem kosztów. Zdaniem skarżącego niczym nieuzasadniona opieszałość Sądu umożliwiła takie działanie organu mające na celu zastraszenie i zniechęcenie do występowania o udzielenie informacji publicznej na przyszłość. W. S. wskazał ponadto, że sprawa niniejsza nie ma charakteru precedensowego, nie jest zawiła faktycznie ani prawnie, nie wymaga rozstrzygnięcia skomplikowanych zagadnień, a ponadto ma dla niego istotne znaczenie nie tylko majątkowe ale również terminowe (stan zdrowia). Wyjaśnił przy tym, że w żaden sposób nie przyczynił się do zaistniałej w sprawie przewlekłości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do § 42 ust. 2 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 ze zm.) Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w powołanym przepisie Regulaminu bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 42 ust. 5 Regulaminu).

W sprawie niniejszej skarga kasacyjna została przekazana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 10 października 2018 r. (data prezentaty). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej z dnia 10 października 2018 r. sprawie nadano sygnaturę oraz symbol oraz przedłożono akta celem wyznaczenia rozprawy. Wraz ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego przekazane zostało zażalenie Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1764/17 w przedmiocie odmowy uzupełnienia wyroku z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1764/17. Postanowieniem z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt I OZ 1035/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższe zażalenie Stowarzyszenie [...]. Odpis powyższego postanowienia przesłano stronom postępowania w dnu 9 listopada 2018 r.

Podkreślić należy, iż sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd. Z akt nie wynika, aby którakolwiek ze stron, w szczególności strona zarzucająca Sądowi odwoławczemu przewlekłość, złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w trybie powołanego § 42 ust. 5 Regulaminu. W ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu. Nie ma przy tym znaczenia, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze na przewlekłość, stopień skomplikowania sprawy. Okoliczność ta pozostaje bowiem bez wpływu na konieczność zachowania kolejności terminu rozpoznania sprawy z kolejnością wpływu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.